Kültür-Sanat

?Gölgedeki Kalem Emine Semiye?

Kadriye Kaymaz, Osmanlı Kadın Hareketinin Öncü İsimlerinden Emine Semiye?nin kişisel macerasının peşine düşüyor ve bir kadın yazar olarak portresini ana hatlarıyla çiziyor.

06.03.2009 - 13:20

Timeturk Editör

?Gölgedeki Kalem Emine Semiye? — Fotoğraf: Arşiv

İlk Türk kadın yazarlarından Emine Semiye

Emine Semiye Hanım; başta kadın ve çocuk meseleleri olmak üzere çeşitli konulardaki yazıları, siyasî ve sosyal faaliyetleri, seyahatleri ve dönem hakkında ipucu veren mektuplarıyla, II. Meşrutiyet?in hemen öncesi ve sonrası kadın matbuatında adını duyurmuştur.

Edebi eserleri, gazete yazıları, sosyal ve siyasi faaliyetleriyle yaşadığı dönemde adından sıkça söz ettiren Emine Semiye Hanım (1864-1944), tarihçi ve devlet adamı Ahmet Cevdet Paşa?nın kızı, mantıkçı Ali Sedad Bey ile ilk Türk kadın romancısı kabul edilen Fatma Aliye Hanım?ın kız kardeşidir.

Edebiyatçılığı, imparatorluk coğrafyasının farklı bölgelerinde sürdürdüğü eğitimcilik hayatı, başta kadın ve çocuk meseleleri olmak üzere çeşitli konulardaki makaleleri, siyasi ve sosyal faaliyetleri, seyahatleri ve dönem hakkında birçok ipucu veren mektuplarıyla Emine Semiye, özellikle 2. Meşrutiyet?in öncesi ve sonrasından başlayarak Cumhuriyet?in ilanına kadar olan dönemde matbuat aleminde varlık göstermiş, Türk edebiyat tarihi açısından önemli bir isimdir.

Tanzimat dönemini takip eden süreçte görünür olan ilk kadın yazarlardan Emine Semiye, Sultan Abdülaziz devrinde doğmuş V. Murad, II. Abdülhamid, V. Mehmed Reşad, VI. Mehmed Vahideddin devirlerinden geçmiş , Mutlakiyet, Meşrutiyet ve Cumhuriyet, hatta sonuncusuna ilave olarak İnkılaplar devrini görmüş, bütün bunları ömrüne sığdırmış bir Osmanlı kadın yazar kimliğiyle tebarüz etmiştir.

Bir Osmanlı kadın yazarının düşünce dünyası

Kadriye Kaymaz, ablası Fatma Aliye?nin gölgesinde kaldığına ve yeni Türk edebiyatı tarihindeki kayıp yerini alması gerektiğine inandığı Emine Semiye?nin kişisel macerasının peşine düşüyor ve bir kadın yazar olarak portresini ana hatlarıyla çiziyor.

Kitap üç ana bölümden oluşuyor. Emine Semiye?nin hayatı, yazarlığı, gazeteciliği ve siyasî kişiliğinin incelendiği bölümün ardından, yazarın yedi romanı ayrıntılı bir biçimde inceleniyor. Yazarın eserleri, gazete ve kitaplardaki yazıları ve eski harfli yayınlarda kendisi hakkında yazılanlardan oluşan Emine Semiye bibliyografyası ise kitabın üçüncü bölümünü oluşturuyor. Emine Semiye?nin makalelerinden bir kısmı da diliçi çevirisi yapılmış haliyle okurun dikkatine sunuluyor.

İki nesil arasında gölgede kalmış yazarın hayatı gün yüzüne çıkıyor

Bu monografi, yazarın hayatı hakkında dağınık halde bulunan malumatı bir araya toplamasının yanı sıra, Fatma Aliye ve Halide Edib ile temsil edilen iki nesil arasında nispeten gölgede kalmış yazarlardan Emine Semiye?nin şahsında devrin ruhuna ayna tutmayı amaçlıyor.

Yazar Kadriye Kaymaz kimdir?

Kadriye Kaymaz 1978?de İstanbul?da doğdu. 2003 yılında Mimar Sinan Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı bölümünden mezun olan Kaymaz, yüksek lisansını Marmara Üniversitesi Türkiyat Enstitüsü?nde ?İlk Türk Kadın Yazarlarından Emine Semiye Hanım, Hayatı ve Eserleri? başlıklı teziyle Ocak 2008?de tamamladı. Yazar halen, Emine Semiye ve II. Meşrutiyet üzerine çalışmalarını sürdürmektedir.