Haber Merkezi / TIMETURK
Turgut Cansever Türkiye mimarlık ortamında belirleyici, "yönlendirici" ve öncü bir rol üstlenmiştir. Bu rolün kaçınılmaz gereği olarak Türkiye'de mimarlık kültürünün ve mimarlık tartışmalarının merkezinde yer almış, uluslararası ve Türkiye mimarlık ortamının anlaşılması, tartışılması ve değerlendirilmesine yönelik yoğun bir çaba ve çalışma içinde olmuştur. Onun mimarlık tasavvuruna doğru yapılmış önemli bir çalışma yayımlandı: İdrak ve İnşa
Turgut Cansever 'Bilinci biçimler dünyasına yansıtmaktır, yapmak istediğim", diyordu. Mimarlıkta tasarım etkinliği ile tasarlanmış olanı ve tasarlayanı anlamaya ve değerlendirmeye yönelik çabalar, bir başka deyişle mimarlık uygulamaları ile mimarlık düşüncesi/eleştirisi genellikle iki ayrı ve bağımsız alan olarak algılanmaktadır. Mimarlık ortamında yapanlarla, yapılanlar üzerine yazanların / konuşanların sınırları özenle tanımlanmış özerk alanları vardır.
Bir Serüveni Anlamak
Bu sınırlar bireysel örnekler bazında zorlansa da genellikle mimarları başkalarının üzerinden okur, başkaları üzerinden anlamaya çalışırız. Oysa tasarımın kendisi doğrudan bir anlama, değerlendirme ve eleştiri sürecidir ve eleştirel bir kültür tasarımın temeli ve itici gücüdür. Bu nedenle tasarlayanların tasarımlarına paralel olarak söz ve düşünce üretmeleri hem kendi tasarım ortamlarını hem de mimarlığın eleştirel kültür ortamını zenginleştirici bir zemin olarak algılanmalıdır. Benzer biçimde tasarlayanların diğerleri ve mimarlık ortamı üzerine söyledikleri de dayandıkları tasarım, deneyim ve birikimi nedeni ile ayrıcalıklı bir değer barındırır, alternatif bir kategori oluşturur.
Mimarlık tarihi, mimarlık tarih yazımı ve İslam coğrafyasında mimari gibi konularda yoğunlaşan Halil İbrahim Düzenli, bilge mimar Turgut Cansever'in mimarlığını anlama serüvenine davet ediyor.
Yazarın İdrak ve İnşa çalışması gerek yazarının konumu, gerekse çalışmanın yöneldiği özne yani Turgut Cansever olması bakımından içeriği ve kapsamı nedeni ile Türkiye'de mimarlık yazını ve düşüncesi anlamında önemli bir deneme olarak algılanmalıdır.
Mimarın söylediklerine dikkat kesilen, inşalarını gören Düzenli, Cansever'in kırk yedi projesine dair görsellerle hazırladığı proje açıklama tablolarıyla, eserleri farklı açılardan mukayeseli olarak analiz ettiği tablolarla okuyucuya farklı ve düşünsel yoğunluklu bir" Turgut Cansever Kitabı" sunuyor.
"İdrak Seviyemize Göre İnşa Ederiz."
Ahmet Davutoğlu'nun aidiyet ve medeniyet ben-idraki kavramsallaştırmalarını, araştırmasının sosyal bilimlerden gelen üst kuramsal çerçevesi olarak belirleyen Düzenli, mimari otonomi kavramını da çalışmasının merkezî unsurlarından biri olarak konumlandırıyor.
Düzenli bu eserinde ayrıca bilimsel bir araştırma disiplini olarak mimarlık ile uygulama sahası olarak mimarlık arasındaki etkileşim ve gerilimden hareketle, aidiyet, kimlik, özgünlük gibi Türkiye mimarlığının modern meselelerine de temas ediyor.
İdrak ve İnşa
Turgut Cansever Mimarlığının İki Düzlemi
Halil İbrahim Düzenli, Klasik Yayınları.
Renkli Resimli • 16.5x24 cm • 392 sayfa • ISBN 978-975-8740-75-8