Cumhurbaşkanı Gül ve Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esad, Şam'daki Dedeman Otel'de Türkiye-Suriye İş Forumu'na katıldı.
Forum öncesinde Cumhurbaşkanı Gül, Dedeman Oteli'nin açılışını yaptı. Açılışın ardından forumda konuşan Gül, Türkiye ve Suriye'nin birçok yönden birbirine bağlı olduğunu ve çok sayıda ortak yanı bulunduğunu ifade etti.
İki ülke ilişkilerinde son 6-7 yılda büyük mesafe katedildiğini belirten Gül, 'Bu kadar birbirine yakın iki ülkenin ilişkilerinin çok daha ileride olması gerekir. Sınırsız bir işbirliği gerçekleştirebiliriz. Bunun için siyasi irademiz var' diye konuştu.
Gül, serbest piyasa ekonomisinin yararlarını ve Türkiye'nin serbestp iyasa ekonomisine geçiş sürecini örneklerle anlattı.
Cumhurbaşkanı Gül, Suriye'nin son yıllardaki serbest ekonomi açılımını takdirle izlediklerini söyledi.
'Türkiye ile Suriye ilişkileri komşu ülkelere örnek olmalıdır' diyen Gül, iki ülke iş adamlarını karşılıklı ticaret ve yatırıma davet etti. Gül, bu konuda işadamlarına her türlü desteği sağlamaya hazırolduklarını da dile getirdi.
Esad'ın konuşması
Suriye Devlet Başkanı Esad da iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi gerektiğini ifade etti. Türkiye ile Suriye arasında imzalanan serbest ticaret anlaşmasıyla ekonomik ilişkilerin daha da güçleneceğini belirten Esad, 'Ekonomik ilişkilerindaha geniş alana yayılmasını istiyoruz' dedi.
Ekonomik ilişkilerin canlanması için iş adamlarına vize muafiyeti getirilmesini istediğini bildiren Esad, ancak bu konuda hala bazı pürüzler olduğunu kaydetti.
Esad, Türkiye ile Suriye'nin stratejik iki ortak olduğunun altını çizerek, her iki ülkenin coğrafi konumları sayesinde hem Avrupa hem de Asya ile güçlü ilişkiler kurmalarının mümkün olduğunu dile getirdi.
Beşşar Esad, Türk işadamlarının sadece Şam'da değil, tüm Suriye genelinde yatırım yapmalarını istedi. Devlet Bakanı Zafer Çağlayan ise Suriye ile Türkiye arasında tarihi bağlar bulunduğunu, günümüzdeki mevcut ilişkileri de en üst düzeye çıkarmak istediklerini vurguladı.
Türkiye'nin dış ticaret profili hakkında bilgiler veren Çağlayan, küreselekonomik krizin etkilerini minimuma indirmeye yönelik önlemler üzerinde çalışıldığını belirtti.
Çağlayan, Türkiye ile Suriye arasında malların serbest dolaşımı, iki ülke gümrüklerinin altyapısının ihtiyaca cevap verecek hale gelmesi, kara ve demiryollarının hızlı taşımacılığa kavuşturulması, enerji sektöründe geniş kapsamlı işbirliği ile petrol üretimi ve dağıtımında ortak teşebbüsler oluşturulmasını hedeflediklerini kaydetti.
Gül Halep'e gitti
Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, Suriye lideri Esad'la bir araya gelmesinin ardından, eşi Hayrünnisa Gül ile Şam'ın tarihi ve kültürel mekanlarını gezdi.
Meçhul Asker Anıtı'nı ziyaret ederek anıta çelenk koyan Gül, ardından Emeviye Camisi'ni ziyaret etti. Abdullah Gül, eşi ile birlikte Hamidiye Çarşısı'nda kısa bir yürüyüş yaparken, halkın yoğun ilgisiyle karşılaştı.
Bazı Suriyeliler, Cumhurbaşkanı Gül'e Türkçe 'hoş geldiniz' diye seslendi. Gül, daha sonra Süleymaniye Külliyesi'nde incelemelerde bulunarak, yetkililerden bilgi aldı.
Eşi ve beraberindeki heyetle iki günlük Şam temaslarını tamamlayan Gül, ardından Halep'e gitti.
Halep Üniversitesi Konferans Salonu'nda üniversite öğrencilerine seslenen Gül, 'Filistin, kendi bağımsız devletini kurmadan bu konu bitmez. Bir an önce barış sağlanmalıdır. Suriye ve Lübnan'ın işgal altındaki topraklarının kurtarılması gereklidir. Barış için sadece bir tarafa baskı yapmak yanlıştır. Bu konuda herkes üzerine düşeni yapmak zorundadır' dedi.
