Fransız füzeleri Türkiye'nin hazinesini vurdu
Mahkeme Türkiye'nin ödediği 280 milyon euronun sadece 75 milyon euroluk bölümünün iadesine karar verdi. Ödenen 430 milyon lira çöpe gitmiş oldu.
Akşam Gazetesi'nde Barkın Şık imzası ile yeralan habere göre, tanksavar füzesi Eryx projesinde Türkiye ile Fransız MBDA şirketi arasında 5 yıldır süren hukuk mücadelesinde son nokta Uluslararası Tahkim Mahkemesi'nde konuldu.
Kararla, işe yaramayan füzeler ve kullanılmayacak üretim tesisleri için 280 milyon euro ödemek durumunda kalan Türkiye'ye, 75 milyon euronun geri ödenmesi benimsendi.
TSK'nın ihtiyacı olan tanksavar silah sistemlerinden 20 bin adedinin MKEK'de ortak üretimine ilişkin Milli Savunma Bakanlığı ile Fransız MBDA şirketi arasında imzalanan 400 milyon euroluk (840 milyon lira) anlaşma kapsamında Türkiye, proje bedelinin dörtte üçüne yaklaşan 280 milyon euroyu ödemesine rağmen sadece 3 bin 600 füze teslim alabildi.
Kara Kuvvetleri'nde yapılan testlerde ise teslim edilen bu füzelerin hedefini vuramadığı ortaya çıktı ve bu nedenle projede sarkmalar yaşanmaya başladı. Bunun üzerine Türkiye, projeyi 'sözleşmede öngörülen takvime uyulmaması' nedeniyle iptal etme kararı aldı. Savunma Sanayii Müsteşarlığı (SSM), 2004 yılında projeyi ve ödemeleri durdurarak sözleşmeyi feshetti.
Fransız firmasının uzlaşma ve füzelerdeki arızayı giderme yönündeki girişimlerini kabul etmeyen SSM, yapılan 160 milyon euroluk fazla ödemenin iadesi için de Uluslararası Tahkim'e gitti. 5 yıllık hukuk mücadelesinin ardından son sözü Türk, Fransız ve Alman üç hukukçudan oluşan ortak tahkim heyeti verdi. Heyet, Milli Savunma Bakanlığı'nın Fransız şirketine yaptığı ödemenin 205 milyon euroluk bölümünü haklı buldu.
TEZGAHLAR ELDE KALDI
Böylece attığını vuramayan 3 bin 600 füze için Türkiye, 205 milyon euro ödeme yapmak durumunda kaldı. Füzelerin üretimi için Elmadağ'da kurulan tezgahlar da atıl durumda kaldı. Ancak Türkiye'nin zamanında müdahale ederek sözleşmeyi fesh etmesiyle daha fazla zarar önlenmiş oldu.
BAYAR: SONUÇ TÜRKİYE'NİN LEHİNE
Tahkim heyeti, Türkiye'nin yaptığı ödemelerden yalnızca 75 milyon euroluk bölümünün geri ödenmesine karar verdi. Bu kararı değerlendiren Savunma Sanayii Müsteşarı Murad Bayar, AKŞAM'a 'Sonucun Türkiye'nin lehine olduğunu' söyledi. Bayar, 'Tahkime gitmesek sadece 280 milyon euroyu değil, projenin tüm bedelini ödemek zorunda kalacaktık. Şimdi fazla ödememizin bir bölümünü de geri aldık' dedi.