Dünya Şehir Mirası Örgütü Avrupa-Asya Bölge Sekreterliği Üye Şehirleri temsilcilerinin katıldığı Dünya Kültür Mirası Sempozyumu 25-28 Ekim 2008 tarihleri arasında Endonezya Cumhuriyeti?nin Cava Adası Solo şehrinde gerçekleştirildi.
Bu yıl, Solo?nun seçilmesi Güneydoğu Asya kültür mirası açısından büyük önem taşıyor. Solo, özellikle Cava Adası?nda tarih boyunca kurulmuş Cava-Mataram Krallığı, Pajang Krallığı, Demak İslam Sultanlığı, Majapahit Krallığı gibi önemli krallıklara ve İslam sultanlıklarına doğrudan veya dolaylı olarak tanıklık etmesi ve kadim Cava, Hindu, İslam kültürlerinin buluşma noktası olması nedeniyle bu yılki toplantıya ev sahipliği yaptı.
Konferansa iştirak eden önde gelen konuşmacılar Rieks Smeets, ?Kültürel Mirasın Korunması: Şehirlerin Korunmasında Karşılaşılan Zorluklar ve Açılımlar?; Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Organizasyonu Program Koordinatörü (UN-WTO) Eugenio Yunis, ?Dünya Kültür Mirasına Sahip Şehirlerde Sürdürülebilir Turizm Yönetimi?; İtalya Turin Üniversitesi?nden Walter Santagata, ?Tarihi Şehirlerin Yönetiminde Yaratıcılığın Artırılması?; Endonezya Üniversitesi?nden Uluslararası İlişkiler Profesörü Achamd Zen Umar Purba, ?Kültürel Mirasın Korunmasında Yasal Perspektifler?; Birleşmiş Milletler Dünya Entellektüel Birikim Organizasyonu (UN-WIPO)?undan Simon Legrand, ?Folklorün Geleneksel Kültürel İfadesi?nin Korunması?; Endonezya Gadjah Mada Üniversitesi öğretim görevlisi ve Cogcakarta Tarihi Miras Vakfı Başkanı Laretna T. Adishakti ise ?Sürdürülebilir Şehir Kalkınması Metod ve Aracı Olarak Şehir Mirası Kavramı? başlıklı tebliğleri sundular.
Dünya Kültür Şehirleri Örgütü Genel Sekreteri (OWHC) Denis Ricard, Kazan Belediye Başkanı ve OWHC?ın Bölge Koordinatörü Rassikh Sagitov gibi dünya kültür çevrelerinin önemli isimleri birer konuşma yaptı.
Eugenio Yunis, turizm yönetimine yer verdiği konuşmasında, son birkaç yılda küresel turizm eğilimlerine dair istatistiki bilgiler sundu. Yunis, 2007 yılında, bir önceki yıla göre yüzde 6?lık bir artışla, dokuzyüz milyonu aşkın kişinin turistik seyahat yaptığını belirtti. 2008 yılında yaşanan küresel ekonomik krize rağmen, 2007 yılı ile karşılaştırıldığında görece düşük yoğunluklu bir artış yaşandı. 2008 yılı ilk beş aylık istatistikleri dikkate alındğında Avrupa-Asya bölgesinde Kamboçya, Fiji, Hindistan, Endonezya, Japonya, Kore Cumhuriyeti, Çin, Nepal, Türkiye ve Vietnam?da yaklaşık iki kat bir artış gözlendi. Yunis, küresel turizmde görülen gelişmenin özellikle kültürel mirasın korunması için önemli adımların atılması için de bir gerekçe teşkil ettiğini belirterek sürdürülebilir turizm stratejisine ve bu bağlamda, yerel, bölgesel ve uluslararası işbirliğine vurgu yaptı. Turizm konusunun multidisipliner bir yaklaşımla ele alınması ve bu çerçevede, yerel otoritelerin ulaşım altyapısı, toprak kullanımı, kıyıların ve ekosistemin korunması konusunda etkin politikalar geliştirmelerinin önemi üzerinde durdu.