'Ortadoğu'da barışın sağlanması için ABD'nin rolünün çok önemli olduğuna' vurgu yapan Gül, '(ABD Başkanı Barack) Obama'nın söylemlerinin umut verici olduğunu' söyledi.
Konuşmasında bölgesel sorunları da değerlendiren Gül, 'İran'ın nükleer sorununun barışçıl yollardan çözülmesi gerektiğini düşünüyorum. Aynı şekilde Arap ülkeleri arasındaki ilişkiler de büyük önem taşıyor. Tüm Araplar kendi meselelerini birlikte hareket ederek çözmelidir' dedi.
'Ortadoğu'da istikrara önem veriyoruz'
Gül, 'Türkiye'nin Orta Doğu'da istikrarın sağlanmasına çok önem verdiğini belirterek, Türkiye'yi doğrudan ilgilendirmeyen konularda bile aktif rol alındığını söyledi.
Türkiye'nin bu tavrının bir süre anlaşılamadığını ifade eden Gül, 'İlk başta 'Türkler neden Filistin, İran ya da Orta Doğu meseleleri ile bu kadar yakından uğraşıyor' diyenler olmuştur. Türkiye bütün bu faaliyetlerini iyi niyetli olarak yapmıştır. Acaba barışa katkımız olur mu, Barış tesis edilir mi düşüncesi ile hareket etmiştir' diye konuştu.
Bu çabalar sonucunda Orta Doğu'da Türkiye'ye karşı güven oluştuğunu anlatan Gül, 'Suriye başta olmak üzere Arap ülkeleri Türkiye'ye güven gösterdi. Hatta İsrail de aynı güveni gösterdi. Bizler doğruya doğru, yanlışa yanlış demekten
çekinmiyoruz. Gazze saldırıları sürecinde de bazılarının aklından geçip de söylemediklerini Türkiye söylemiştir' diye konuştu.
'AB'nin Ortadoğu'nun alternatifi olduğunu söylemek yanlış'
Halep Üniversitesi'nden bir öğrencinin 'İsrail-Suriye dolaylı görüşmelerinin geleceğine' ilişkin sorusuna Gül, 'Suriye, haklı olarak Gazze saldırıları sürecinde dolaylı görüşmeleri askıya aldı. İsrail hükümeti seçimden sonra yeni kuruldu. Seçimlerden önce inanılmaz şeyler söylüyorlardı. İktidar olduktan sonra aynı şeyleri mi söylerler yoksa iktidar sorumluluğu ile farklı mı hareket ederler? Bunu biraz beklemek gerekiyor' yanıtını verdi.
Gül, 'Umuyorum ki dünya devletleri barışın tesisi için daha çok çaba gösterirler. Nasıl ki bir zamanlar, Filistin'e, Hamas'a eski anlaşmaları tanımanız gerekir diye hatırlatmada bulundular, İsrail'e de hatırlatırlar' dedi.
Gül, 'Bazıları AB'nin Orta Doğu'nun alternatifi olduğunu zannediyor. Böyle bir şey söylemek söz konusu değildir. Türkiye AB ile ilişkilerini geliştirirken diğer taraftan da Ortadoğu ile ilişkileri en üst seviyeye getirmek
için çaba sarfediyor' dedi.
Gül, Türkiye-Suriye ilişkilerinin her alanda geliştirilmeye çalışıldığını ve Ortadoğu meselelerinde de işbirliği yaptıklarını hatırlatarak, 'Türkiye-Suriye ilişkileri başka ülkeler tarafından örnek alınmalıdır. Dostluk ve kardeşlik zemini çok önemlidir. Bu zemin üzerine her şey inşa edilebilir' diye konuştu
Notlar
Cumhurbaşkanı Gül'ü Halep Üniversitesi'nde öğrenciler karşıladı.
Öğrenciler, Türkiye ve Suriye bayraklarının yanı sıra 'Hoş geldin, Suriye'nin büyük ve değerli misafiri' yazılı dövizler de taşıdılar.
Gül'e konuşmasının ardından Halep Üniversitesi tarafından bir kitap hediye edildi.
Cumhurbaşkanı Gül, Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esad ile akşam yemeği için otelden ayrılırken yüzlerce Halepli otelin önünde toplandı. 'Yaşasın Türkiye' sloganları atan Halepliler bir süre konvoyun önünü kapattılar.
Gül, Esad'ın kullandığı araçla otelden ayrıldı.