Bülent Şahin Erdeğer/ TİMETURK
Fener Rum Patrikhanesi'nin davetlisi olarak, 2008'in 'Aziz Pavlos Yılı' kabul edilmesi dolayısıyla düzenlenen etkinlikler kapsamında Türkiye'de bulunan 'Ortodoks Kilise Önderleri', İzmir'in Selçuk ilçesindeki Efes Antik Kenti'ni ziyaret etti.
Fener Rum Ortodoks Patriği Bartholomeos'un ev sahipliğinde düzenlenen geziye, Rusya, Bulgaristan, Romanya, Çek Cumhuriyeti, Mısır, Yunanistan, Arnavutluk, ABD ve Finlandiya'dan gelen 'Ortodoks Kilise Önderleri'nin yanı sıra Katolik mezhebini temsilen Vatikan'ın Ankara Büyükelçisi Luçi Belo ve Başpiskopos Justo Garcia Mullor katıldı.
Efes Antik Kenti'nin üst kapısından giriş yapan heyete, Harward Üniversitesinden Dr. Helmut Koester kentin dini tarihi hakkında bilgi verdi.
Gezide, Dr. Koester'in açıklamaları, İngilizce, Rumence, Rusça ve Rumcaya tercüme edildi.
Ziyaret sırasında, Fener Rum Ortodoks Patriği Bartholomeos, kentteki Traian Çeşmesi üzerinde bulunan antik Yunanca kitabeyi okudu.
Celsus Kütüphanesi önünde birlikte fotoğraf çektiren heyet, restorasyonda olan antik tiyatro hakkında bilgi aldı. Patrik Bartholomeos, gezi sırasında antik kente ilişkin görüşlerini soran gazetecilere, 'Ben sadece turistim' diye cevap verdi.
Heyette bulunanlar, Meryem Ana Kilisesi'ne de giderek, ilahi okudular. Bu sırada Fener Rum Ortodoks Patriği Bartholomeos'un sık sık istavroz çıkardığı gözlendi.
Selçuk Çamlık'taki Buharlı Lokomotif Müzesi'ndeki yemek davetine katılan heyet, daha sonra İzmir Adnan Menderes Havalimanı'na hareket etti.
'Ortodoks Kilise Önderleri'nce 2008 yılının, 12 havariden birisi olan Aziz Pavlos'a adanması dolayısıyla düzenlenen etkinlikler kapsamında Fener Rum Ortodoks Patrikhanesi'nin davetlisi olarak Türkiye'de bulunan heyet, İstanbul'da çeşitli dini etkinliklere katıldıktan sonra Aziz Pavlos'un gezdiği yerleri ziyaret ediyor.
Aziz Pavlos'un M.S 47 ve 48 yıllarında Efes Antik Kenti'ni ziyaret ettiği biliniyor.
Heyetin Efes ziyaretini, Türk basın mensuplarının yanı sıra yabanc ı gazeteciler de takip etti.
Aziz Pavlos (Pavlus/Paul) Kimdir? Önemi nedir?
Hristiyanlar açısından Aziz Pavlos'un gezileri hristiyanlığın yerleşmesi açısından çok önemlidir. Hristiyanlığı ilk kez sistematik halde düzenleyen, ilk kez müstakil bir din olarak vaaz eden kişi Pavlus'tur. Hristiyanlar Hz. İsa'nın İncil (ler)'de müjdelediği 'son vahyin' ve 'paraklit' isimli şahsın 'Son peygamber' olarak bir şahıs ve kutsal kitabı olmadığını düşünürler. Hristiyan düşüncesine göre son vahiy mistik anlamda bir ilham bilgisidir.
Pavlus'un Misyoner Seyahatleri (1. yolculuk Beyaz, 2. sarı, 3. mavi ve son yolculuğu kırmızı hatla gösteriliyor.)
