Küresel yarı iletken (Çip) tedarik zinciri pandeminin ardından Hürmüz Boğazı'nın kapanması nedeniyle yeni bir darboğazla karşı karşıya.
Morgan Stanley'nin 'Tech Bytes' raporuna göre sektörü, Tayvan'daki çip üreticileri için ortaya çıkabilecek LNG sıkıntısı ile batarya ve çip üretiminde kullanılan bazı kritik maddelerin üretimini aksatabilecek kükürt tedarikindeki olası daralma endişelendiriyor.
TAYVAN'IN 11 GÜNLÜK LNG TAMPONU İÇİN GERİ SAYIM
Küresel teknoloji için birincil endişe Tayvan'ın elektrik şebekesinin istikrarı. Şebeke büyük ölçüde LNG ithalatına bağımlı. Morgan Stanley analistleri ise Tayvan'ın 11 günlük LNG stoğu bulunduğunu Hürmüz Boğazı fiilen kapalı olduğundan, yarı iletken üretiminin risk altında olduğunu belirtiyor.
Analistler, Hürmüz Boğazı'nda yaşanabilecek uzun süreli bir kesintinin çip üretimi için gerekli istikrarlı enerji arzını riske atabileceği uyarısında bulunuyor. Özellikle riskin büyük ölçüde tek bir merkezde yoğunlaştığına dikkat çekiliyor. Dünyadaki gelişmiş çiplerin yaklaşık yüzde 90'ını üreten TSMC, Tayvan'ın toplam elektrik tüketiminin yaklaşık yüzde 9-10'unu tek başına kullanıyor.
Analistlere göre kısa vadede en büyük risk üretimin tamamen durması değil, hızla artabilecek maliyetler. Ancak enerji arzında yaşanacak en küçük dalgalanma bile yapay zeka çipleri ve akıllı telefon işlemcileri gibi kritik ürünlerin küresel tedarikinde zincirleme etkilere yol açabilir.
'KÜKÜRT SIKIŞIKLIĞI' VE İKİNCİL DERECEDEN AKSAMALAR
Enerji riskinin yanı sıra rapor, çip üretiminde kullanılan bakır ile kobalt gibi metallerin çıkarılmasında gerekli sülfürik asit kıtlığına da dikkat çekiyor. Körfez bölgesindeki rafineri faaliyetlerinin aksaması, bu ham maddenin arzını da tehlikeye atabilir.
Morgan Stanley analistleri, kükürt arzındaki daralmanın yarı iletken tedarik zincirinde yeni sorunlar yaratabileceğini ve veri merkezleri ile elektrifikasyon projelerini de etkileyebileceğini belirtiyor.
TALEP DÜŞÜŞÜ "ÇİFTE DARBE" YARATABİLİR
Analistler ayrıca petrol fiyatlarındaki sert yükselişin teknoloji sektörü üzerinde ek baskı oluşturabileceği uyarısında bulunuyor. Artan maliyetler ve tüketici harcamalarındaki zayıflama, teknoloji şirketlerinin hem üretim maliyetlerini artırabilir hem de donanıma olan talebi düşürebilir. Bu durumun sektör için maliyet artışı ve talep düşüşünden oluşan "çifte darbe" yaratabileceği ifade ediliyor.
Yatırımcı odağı "hiper ölçekleyicilerin" ve büyük ölçekli teknoloji firmalarının artan enflasyonist baskıları absorbe etme dayanıklılığında kalıyor. Sektör tarihsel olarak tedarik zinciri sıkışıklıklarını aştı. Ancak enerji tükenmesi ve kimyasal kıtlıklarının kombinasyonu, elektronik sektörü için bölgesel risk primlerinde önemli bir tırmanışa işaret ediyor.
Kaynak: Dünya Gazetesi
