Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın izniyle, Yaveriye Mahallesi sınırlarında, yer altında kalmış antik kentte yüzey araştırması yapan Kocaeli Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi ekipleri çalışmalarını tamamladı.
Fakültenin, Arkeoloji Bölümü öğretim üyesi Yrd. Doç. Dr. Füsun Tülek, AA muhabirine yaptığı açıklamada, bölgede, Süleyman Demirel Üniversitesi'nden davet ettikleri jeofizik ekibinin de zemin etüdü çalışmasını yaptığını, bu çalışmaların ardından, söz konusu yerde kazı yapılabileceğini içeren raporu Kültür ve Turizm Bakanlığı'na sunduklarını bildirdi.
Tarihi yapıyı ilk kez 2006 yılında tespit ettiklerini belirten Tülek, 250 metreye 250 metrelik alanın dört tarafının sur duvarlarıyla çevrili olduğunu, bölgede sadece Kuzeydoğu burcunun o dönemden kaldığını, tüm yapıların toprağın altında bulunduğunu söyledi.
Tülek, antik kentin bulunduğu yerde uzun süre yüzey araştırması yaptıktan sonra seramik parçaları topladıklarını belirterek, ''Milattan sonra 7. yüzyıl sonu 8. yüzyıl başından başlamak üzere erken İslam dediğimiz 'Emevi seramikleri' bulduk. Bu bölgede, 9. yüzyıl başlarındaki Abbasi seramikleri de çok yoğunlukta karşımıza çıktı. 7. yüzyıl öncesi seramikle ise hiç karşılaşmadık. Net bir şekilde bu yapının erken İslam yapısı olduğunu biliyoruz.''
Tülek, Emevi mimarisinde, ''Mısır'' denilen yapı türlerinden kale kentler olduğunu, bu yapının içerisinde ''saray yapısı'', ''cami'', ''suk'', ''hamam'' ve askerlerin kışlaması için yapılar yer aldığını tespit ettiklerini söyledi.
Çalışmalarını bilimsel platforma taşıdıklarını ifade eden Tülek, ''Burası Aslanlıbel geçidinden gelen Bağdat yolu üzerinde ve aynı zamanda eski İpek Yolu'dur. Abbasiler döneminde bir Türk emirinin yönettiği Anavarza Kalesi'nden hemen önceki bir Erken İslam kenti. Buradan baktığımızda, Çardak, Babaoğlan, Hemite ve Anavarza kaleleri de görülüyor ve bir nevi buraları koruma altında tutuyor'' diye konuştu.
-ASKERİ VE TİCARET YOLU OLARAK KULLANILMIŞ-
Tülek, Emevilerde bu tür kale kent yapımlarında düz alanların seçildiğini bildiklerini vurgulayarak, şöyle devam etti:
''Burası Erken İslam döneminde hem askeri bir yol hem de bir ticaret yolu olarak kullanılmış. Burası askeri, politik ve ticaret anlamında uzun yıllar hizmet etmiş. Milattan sonra 8. yüzyıl başından başlayıp 15. yüzyıla kadar sürekli kullanılmış. Daha sonra virane şeklinde kalmış. Biz 1950-1960'lı yıllarda Osmaniyeli gençliğin bu yapının duvarları üzerinde oynadığını, eğlendiğini biliyoruz.''
Tülek, Kocaeli Üniversitesi'nin yüzey araştırması, Süleyman Demirel Üniversitesi'nin zemin etüdü yaptığı antik kentte kazı çalışması yapılabileceğini içeren rapora Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın olumlu yanıt vermesi halinde gerekli çalışmayı başlatabileceklerini kaydetti.