Hristiyanlığa göre bu ilham önce Hz. İsa'nın havarilerine sonra da Aziz Pavlus'a Allah tarafından verilmiştir. Paraklit isimli şahıs ta bu yoruma göre Vahiy meleği Cebrail'dir. Pavlus'un kurduğu 'Teslisçi Kilise' bu sebeple son peygamberliği bizzat üzerine almıştır. Bu sebeple Katolik kilisesinin başı Papa ve Ortodoks Kilisesinin başı patrik Dini konularda 'masum/günahsız' ve 'kutsal'dır. Oysa İslam mesajı bu kurumsal ve teslisçi yapıyı değil Tevrat'ın ve İncil'in temel mesajı olan Tevhid'e asıl sadık kalan Hz. Muhammed ve Kur'an mesajının 'Paraklit' ve 'Son Vahiy' olduğunu ifade eder.
Neden Anadolu bu kadar önemli?
Hristiyanlığı kabul ederek Aziz Pavlus (St.Paul) adını alan Tarsus'lu Yahudi Saul, önce bir Roma komutanı olarak hristiyanlığı yok etmeye çalıştı. Dışarıdan bunu başaramayacağını anlayınca baş havari Petrus'a giderek, aralarına katılıp hristiyan olmak istediğini bildirdi. Petrus onu kabul etti ama günahlarının kefareti olarak İncil'i tebliğ etmesi için Roma, Doğu Avrupa ve Anadolu'ya uzun gezilere yolladı. Aziz Pavlus yaptığı gezilerde Kudüs'ten çok kendisine bağlı Pavlusçu Kiliseleri oluşturdu, Havari Barnabas ve Petrus'a rağmen sünnet olmayı ve domuz yasağını kaldırdı/nesh etti, Teslis (Baba-Oğul-Kutsal Ruh'un ilahiliği) inancının yerleşmesini sağladı. Roma'ya yaptığı son gezisinde başı kesilerek öldürüldü.
Aziz Pavlus'un yolculuklara başlıyor ve Barnabas'la Yolları ayrılıyor :
Hristiyanlığı Yahudilerin dışındaki milletlere de yaymak için çıktığı yolculukların ikincisi ve sonrasında kurduğu ilk kiliseler Anadolu'dadır. Bu kiliseler İncil'in sonuna eklenen bölümlerde '7 kilise' olarak geçer.
Havari olmamakla birlikte Aziz Pavlus'un hristiyanlığın yayılması için yaptığı katkılar, İncil'de mektuplarının bulunması O'nu hristiyanlik için çok önemli bir kişilik yapmıştır. Pavlus bahsi geçen yolculuklara Hz. İsa'nın sadık havarisi Barnabas'la birlikte çıkmıştı. Barnabas tebliğ yolculuğunda Tevhid inancından, İncil'in temel öğretilerinden ve Hz. İbrahim'den bu yana uygulana gelen dini pratiklerden taviz verilmeden mesajın İbrani olmayanlara ulaştırılması gerektiğini savundu.
Buna karşılık Pavlus, Yunan putperestliğine tabi olan Anadolu halkına onların şirk uygulamalarına taviz veren, pragmatist bir yöntemle mesajı anlatıyordu. Bu sebeple Barnabas Pavlus'un anlattığı mesaj'ın özünden sapmış olduğunu ifade ederek çetin bir tartışma sonrasında Pavlus'la yollarını Kıbrıs'tayken ayırdı. Pavlus kendi yöntemiyle Anadolu'da İsa'nın mesajı ve Yunan putperestliğinin sentezlendiği bir inanç şeklini yaygınlaştırdı. Bugün 'Unitarian/Tevhidçi' isimli azınlık grubun dışındaki tüm hristiyan grupların ittifakla kendilerini temellendirdikleri ilk 7 kutsal teslisçi cemaati Pavlus Anadolu'da kurdu. Kilise Yunanca Cemaat demektir.
Bu sebeple Tarsus'taki St.Paul kuyusu ve 7 kilise, İstanbul, İznik ve Efes-Meryemana ile birlikte hristiyanlar için önemli inanç turizmi/Hacc merkezlerindendir.