Financial Times gazetesine göre, Türkiye ihracatının yarısı İstanbul'dan yapılıyor. Türkiye'de toplanan vergilerin yüzde 40'ı İstanbul'dan geliyor. Türkiye'de faaliyet gösteren 19 bin yabancı şirketten 10 bine yakınının merkezi İstanbul'da. Bunlar arasında bölgesel merkezleri olarak burayı seçen, Coca Cola, Nestle ve Microsoft gibi çokuluslu şirketler de var. Gazete bununla birlikte, sermaye piyasalarının gelimiş olmadığını belirtiyor.
Borsadaki hisselerin üçte ikisinin yabancı yatırımcılara ait olduğunu belirten Financial Times, ancak iç pazara kısa vadeli alım-satımların hakim olduğunu, sıradan insanların hisse sahibi olmayı, spekülatörlerin tekelinde olan birşey olarak gördüğünü, kurumsal yatırımların çok az, fon yönetiminin de büyük bankaların elinde olduğunu kaydediyor.
Haberde şöyle deniyor:
"En büyük bin şirketin sadece beşte birine yakınının hisseleri borsada işlem görüyor. Bu şirketlerin hisselerinin genellikle üçte birini halka arzetmesi, azınlık hissesi sahiplerine fazla söz hakkı vermiyor."
Gazete, sermaye piyasalarının çeşitliliği olmamasını Türkiye'nin geçmişte yaşadığı krizlere bağlıyor.
Financial Times, krizler yüzünden şirketlerin stratejiden çok ayakta kalmaya öncelik verdiklerini, yatırımcıların da kısa vadeli düşündüklerini, buna rağmen İstanbul'un zengin bölgelerindeki pırıltılı mağazalar ve gece hayatının sağlam bir büyüme potansiyeline işaret ettiğini, bankaların da geçen yılki krize güçlü bir şekilde direndiklerini aktarıyor.
Gazeteye göre, serbest piyasa yanlısı hükümet, İstanbul'un sahip olduğu ticari kıvraklık ve doğasıyla bölgesel cazibesi olan bir finans merkezi olarak dünya genelinde öne çıkabileceğine inanıyor.
'Avrupa Birliği projesi zora girdi, reformlar durdu'
Gazetenin yazarlarından David Gardner da, Türkiye'nin Avrupa Birliği projesinin zora girmesiyle reformların hız kestiğini belirterek özetle şöyle diyor:
"Avrupa Birliği projesi, reformlar için güçlü bir lokomotif işlevi gördü ve Türkiye'nin siyasi kamplarını bir arada tuttu. Kemalistler ve askerler Avrupa Birliği'ni, Atatürk'ün Batılılaşma hedefinin gerçekleşmesini sağlayacak bir proje, Erdoğan'ın yeni İslamcı Adalet ve Kalkınma Partisi ise generallere karşı bir kalkan olarak gördü. Avrupa, bu rakip kampları hassas bir dengeyle aynı çizgide buluşturdu. Avrupa Birliği, Türkiye'nin geçiş sürecinde taşıyıcı köprü rolü gördü."
"Ama müzakerelerin durmasıyla - ki bunda Türkiye'nin yeterince Avrupalı olmadığını düşünen Almanya ve Fransa'nın da payı var - Türkiye'nin reform heyacanı bitti. Genarellere karşı kullanılan kalkan indirildi, siyasi birlikteliği sağlayan tutkal çözüldü. Yeni AKP seçkinleri ile güçlü generaller etrafında toplanan eski seçkinler arasındaki çatışmalar, siyasi yaşamın bir parçası haline geldi. Avrupa Birliği içinde Türkiye'nin üyelik perspektifine şüpheyle yaklaşanlar, bunu kimlik krizi olarak sunma fırsatı elde etti."
Financial Times yazarı David Gardner, bunda AKP'nin de payı olduğunu belirterek şöyle devam ediyor:
"2007'de Gül'ün Cumhurbaşkanlığı konusunda orduyla kavgaya giren Erdoğan erken seçim kararı aldı ve AKP'nin oy oranını yüzde 34'ten yüzde 47'ye çıkardı. Bu, reformların yeniden başlatılması için en iyi dönemdi. Ama bunun yerine hükümet ve rakipleri, enerjilerini kültür savaşlarına ve yargı üzerinden siyasi egemenlik mücadelesine harcamayı tercih ettiler. Bu durum da, dışarıdakilerin, Türkiye'nin modern ama belirgin bir şekilde İslami karakteri olan bir siyasi yapı kurmadaki olağanüstü başarısını unutmalarına neden oldu."
BBC