Solo?da gerçekleştirilen ve UNESCO?nun destek verdiği Dünya Kültür Mirası Sempozyumu?nda, dünyanın kadim kültürlerine ev sahipliği yapmış olan şehirlerin korunması ve söz konusu bu zengin kültürlerin özelliklerini büyük ölçüde kaybetmeden gelecek nesillere aktarılması amacıyla bir dizi karar alındı. Bu deklarasyona temel teşkil eden nedenler ve deklarasyon metni şöyle:
?Kültürel çeşitlilik ve çoğulcu kültürün anlaşılabilmesi barış ve ahenk içerisinde bir dünya yaratılmasının temelidir. Zengin ve farklı kültürel mirasını anlamak bölge ve ülkeler çapında karşılıklı hoşgörü ve kardeşliğin tesisinde bir işlev görebilir. Böylece günümüzde dünya çapında görülen gerilimler ve çatışmalar asgari düzeye indirilmesine veya tamamen ortadan kaldırılmasına katkı sağlayacağına;
?Yaratıcı düşünce ve eylemlerle, insani değerlerin tamamını içeren kültür olgusu, geleceğin inşasında temel bir yaklaşım olarak anlaşılacağına ve geliştirilebileceğine;
?Geçmişten günümüze ulaşan kültürel değerler korunması ve devamlılığının sağlanmasıyla, günümüz ve gelecek nesiller geçmişin bilgi ve tecrübelerinden haberdar olacak ve azami ölçüde yararlanabileceklerine;
?Şehirler, insanların sürekli olarak yaşam kalitesini artırdıkları mekânlar olmalıdır. Şehirler, yaşanabilir bir mekân, çevre yaratmalı; dinamik bir sosyo-kültürel yaşam olanakları kadar, halkın ekonomik refahına katkı yapabileceğine;
?Dünya üzerinde paha biçilmez kültürel mirasa sahip olan kimi şehirlerin, dikkate değer fiziki, ekonomik, sosyal ve kültürel değerleri içermesine rağmen, bunların yeterince korunamadığı, geliştirilemediği ve halkın refahı için kullanılamadığına;
olan inancımızdan ötürü aşağıda yer verilen deklarasyonu tüm dünyaya ilan ederiz:
1.Geçmişten alınan dersler ve tecrübelerin yanı sıra, günümüzde ve gelecekte ortaya çıkabilecek olumsuzluklara karşı dinamik bir yaklaşım geliştirmek suretiyle dengeli ve sürdürülebilir fiziksel, ekonomik, toplumsal ve kültürel kalkınma desteklenmelidir.
2.Şehirlerin ayırd edici özelliklerini şekillendiren ve toplumda çeşitli düzeylerde canlı bir kültürel yaşamı teşvik eden kültürel değerlerin korunması ve dengeli bir kültür geliştirilmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu bağlamda, herbir şehir için açık ve net bir politika, strateji ve uygulama program hayata geçirilmelidir.
3.Yaşam kalitesi ve toplumsal refahın geliştirilebilmesi ve yaratıcı ve sürdürülebilir kalkınmayı güçlendirmek için mevcut kültürel mirastan dersler çıkartılmalıdır.
4.Toplum, şehir ve ülke temelli anlayışlara dayalı olarak kültürel mirasa ev sahipliği yapan şehirlerin korunması ve üretici ve dinamik bir yapıya kavuşturulması yönünde çeşitli çabaların hayata geçirilebilmesi amacıyla şehirlerarasında işbirliğinin geliştirilmeli ve güçlendirilmelidir.
5.Ekonomik gelişme sağlayacak, kültürlerarası ilişkileri geliştirecek, çevre ve kültürel miras konularında güçlü bir eğitim aracı olmasının yanı sıra, hoşgörü, özgürlük ve demokrasi gibi değerleri güçlendirecek sürdürülebilir turizm olgusu geliştirilmelidir.
6.Çeşitli kültür mirası koruma hareketleri bağlamında yerel inisiyatifleri harekete geçirilmesi kadar, formel, enformel eğitim, medya ve gündelik yaşamdaki çeşitli etkinlikler vasıtasıyla tarih ve kültür bilinci artırılmalıdır.
7.Geleneksel kültürel değerlerin korunması, geliştirilmesi ve yeniden yorumlanarak günümüz toplumlarının hizmetine sunulması bağlamında yerel, ulusal, bölgesel ve uluslararası çabaar ihtiyaç vardır. Bu çabaların desteklenmesi kadar, kültürel mirasın yanlış kullanılması ve sömürülmesini engellemek gerekmektedir. Bu hedefi gerçekleştirebilmek için, Dünya Entellektüel Birikim Organizasyonu (WIPO) anlaşmaları bağlamında gündeme getirilen uluslararası araçlar devreye sokulması aciliyet arz etmektedir.
8.UNESCO Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi?ne imza atmamış ülkeler, her ülkenin kültürel mirasına ait unsurlarına yer verildiği bu sözleşmeye acil olarak taraf olmalıdırlar.
9.Doğal felâketlere hazırlık ve risk yönetimi kadar, ulusal miras bilgiağı, teknik işbirliği, iletişim, bilgilendirme ve eğitim alanlarında acil olarak programlar geliştirilmelidir.
Konferans katılımcıları olarak Endonezya Cumhuriyeti Solo şehrinde gerçekleştirilen bu uluslararası konferansın başarıyla gerçekleştirildiğini ve bu konuda Endonezya Cumhuriyeti Hükümeti?nin ve Solo şehir yönetiminin başarılı bir evsahipliği yaptığını dile getirmek isteriz.