DİĞER İÇERİKLER

SOSYAL HESAPLAR

DOLAR

17,9331 ₺

EURO

18,4099 ₺

ALTIN

1.039,38 ₺

BİST

2.864,25 ₺

Osmanlı arşivleri toplanıyor

Osmanlı'dan büyük bir miras olan bu belgeler, Kağıthane'de kurulacak 'Osmanlı Arşivi Sitesi'yle tek çatı altında toplanacak.

03.03.2008 11:03:00

Dünyanın dört bir yanından araştırmacılara açık olan arşivlere en büyük ilgiyi ABD gösteriyor.

Türkiye'nin pek çok alanda dünya sıralamasında hep önlerde olduğunu duymuşuzdur. Osmanlı Devleti'nden devralınan mirasla bugün dünyanın en zengin arşivine sahip birkaç ülkeden biri olduğumuzu bilen ise muhtemelen çok azdır. Arşivdeki 100 milyon belge, 36 bin defterin yer aldığı raflar yan yana dizildiğinde 200 km'lik bir uzunluğa erişiyor. Bu hayretengiz hazinenin yüzde yetmişi tasnif edilmiş durumda. Özellikle Ermeni meselesinden sonra daha çok kıymete binen Osmanlı arşivleri, şimdilerde araştırmacıların kolay ulaşması için hummalı bir çalışmayla dijital ortama aktarılıyor. Osmanlı arşivlerinin, dünya ve bölge tarihinin aydınlatılmasında birinci derecede kaynak niteliği taşıdığını söyleyen Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürü Doç. Dr. Yusuf Sarınay, 'Osmanlı Devleti hoşgörü ve adalet sistemine dayanan, farklı din ve mezheplerden meydana gelen toplumları barış içerisinde bir arada yaşatma becerisini gösterebilmiş bir devlet. Biz de kültürel zenginliği paylaşmak ve günümüzdeki barış, hoşgörü ve medeniyetler arası diyalog ortamına katkıda bulunmak amacıyla bu belgeleri çok hızlı bir şekilde dünyaya sunuyoruz.' diyor.

Üç kıtada hüküm sürmüş yedi cihan devletinin kültürel birikiminin en çok Amerikalıların ilgisini çektiğini söylüyor Yusuf Sarınay. ABD'liler Osmanlı'nın bürokrasi yapısı, vakıf sistemi, sosyal ve iktisadi tarihiyle ilgili belgeleri inceliyor. Almanlar, Fransızlar, Araplar, İngilizler, İranlılar ve İsrailliler de bu hazinenin müdavimleri arasında. Dünyanın dört bir yanından gelen yabancı araştırmacıların hepsi Osmanlıca biliyor. Arşivlerin en önemli özelliği ise Türkiye'nin olduğu kadar, geçtiğimiz günlerde bağımsızlığını ilan eden Kosova gibi Orta ve Yakındoğu, Balkan, Akdeniz, Kuzey Afrika ülkelerinin kültürel, iktisadi ve siyasi tarihlerinin incelenmesinde çok önemli bir kaynak olması. Tarihçi Prof. Dr. Halil İnalcık'ın bu konudaki 'Osmanlı arşivi olmadan bu devletlerin tarihi yazılamaz.' sözü Osmanlı arşivlerinin kıymetini daha da açık ediyor.

Kağıthane'de 80 dönümlük bir alanda 'Osmanlı Arşivi Sitesi' kurulacağını söyleyen Yusuf Sarınay, 'Projenin arsa tahsisleri hazır. Dağınık olan Osmanlı Arşivleri'ni tek bir sitede toplayacağız. Burası, her türlü donanıma sahip bir yer olacak. Site, konferans ve sergi salonları sayesinde büyük bir kültür merkezi haline gelecek.' diyor. Sultanahmet'teki Osmanlı Arşivleri, belgeleri koruma ve saklamanın yanı sıra hastalığa yakalanmış evrakları çeşitli yöntemlerle sağlığına da kavuşturuyor, eski ciltler, müdürlükte kurulan atölyede tek tek elden geçiyor. Tabii personel sıkıntısı gibi dertler de yok değil Osmanlı Arşivleri'nde. Eksikliklerin yavaş yavaş çözüleceğini söyleyen Sarınay, tasnif çalışmasına 1930'lu, 40'lı yıllarda başlansaydı şu an durumun çok daha farklı olabileceğine değiniyor. Paris, Londra, Viyana, Roma gibi elçiliklerdeki Tanzimat'tan günümüze kadar olan belgeler ve dünyadaki Osmanlı kültürüyle alakalı vesikalar da yavaş yavaş İstanbul'da toplanıyor. Prof. Dr. Halil İnalcık'ın 1985'te, devrin Başbakanı Turgut Özal'a, 'Bana Osmanlı arşivini verin, size bir kültür imparatorluğu kurayım.' dediğini duyunca, bu büyük hazinenin öneminden satırlarca dem vurmaya pek hacet kalmıyor.

Ermeni meselesinde kapımız sonuna kadar açık

'Arşivcilik konusunda Avrupa Birliği standartlarında bir şeffaflık sağladık. Ermeni meselesinde arşivlerimiz yerli-yabancı tüm araştırmacılara hizmet veriyor. Araştırma için gelenlere, hangi ülkeden olursa olsun bekletmeden izin veriyoruz. Bu konuda belli belgeleri internette yayımlıyor, kitap olarak da basıyoruz. Olayın siyasi bir malzeme olarak kullanılmasını istemiyoruz. Ermeni meselesinin objektif bir şekilde aydınlatılması için herkese kapımız sonuna kadar açık.'

Bu yazı Timeturk.com'dan alınmıştır.

Görüş Bildir Bizimle Paylaş