Afrika'daki klasik sömürgeciliğin öncü ülkelerinden Fransa, ikinci dünya savaşının ardından kolonilerini kısa büre içinde kaybetti. 1960'ta Fransa'dan bağımsızlığını ilan eden ilk ülke Kamerun oldu. Aynı yıl büyük bir bağımsızlık furyası yaşandı. 13'ü Fransız sömürgesi, toplam 17 Afrika ülkesi bağımsızlığını ilan etti.
ELİNİ SÖMÜRGELERDEN ÇEKMEDİ
Afrika'nın neredeyse üçte birine sahip Fransa sadece bir yılda Kamerun, Sénegal, Togo, Madagaskar, Kongo, Bénin, Niger, Burkina Faso, Fildişi Sahili, Çad, Orta Afrika Cumhuriyeti, Gabon, Mali ve Moritanya'dan ayrılmak zorunda kaldı.
Fakat Fransa eski kolonilerinden elini çekmedi. Yaşanan siyasi istikrarsızlıklar, sınırsal ve mali sorunlar Fransa'nın elini kuvvetlendirdi. Kurulan sıkı ilişkiler ülkenin eski kolonileri üzerindeki etkisini devam ettirmesini sağladı. 1955 yılında Fildişi Sahili devlet başkanı Felix Boigny bu politikaya ''FransAfrika'' adını koydu.
'YENİLENMİŞ ORTAKLIK' POLİTİKASI
Fakat 50 yılı aşkın bir süredir devrede olan bu politika Fransa'nın Afrika'daki etkisinin gittikçe azalmasına engel olamadı. Şimdi Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy eski kolonilerle 'yenilenmiş ortaklık' adlı bir politika başlattı.
Bu politikanın temelleri 6 hafta önce Fransa'da yapılan Afrika-Fransa zirvesinde atıldı. İlişkilerin yenilendiğinin bir göstergesi olarak da 13 eski Fransız sömürgesinin devlet başkanları Fransa'nın 14 Temmuz bağımsızlık kutlamalarına davet edildi.
ESKİ SÖMÜRGELER KUTLAMALARDA
Benin, Burkina Faso, Kamerun, Orta Afrika Cumhuriyeti, Kongo-Brazzaville, Gabon, Mali, Moritanya, Nijer, Senegal, Çad ve Togo'nun devlet başkanları kutlamalarda hazır bulunurken Fildişi Sahili devlet başkanı Laurent Gbagbo, daveti geri çevirdi. Madagaskar lideri Andry Rajoelina da davet edilmedi.
Fakat bu davet Fransa'da büyük tartışmaların yaşanmasına sebep oldu. İnsan hakları örgütleri ayağa kalktı. Bağımsızlığı, kardeşliği ve eşitliği simgeleyen 14 Temmuz'daki askeri geçit törenine 'eli kanlı liderler' tarafından yönetilen askerlerin katılmasının kabul edilemez olduğu belirtildi.
Kutlamalara eski sömürgelerin davet edilmesi Fransa'nın Afrika'da eski gücüne tekrar ulaşmak istediği şeklinde yorumlanıyor.
İNSAN HAKLARI ÖRGÜTLERİNDEN ELEŞTİRİ
Öte yandan Fransız İhtilali'ni başlatan Bastil Baskını'nın yıldönümünü kutlayan Fransa'da Cumhurbaşkanı Nicholas Sarkozy Paris'te yapılan resmi törene 13 Afrika ülkesinin liderlerinin ve askerlerini de çağırması sebebiyle eleştrilerin hedefinde.
İnsan hakları örgütleri, Sarkozy'nin aynı platformdan töreni izlediği birçok devlet başkanının savaş suçu işlemekten yargılanması gereken liderler olduğunu belirtti.
Dün akşam Paris'te gösteri düzenleyen insan hakları örgütleri törende yer alan Afrikalı askerlerin kendi vatandaşlarını katlettiğini belirtmiş, davetli liderlerin de dikatör olduğunu kaydetmişti
Fransızlar her yıl 14 Temmuz'daki Bastille Günü'nde, 1789'daki Fransız Devrimi'ni kutluyor.
Bastille hapishanesine düzenlenen baskın sembolik olarak Fransa Cumhuriyeti'nin kuruluşunun başlangıcı kabul ediliyor.
AFP