Türkiye, Avrupa Birliği süreci kapsamında yapılacak Anayasa değişikliklerine odaklanırken; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin (AİHM) faaliyet raporu da yargı reformuna olan ihtiyacı gözler önüne seriyor.
Rapora göre 2008 yılı sonunda mahkemenin önünde bulunan 97 bin 300 dosyanın 11 bin 100 adedini Türkiye aleyhine yapılan başvurular oluşturuyor.
Mahkemenin bakmakta olduğu dosyaların yüzde 11.42'si Türkiye'ye ilişkin. Bu rakamlara göre Türkiye, Rusya'dan sonra, aleyhine en çok başvuru yapılan ülke durumunda.
Son 10 yıl içinde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin verdiği toplam 8 bin 172 ihlâl kararının bin 652'si Türkiye'ye ait.
Bu kararların yarısı ise adil yargılanma hakkının ihlâli ile ilgili.
Hukukçulara göre bu olumsuz tablonun oluşmasında en büyük etken, gerekli iç denetim sisteminin kurulup işletilememesi.
Bu konuda atılması gereken en önemli adım ise Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne gitmeden önce başvuruların ülke iç hukukunda incelenmesini sağlayacak bir yöntem olan Anayasa şikâyetinin hayata geçirilmesi.
Bireysel başvuru ya da Anayasa şikâyeti, Anayasa?da belirtilen temel hak ve özgürlüklerin yasama, yürütme ve yargı organları tarafından ihlâl edilmesi durumunda, bireylerin başvurdukları olağanüstü bir kanun yolu olarak tanımlanıyor.
Bireysel başvurunun uygulanma biçimi, ülkeden ülkeye farklılık gösterse de Federal Almanya, Avusturya, İspanya, Rusya, Macaristan, Ukrayna, Polonya, Çek Cumhuriyeti, Slovakya, İsviçre, Belçika, Meksika, Şili, Brezilya, Arjantin ve Güney Kore gibi ülkelerde uygulanıyor.