İsveç Akademisi tarafından verilen 2010 Nobel Edebiyat Ödülü Perulu yazar Mario Vargas Llosa'nın oldu.
İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi, 74 yaşındaki yazarın "iktidar yapılarının haritasını çıkarması ile bireysel direniş, isyan ve yenilginin etkili tasvirini yapması" nedeniyle ödüle layık görüldüğünü belirtti.
Llosa, ödülü için ''Bu, Latin Amerika edebiyatının ve İspanyol dilinin kabul edilmesidir'' dedi.
Kolombiya radyosu RCN için New York'ta bir mülakat veren 74 yaşındaki yazar, ödülü aldıktan sonraki ilk tepkisinin ''Adaylar arasında olduğumu bile düşünmüyordum'' şeklinde olduğunu belirtti.
Daha sonra Peru radyosu RPR'ye konuşan Mario Vargas Llosa, romanlarından en çok hangisini beğendiği sorusuna, ''Bu hangi çocuğunuzu daha çok seversiniz gibi bir soru, bazı tercihler olsa bile söylenmez'' yanıtını verdi.
ARAYAN NOBEL AKADEMİSİ GENEL SEKRETERİYMİŞ
Nobel Edebiyat Ödülünü kazandığını nasıl öğrendiğinin sorulması üzerine de, yazar, ''Uyanmıştım, sabahın 5'inden beri çalışıyordum, telefon çaldı, Patricia (eşi) geldi ve bana, 'İngilizce konuşan bir bey aradı, telefon kesildi' dedi. Meğer arayan Nobel Akademisi Genel Sekreteriymiş...'' dedi.
Başta bunun bir şaka olduğunu düşündüğünü, bu şakanın İtalyan yazar Alberto Moravia'ya yapıldığını anlatan Vargas Llosa, ''Bir düşmanı onu aramış, almadığı halde ödülü aldığını söylemişti'' dedi.
Vargas Llosa sözlerini, ''Canım Central Park'ta gezinmek istiyor. Nobel Barış Ödülü'nün kime verildiğinin ilanı, New York'ta güne başlamanın iyi bir yolu'' diyerek tamamladı.
Nobel ödülünü kazananlar, ödüllerini 10 Aralık'ta Stockholm'de düzenlenecek törenle alacaklar.
Llosa, para ödülü olarak ayrıca 1,5 milyon dolar alacak.28 Mart 1936 doğumlu, roman, öykü, oyun yazarı ve eleştirmen Vargas, dedesinin konsolos olarak görev yaptığı Cochabamba'da yetişti. Lima'daki askeri bir okuldan mezun oldu. Lima San Marcos Üniversitesi’nde edebiyat eğitimi gördü. İspanya’da Madrid Üniversitesi’nde doktora yaptı.
Llosa'nın yayınlanan ilk eseri 1952'de basılan "İnkanın Kaçışı" adlı oyundu. Ardından çeşitli dergilerde öyküleri yayınlandı. Gazetecilik ve televizyonculuk yaptı. "Cuadernos de Composiction" ile "Literatura" dergilerinin yayın kadrosunda yer aldı. 1959-1966 arasında Paris'te yaşadı. İlk romanı "Kent ve Köpekler" 1963'de yayınlandığında büyük ilgi gördü ve birçok dile çevrildi.
Llosa, üç yıl Londra'da yaşadı. 1969'da ABD'de Washington Üniversitesi'nde ders verdi. 1970'te Barselona'ya yerleşti. 1974'te Lima'ya döndü.
1990'da Demokratik Cephe'nin adayı olarak katıldığı Peru başkanlık seçimlerinde başarılı olamadı. Latin Amerikalı yazarların en tanınmış ve ustalarındandır. Halen eşi ve üç çocuğuyla birlikte Avrupa’da yaşıyor.
Llosa'nın 'Cennet Başka Yerde', 'Teke Şenliği', 'Don Rigoberto'nun Not Defterleri', 'Üveyanneye Övgü', 'Palomino Molero'yu Kim Öldürdü', 'Mayta'nın Öyküsü', 'Kent ve Köpekler', 'Elebaşılar / Hergeleler', 'Julia Teyze, And Dağlarında Terör', 'Masalcı', 'Yeşil Ev' kitapları Türkiye'de Can Yayınları'ndan çıktı.
2006 yılında Orhan Pamuk'un kazandığı Nobel Edebiyat Ödülünü 1960'dan bu yana kazananların tam listesi şöyle:
2009: Herta Müller, Alman
2008: Jean-Marie Gustave Le Clezio, Fransız
2007: Doris Lessing, İngiliz
2006: Orhan Pamuk, Türk
2005: Harold Pinter, İngiliz
2004: Elfriede Jelinek, Avusturyalı
2003: J.M. Coetzee, Güney Afrikalı
2002: Imre Kertesz, Macar
2001: V.S. Naipaul, Trinidad asıllı İngiliz
2000: Gao Şingcien, Çin doğumlu Fransız
1999: Günter Grass, Alman
1998: Jose Saramago, Portekizli
1997: Dario Fo, İtalyan
1996: Wislawa Szymborska, Polonyalı
1995: Seamus Heaney, İrlandalı
1994: Kenzaburo Oe, Japon
1993: Toni Morrison, Amerikalı
1992: Derek Walcott, St. Lucia
1991: Nadine Gordimer, Güney Afrikalı
1990: Octavio Paz, Meksikalı
1989: Camilo Jose Cela, İspanyol
1988: Necip Mahfuz, Mısırlı
1987: Joseph Brodsky, Rusya asıllı Amerikalı
1986: Wole Soyinka, Nijeryalı
1985: Claude Simon, Fransız
1984: Jaroslav Seifert, Çekoslovakyalı
1983: William Golding, İngiliz
1982: Gabriel Garcia Marquez, Kolombiyalı
1981: Elias Canetti, Bulgaristan asıllı İngiliz
1980: Czeslaw Milosz, Polonya asıllı Amerikalı
1979: Odisseus Elitis, Yunanlı
1978: Isaac Bashevis Singer, Polonya asıllı Amerikalı
1977: Vicente Aleixandre, İspanyol
1976: Saul Bellow, Kanada asıllı Amerikalı
1975: Eugenio Montale, İtalyan
1974: Eyvind Johnson ve Harry Martinson, İsveçli
1973: Patrick White, Britanya doğumlu Avusturalyalı
1972: Heinrich Boell, Batı Almanyalı
1971: Pablo Neruda, Şilili
1970: Alexander Solzenitsin, Rus
1969: Samuel Beckett, İrlandalı
1968: Yasunari Kawabata, Japon
1967: Miguel A. Asturias, Guatemalalı
1966: Shmuel Y. Agnon, Polonya asıllı İsrailli ve Nelly Sachs, Alman asıllı İsveçli
1965: Mihail Şolohov, Rus
1964: Jean-Paul Sartre, Fransız(ödülü kabul etmedi)
1963: Yorgo Seferis, Urla doğumlu Yunanlı
1962: John Steinbeck, Amerikalı
1961: İvo Andriç, Yugoslav
1960: Saint-John Perse, Guadeloupe asıllı Fransız
Nobel Edebiyat Ödülü 1901'den bu yana 102 kez verildi. Ödülü alan 107 kişiden 16'sı kadın, 91'i erkek.