Emine K. Arslaner / TIMETURK / Almanya
1 Ocak 2009 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek yeni düzenleme, ?Kişiler Hukuku? kapsamında yapılan kanuni değişikliklerin küçük bir nüshasını oluşturuyor. Habere göre, geçtiğimiz yıl Federal Parlemento?nun çok geç saatlerde aldığı karar, sadece Protokollerde konuşulduğu için basının gözünden kaçtı ve medyaya yansımadı.
1875 yılında, Alman ulusal birliğinin kurucusu Otto von Bismarck?ın zamanında yürürlüğe giren medeni nikah hukuku, din adamlarının resmi nikahı olmayan eşlere dini nikah kıymalarını yasaklamıştı. Kanuna karşı gelen çok sayıda papaz ve pederin cezalandırıldığı Almanya?da, aradan bir buçuk asır geçtikten sonra kısmen eski hukuk sistemine dönüş yapılıyor.
Devlet dini nikahı tanımamaya devam ediyor
Kilise nikahlarına kolaylık getirmeyi amaçlayan yeni yasal düzenleme ile, dini nikah için resmi nikah aranması şartı ortadan kaldırılıyor sadece. Bu nikahlar eskisi gibi yine devlet tarafından resmen tanınmayacağı için, kilise nikahıyla yetinmek isteyen çiftler hukuki haklarından mahrum kalmayı göze almak zorunda kalacaklar. İlgili gazetede konuyla ilgili verilen bilgilere göre, sadece dini nikahla iktifa etmek isteyen çiftler boşandıkları takdirde; nafaka, miras, zayıf tarafı korumaya yönelik yaptırımlar gibi hukuki kolaylıklardan hiçbirini talep edemeyecekler.
?İyi günde, kötü günde? ilkesine ters
Yeni kanuni düzenlemeler konusunda Kilise sözcüleri ve Hukukçulara düşünceleri soruldu. Alınan karar, yıllardır Kilise nikahının kıyılabilmesi için resmi nikahın aranması zorunluluğunun kaldırılmasını isteyen Kiliseleri sevindirmedi. Münih?li Katolik din adamı Lorenz Wolf (Domdekan) Kilisede kıyılan nikahın resmen tanınmamasının dini nikah töreni sırasında yapılan antlaşmaya, yani ?iyi günde, kötü günde? ilkesine ters düştüğünü belirterek, böyle bir nikahın bir istisna olacağını bildirdi.
Çok evliliğe davetiye çıkartılıyor
Devletin halkın yoldan çıkmasından ve sapmasından korkmadığını ifade eden Wolf, ?Kilisenin eliyle çok evlilikler yapılabilir. Evlenmekten hoşlanan bir adam resmen yaptığı bir izdivacı gizleyerek Kilise nikahıyla ikinci bir evlilik yapmak isteyebilir. Bunun gibi tehlikelere karşı Katolik Kilisesinde nikah kıydırmak isteyen ancak resmi nikahı olmayan eşlerin durumu araştırılacak. Çok istisnai bir durum arzederse eğer, bu tür nikahlar kıyılabilecek? dedi. Kilisenin basın sözcüsü olan Stefanie Uphues? de Wolf?u destekleyerek, henüz Katolik Kilisenin yeni kanuna göre bir hareket tarzı belirlemediğini ancak Kilisenin resmi ve dini nikahın yanyana olmasından yana olduğunu belirtti ve bu prensibin yıllardır korunduğunu dile getirdi.
Protestanlar açısından değişen birşey yok
Yeni düzenleme Protestanlar arasında bir heyecan uyandırmadı. Protestan Kiliseler 2004?de aldıkları bir kararla sadece resmi nikahı kıyılmış, yani evlenmiş çiftler için prosedür amaçlı nikah kıyabiliyorlar. Konuyla ilgili gazeteye bilgi veren Kilise sözcüsü Jörg Hammerbacher Protestan kilisesinde bekarlara nikah kıyılmadığını ifade ederek, ?Örneğin Bavyera?lı bir Papaz resmi nikahı kıyılmamış kişilere nikah kıyamaz? dedi.
Korunmak istiyorsanız resmi nikah kıydırın
Sadece dini nikahla yuva kurmak isteyen çiftleri uyaran Aile Hukuku Profesörü Dieter Schwab, böyle bir evliliğin yıkılması halinde; nafaka, miras, vergiden muafiyet, mağdur tarafın korunmasına yönelik tedbirler gibi hukuki hakların geçerliliklerini yitireceğini hatırlattı. Profesör, resmi nikahın mutlak surette kıyılması çağrısında bulunarak, yeni evlenecek olan çiftlerin resmi nikah kıymadıkları takdirde boşanma durumunda gelir paylaşımı konusunda da büyük sorunlar yaşayabileceklerini söyledi.
İsrail?de resmi nikah diye birşey yok
Hıristiyan Katolik mezhebinde boşanma kabul edilmediği için Kilise nikahı ikinci kez yapılamıyor. Protestan Kilise nikah meselesinde resmi nikahı esas aldığı için, dini nikahı sadece kutsal bir ritual olarak kabul ediyor. Bu Hıristiyan mezhebine mensup ve resmen boşanmış olan çiftler yeniden evlendikleri takdirde yine kilisede nikah kıydırabiliyorlar.
Birçok Avrupa ülkesinde sadece dini nikahlı birliktelikler meşru karşılanıyor. İtalya, Avusturya gibi ülkelerde dini nikah kıyılabilmesi için resmi nikahın kıyılmış olması gerekmiyor. İsrail?de ise nikahlar sadece Sinegog?larda kıyılabiliyor. Resmi nikahın bulunmadığı İsrail?de, dini nikah devlet tarafından resmen tanınıyor.