Japonya, Kore, Tayvan ve Çin arasında, Türkiye'yle Yunanistan arasındaki kıta sahanlığı soru nuna benzeyen münhasır ekonomik bölge problemi, bir Tayvan balıkçı teknesinin geçtiğimiz hafta, Japon sahil güvenlik güçleri tarafından gözaltına alınmasıyla yeniden gündeme taşındı.
İki tarafın hak iddia ettiği Senkaku (Diaoyutai) Adaları açıklarında meydana gelen olaya tepki gösteren Taipei, Japonya'daki temsilciliğini kapatma kararı aldı. Tayvan'ın sert tepkisinin arkasında yatan sebep ise Senkaku Adası etrafındaki zengin petrol kaynakları. Doğu Çin Denizi'nde doğalgaz ve petrol rezervleri keşfedildiğinden beri Çin, Tayvan ve Japonya, mezkur adaların kendilerine ait olduğunu savunuyor.
Ancak son dönemdeki Çin-Japonya ve Pekin-Taipei yakınlaşmasının ardından, zengin yeraltı kaynaklarına sahip Doğu Çin Denizi'ne ilişkin denklem de yeniden şekilleniyor. Tayvan, yeni Cumhurbaşkanı Ma Ying-jeou'yla beraber bölgede daha aktif ilişkiler içine girdi. Geleneksel olarak Amerika ve Japonya, Tayvan'ın Çin'e karşı en önemli iki müttefiki. Çin'in askerî müdahalesinden korkan Tayvan, yıllarca bu iki ülkeyle sıcak ilişkiler içinde oldu. Fakat Pekin'le ilişkilerini son aylarda geliştiren Taipei'nin Tokyo'dan gelecek desteğe eskisi kadar ihtiyacı yok. Ekonomik olarak Çin'le bağlarını güçlendirmek isteyen Tayvan yönetimi, Pekin'in tarihi düşmanı Japonya'yla olan ilişkilerini de yeniden gözden geçiriyor.
Yeni bir güç dengesinin oluştuğu ve petrol fiyatlarının giderek arttığı bir dönemde bölgedeki enerji kaynaklarıyla ilgili yeni gelişmelerin olması kaçınılmaz olarak görülüyor. Mevcut senaryolar içinde en akla yatkın olanı Tayvan ve Çin'in, Japonya'ya karşı ittifak kurması. Rakiplerinin yanında askerî ve siyasî olarak zayıf olan Tayvan, Çin'e yanaşarak bölgedeki petrolden pay kapabilir. Pekin'in de hem Japonya'yı güneyden kuşatabilmek hem de Tayvan'ı kendisine biraz daha yaklaştırabilmek için bu işbirliğini kabul etmesi beklenebilir. Ancak tarafların birbirleriyle olan ticaret hacmi düşünüldüğünde savaş, sorunun çözümü için en son ihtimal olarak görünüyor.
ZAMAN