JAMA Network Open dergisinde yayımlanan çalışma, yapay zekanın özellikle kişisel tavsiye ve destek amaçlı kullanımının altını çiziyor.
Mass General Brigham'dan araştırmacılar, ABD'de 20 binden fazla katılımcıyla yaptıkları ankette yapay zeka kullanım alışkanlıklarını ve ruh sağlığı semptomlarını inceledi.
Araştırmanın öne çıkan verileri şöyle:
Katılımcıların yüzde 10,3'ü yapay zekayı "en az günde bir kez", yüzde 5'i ise "günde birden fazla kez" kullandığını belirtti.
Günlük kullanıcıların yüzde 87,1'i yapay zekayı öneri, tavsiye veya duygusal destek gibi kişisel nedenlerle kullandığını bildirdi.
Kişisel amaçlarla günlük sohbet botu kullananların, kullanmayanlara kıyasla en az orta düzeyde depresyon, kaygı ve sinirlilik belirtileri gösterme olasılığının daha yüksek olduğu görüldü.
"Doz-tepki" ilişkisi ve riskli gruplar
Çalışmanın başyazarı Dr. Roy Perlis, yapay zeka kullanım sıklığı arttıkça semptomların da şiddetlendiği bir "doz-tepki" ilişkisi gözlemlediklerini belirtti.
Özellikle 45-64 yaş arası kullanıcıların, yapay zeka kullanımıyla birlikte depresif belirtiler bildirme oranının daha yüksek olduğu kaydedildi.
İş veya okul projeleri için yapay zeka kullanımı ile depresyon belirtileri arasında ise herhangi bir ilişki saptanmadı.
Terapi yerine geçmemeli
Amerikan Psikoloji Derneği (APA), yapay zekanın profesyonel terapi ve psikolojik tedavinin yerini tutamayacağı konusunda uyarıda bulunuyor. Dr. Perlis, genel amaçlı sohbet botlarının sosyal veya ruhsal destek sağlamak üzere tasarlanmadığını, bu amaçla kullanıldıklarında risk oluşturabileceğini vurguladı.
Araştırmacılar, bu durumun "kısır bir döngü" olabileceğine de dikkat çekiyor:
"Depresif hisseden kişilerin arkadaşlık veya destek arayışıyla yapay zekaya yönelmesi oldukça makul bir ihtimaldir. Ancak bu etkileşim, bazı kişilerde ruh halinin daha da kötüleşmesine neden olabilir."
Araştırmanın kısıtlamaları
Anket verileri yapay zeka ile ruh sağlığı sorunları arasında bir ilişki olduğunu gösterse de, bir sebep-sonuç ilişkisi kanıtlamıyor.
Yani yapay zekanın mı depresyona yol açtığı, yoksa depresif kişilerin mi yapay zekaya yöneldiği henüz netlik kazanmış değil.
Uzmanlar, kullanıcıların sohbet botlarıyla etkileşime girdikten sonra kendilerini nasıl hissettikleri konusunda dikkatli olmalarını öneriyor.
NBCNews
Yorum Yap