Arnavutluk'ta ünlü gazeteci Blendi Fevziu'nun 'Düşünce' adlı televizyon programında yapılan SMS anketinde halka, 'Osmanlı döneminde, Arnavutlar İslam dinini zorla mı yoksa kendi isteği ile mi seçti?' şeklinde bir soru yönetildi. Halkın yüzde 64'ü, Arnavutların İslam dinini kendi istekleriyle kabul ettiğini söyledi.
Programa ünlü tarihçi, Sabri Kodo, Entegrasyon için Sosyalist Hareketi Partisi Başkan Yardımcısı Pellumb Xhufi, köşe yazarları Ermir Gjinishi ve Henri Çili, Tiran Üniversitesi Sosyal Bilimler Fakültesinde Öğretim Üyesi Prof. Dr. Artan Fuga ve yayıncı Piro Misha katıldı. Gjinishi, anketin sonucuna ilişkin olarak, Arnavutların İslam dinini, Osmanlıların Arnavutluk'a gelmesinden üç asır sonra halkın İslam dinini kabul ettiğini söyledi. Gjinishi, 'Eğer Osmanlılar bunu zorla yapmış olsalardı, Arnavutlar da başından beri kabul edeceklerdi İslam dinini. Ancak, tarihi kaynaklara bakacak olursak, Arnavutlar islamiyeti 18.ci asırda kabul etmeye başladı, yani Osmanlılar geldikten üç asır sonra.' dedi.
Bazı katılımcılar, Osmanlı yönetiminin Yunan Ortodoks Kilisesi ile işbirliği yaparak, Arnavutça eğitim veren okulların engellemeye çalıştıklarını iddia etti. Buna karşılık veren Gjinishi ise, böyle bir şeyin mümkün olamayacağının altını çizdi. Gjinishi, 'Bugün ve daha önceki büyük ülkelerin, gittikleri veya işgal ettikleri yerlere bakalım. Dünyanın dört bir tarafında, milliyeti farklı olup farklı dil konuşan milletler görüyoruz. Oysa, Osmanlı beş asır boyunca bu topraklarda kalmasına rağmen, gene Arnavut halkı Arnavutça konuşur, Türkçe ile hiçbir yönde benzerliği yoktur' ifadelerini kullandı.
Cihan