Şehirlerarası otobüs yolcularını yakından ilgilendiren tarihi bir düzenleme hayata geçirildi. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nde sektörel ihtiyaçlar, dijitalleşme hedefleri ve operasyonel verimlilik doğrultusunda kapsamlı değişikliklere gidildiğini duyurdu. 16 Mayıs tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan yeni düzenlemelerle birlikte hem yolcu hakları güçlendiriliyor hem de taşımacılık sektöründe dijital bir dönüşüm süreci başlıyor. Bakan Uraloğlu, atılan adımları "Karayolu taşımacılığında vatandaşlarımızın haklarını daha güçlü şekilde koruyan, sektörümüzün ihtiyaçlarına daha hızlı cevap veren ve dijitalleşmeyi merkeze alan yeni bir dönemi başlatıyoruz" sözleriyle özetledi.
OTOBÜS BİLETİNDE TAM İADE GARANTİSİ GELDİ
Vatandaşların en çok etkileneceği düzenleme şüphesiz otobüs bileti iadeleri konusunda yapıldı. Bakan Uraloğlu, şehirlerarası otobüslerde hareket saatine 12 saat kalana kadar tam ücret iadesinin zorunlu hale getirildiğini açıkladı. Bu yeni uygulamayla birlikte yolculuk planı değişen vatandaşlar mağduriyet yaşamayacak. Düzenlemenin bir diğer önemli ayağı ise açık bilet uygulaması oldu. Yeni kurallara göre sefer başlayana kadar açık bilet düzenlenmesi zorunlu olacak. Otobüs firmalarının ücret tarifelerini önceden bildirebilmesinin önü açılırken, firmalar azami 1 ay sonrasına kadar geçerli olacak tarifeleri sisteme tanımlayabilecek ve gerekli durumlarda 10 gün içerisinde düzeltme başvurusu yapabilecek.
DİJİTAL TEBLİGAT VE KURYE BELGELERİNDE YENİ TAKVİM
Karayolu taşımacılığında dijital dönüşüm de hız kazanıyor. Uraloğlu, tüm yetki belgesi sahipleri için Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi'nin zorunlu hale getirildiğini ve UETS zorunluluğunun 1 Ocak 2027 itibarıyla devreye alınacağını bildirdi. Kurye taşımacılığı tarafında da önemli düzenlemeler yapıldı. Kargo taşımacılığı yetki belgesine sahip taşımacıların kurye gönderisi taşımaları halinde kurye yükümlülüklerine uygun faaliyet göstermesi artık zorunlu. SRC Kurye ve Kurye Faaliyet Belgeleri'nin temin edilmesi için son tarih ise 1 Ocak 2027 olarak belirlendi. Ayrıca 2013 model ve öncesi otomobillerin B2 ve D2 belgelerine ilavesine ilişkin süre uzatımı sağlandı. Yetki belgesi devir işlemlerinde mesleki yeterlilik şartının sağlanma süresi de 45 günden 60 güne çıkarıldı.
TERMİNAL VE TARIM İŞÇİSİ TAŞIMACILIĞINDA YENİLİKLER
Terminallerde yaşanan yoğunlukların önüne geçmek için de önemli bir adım atıldı. Bakan Uraloğlu, terminallerde yer bulunamaması halinde yerel makamlarca tahsis edilen veya gösterilen alanların kullanılabilmesine yönelik yasal altyapının oluşturulduğunu belirtti. Mevsimlik tarım işçilerinin taşınması konusunda da yeni bir düzenleme devreye girdi. D3 yetki belgesi sahipleri artık yalnızca kendi tarım alanlarında çalışacak mevsimlik tarım işçilerini taşıyabilecek. Turizm amaçlı yolcu taşımacılığında ise otomobil kullanımına yönelik yenilikler hayata geçirildi. Yerli Malı Belgesi'ne sahip otomobillerin kullanılması durumunda kullanılabilecek taşıt adetlerine ilişkin bir teşvik mekanizması devreye alındı.
ULUSLARARASI LOJİSTİK VE ŞOFÖR YAŞ SINIRINDA REVİZE
Uluslararası lojistik işletmeciliği faaliyetinde aranan tecrübe şartında da kolaylık sağlandı. Bu alanda faaliyet yürütecekler için aranan 3 yıllık tecrübe şartında dayanak olan yetki belgelerinin geçmiş geçerlilik süreleri de artık hesaplamaya dahil edilecek. Sürücüler için uygulanan yaş sınırları ise genel mevzuat hükümlerine bırakıldı. Bunun yanı sıra muayenesi bulunmayan taşıtların yetki belgesine kayıtlı olsa dahi trafik güvenliği gerekçesiyle yurt dışına çıkışına izin verilmeyecek. Engelli ve diyaliz hastalarını tek taşıtla taşıyan D2 belgeli taşımacılar mesleki yeterlilik şartından muaf tutulurken, fiili taşıma imkanı bulunmayan taşımacılar için de ODY-ÜDY şartı aranmayacak. Ev eşyası taşımacılığında ise yalnızca kamyonetle çalışmak isteyenler için azami 1 kamyonet sınırı getirildi.
KAYITSIZ TAŞIMACILIĞA KADEMELİ CEZA GELDİ
Yönetmelik değişikliğinin en sert düzenlemesi ise kayıt dışı taşımacılığa yönelik oldu. Bakan Uraloğlu, kapsam dışı faaliyet gösteren taşımacılara yönelik kademeli bir ceza sisteminin devreye alındığını duyurdu. Buna göre ilk ihlalde 21 bin 333 lira, ikinci ihlalde 42 bin 666 lira, üçüncü ihlalde 106 bin 665 lira ve dördüncü ihlalde 213 bin 330 lira idari para cezası uygulanacak. Beşinci ihlalde ise taşımacının yetki belgesi iptal edilecek. Bu sert tedbir, sektördeki kayıt dışılığın önüne geçmek için önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Bakan ayrıca terminal işletmeciliğinde geçerli belge olmadan faaliyet gösterilmesinin de engelleneceğini söyledi. Tüm bu düzenlemelerle birlikte karayolu taşımacılığında yeni bir dönemin kapısı aralanırken, hem vatandaşlar hem de sektör temsilcileri yeni kurallara uyum sağlamak için harekete geçti.