Zaman gazetesi yazarı Mehmet Yılmaz bugünkü köşesinde, Japonya'da toplanan G8 ve Malezya'da biraraya gelen D8 ülkelerinin gündemini makalesine taşıdı. Timeturk Mehmet Yılmaz'ın makalesini okuyucuları için alıntıladı;
D-8 vs G-8
Gelişmiş Ülkeler (G-8) Japonya'da buluşuyor. Kalkınan Ülkeler (D-8) ise Malezya'da...
G-8 Zirvesi'ne İngiltere, Kanada, Fransa, Almanya, Japonya, İtalya, Rusya ve ABD liderleri katılıyor. Japonya'daki zirveye bu yıl, aralarında Çin, Hindistan, Brezilya, Avustralya gibi devletlerin de olduğu 15 ülke daha katılıyor.
G-8'in gündeminde küresel konular var. Dünya ekonomisinin hal-i pürmelâli, artan gıda ve petrol fiyatları, kitle imha silahları, Afrika'daki açlık ve yoksulluk, İran'ın nükleer silah edinme çabaları, uluslararası terörizm...
Sanırım bunların dışında toplantıya damgasını vuracak ana konu ise küresel ısınma ve iklim değişikliği.
Zirveye ev sahipliği yapan Japonya Başbakanı Yasuo Fukuda, küresel ısınmanın çok büyük bir tehdit olduğunu, tedbir almak için kaybedecek bir zaman kalmadığını söylüyor.
Şüphesiz bu konuda atılacak en önemli adım, atmosfere bırakılan sera gazlarının azaltılmasıyla ilgili.
BM'nin hazırladığı bir rapor, küresel ısınmanın durdurulabilmesi için sera gazlarının 2020 yılına kadar yüzde 25 ile yüzde 40 arası bir oranda azaltılması gerektiğini belirtiyor.
G-8 zirvesi bu açıdan çok önemli. Çünkü liderler, sera gazlarının 2050'ye kadar 1990'daki seviyelerin yüzde 50 altına düşürülmesi konusunda geçen yıl varılan uzlaşmayı resmileştirebilirler.
ABD, atmosfere bırakılan zararlı gazların azaltılması amacıyla alınacak bağlayıcı kararları, Çin ve Hindistan gibi ülkelerin de dâhil olması şartıyla kabul edeceğini söylüyor.
Geçen yıl aralık ayında 190 ülke, 2012'de süresi dolacak Kyoto Protokolü'nden sonra uygulamaya konulacak yeni bir iklim anlaşması için iki yıl boyunca müzakerelerde bulunulmasını kabul etmişti. Kyoto'nun halefi olacak anlaşmayla zararlı gazların azaltılması yolunda bütün ülkelerde bağlayıcı düzenlemeler yapılması hedefleniyor.
Sera etkisi yapan gazların atmosfere bırakılmasını 2050'ye kadar yüzde 60-80 oranında azaltmayı hedefleyen Japonya, bu gazların emisyonunu düşürmek için kurulan uluslararası fona 1,2 milyar dolar katkıda bulunmayı taahhüt ediyor.
***
Görüldüğü gibi G-8'in gündemi oldukça yoğun. Peki D-8 liderleri hangi konuları ele alacak?
Kuala Lumpur'daki zirve için belirlenen ana tema 'Küresel Sorunlara Yenilikçi İşbirliği Yaklaşımı' olarak belirlense de D-8'in birincil gündem maddesi G-8 kadar küresel ölçekli değil aslında. Daha çok, 'üye ülkeler arasında ekonomik ilişkiler nasıl geliştirilebilir' gibi mevzularla sınırlı.
Necmettin Erbakan'ın başbakanlığı döneminde, Türkiye'nin önayak olmasıyla 22 Ekim 1996 tarihinde kurulan D-8'e Türkiye, Bangladeş, Endonezya, İran, Malezya, Mısır, Nijerya ve Pakistan üye...
Farklı coğrafyalarda yer alan bu ülkeleri ortak bir platformda buluşturan temel faktör ise geniş doğal kaynaklara, çoğunluğu Müslüman kalabalık nüfuslara ve büyük ticarî pazarlara sahip olmaları.
D-8'in kuruluş amacı da öncelikle bu büyük potansiyeli harekete geçirmek zaten... Sonra da uluslararası sistemin karar alma mercilerine güçlü biçimde katılmak...
Şüphesiz bu noktaya gelebilmeleri için üye ülkelerin öncelikle dünya ekonomisi içerisindeki konumlarını iyileştirmesi gerekiyor.
Malezya Zirvesi'nde, üye ülkeler arasındaki ticaret hacminin artırılması amacıyla 10 yıllık bir yol haritası üzerinde çalışılacağının duyurulması bu açıdan çok önemli.
En az bunun kadar önemli olan bir başka gelişme de daimi bir genel sekreterlik müessesesinin kurulması ve merkezinin de İstanbul olması yönünde alınan karar...
***
Zaman zaman içine kapansa da kader Türkiye'yi 'büyük' devlet olmaya zorluyor. Hem de fena halde sarsarak...
Bir gün G-8 zirvesine katılan bir Türkiye çıkarsa karşımıza, kimse şaşırmasın.
İlgili haber için tıklayın:
D-8'in merkezi Türkiye'de olacak