5 Temmuz 2023 tarihinde İsrail'in Palmachim Hava Kuvvetleri Üssü'nde bir Elbit Hermes 900 insansız hava aracı
12 Mayıs'ta ABD'nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee, İran'daki savaş sırasında İsrail ile BAE arasındaki askeri ilişkilerde önemli bir gelişmeyi kamuoyuna açıkladı.
Tel Aviv'de düzenlenen bir etkinlikte konuşan Huckabee, "İsrail, [BAE’ye] Demir Kubbe bataryaları ve bunların işletilmesine yardımcı olacak personel gönderdi" dedi.
Huckabee, bu konuşlandırmayı İbrahim Anlaşmaları'nın bir meyvesi olarak nitelendirerek, İsrail- BAE ilişkisini "olağanüstü" olarak tanımladı.
İran füzeleri ve insansız hava araçlarının ABD-İsrail ortak saldırısına karşılık olarak bölgeyi hedef almasıyla eş zamanlı olarak gerçekleşen bu konuşlandırma, İsrail askeri personelinin ve hava savunma teçhizatının bir Körfez ülkesi içinde ilk kez açıklanan varlığını işaret ediyordu. Ancak İsrail silahlarının BAE'nin savunmasına entegrasyonu İran savaşıyla başlamadı.
İsrail-BAE gizli yazışmaları
Eski İsrailli subay ve Ocak 2021'de İsrail merekzli Elbit Systems'in İHA Sistemleri İş Birimi Başkan Yardımcısı olan Vered Haimovich'in e-posta hesabından derlenen bir arşiv, silah şirketinin İbrahim Anlaşmaları'nın ardından Abu Dabi'ye insansız hava araçları ve hava gözetleme ekipmanları satışı için nasıl bir kanal oluşturduğunu gösteriyor.
E-posta arşivi, Elbit ve BAE’deki iştirakine ait dahili belgelerin yanı sıra, silah anlaşmaları müzakereleri bağlamında BAE ordusunun Elbit'e gönderdiği talep listeleri olarak tanımlanan belgeleri de içeriyor.
Drop Site’ın doğruladığı belgeler, Distributed Denial of Secrets ve İran İstihbarat Bakanlığı ile bağlantılı olduğu düşünülen çevrimiçi bir hacker grubu olan Handala tarafından yayımlandı.
Arşiv, Haimovich'in Gmail hesabından gelen kişisel mesajlar, bültenler ve reklamlardan oluşuyor. Ancak aynı zamanda, şirket yöneticilerinin kişisel hesabına gönderdiği daha küçük bir Elbit yazışma koleksiyonunu ve Haimovich'in Elbit adresinden kendi Gmail hesabına ilettiği Elbit belgelerini de içeriyor.
2021 yılının sonlarından 2023 yılının başlarına kadar uzanan Elbit e-postaları, Elbit Systems Emirates'in Abu Dabi'ye ekipman ve lojistik destekle birlikte bir dizi Hermes 900 insansız hava aracı sağlamaya yönelik ayrıntılı bir Nisan 2022 teklifini içeriyor.
Teklif, İsrailli savunma şirketinin BAE'ye altı uçaktan oluşan iki Hermes 900 sistemi, SkEye geniş alan gözetleme sensörleri, yer kontrol ekipmanı, eğitim ve lojistik destek sağlamasını öngören bir anlaşmanın şartlarını ortaya koyuyor.
Teklifte satıcı olarak Elbit Systems Ltd. belirtiliyor ve paketin BAE'nin "Acil Operasyonel Gereksinimi"ni karşılamak amacıyla hazırlandığı ifade ediliyor. İlk pakette 154 milyon dolar tutarında altı uçak ve destekleyici sistemler yer alırken, ek yükseltmelerle toplam değerin yaklaşık 225 milyon dolara çıkması öngörülüyordu.
Elbit Systems'in İHA Sistemleri İş Birimi Başkan Yardımcısı Vered Haimovich'in Gmail hesabında yer alan, Elbit Systems Emirates tarafından sunulan Hermes 900 drone sistemi teklifinden bir görüntü.
Diğer belgeler de BAE'nin İsrail firmaları tarafından sağlanan hava istihbaratı ve elektronik savaş yeteneklerine yönelik daha geniş bir ilgisine işaret ediyor. "Gizli" olarak etiketlenmiş ve "Havadan Sinyal İstihbaratı İstek Listesi" başlıklı fotoğraflı bir belge, BAE Silahlı Kuvvetleri'nin iki insanlı ve iki insansız sinyal istihbarat uçağı talebini içeriyor.
Talepte, hücresel ve uydu iletişimini engelleyebilen ve siber operasyonlar, lazerler ve yüksek güçlü mikrodalga teknolojisi içeren elektronik saldırılar gerçekleştirebilen sistemler isteniyordu.
Ne Elbit ne de BAE hükümeti, BAE'nin Hermes İHA’larını satın aldığını veya şu anda kullandığını kamuoyuna açıklamadı ve arşivde bulunan belgelerde nihai bir satın alma siparişi veya teslimat kaydı yer almıyor; ancak iç yazışmalarda o dönemdeki BAE gereksinimlerinin acil olduğu ve anlaşmanın birkaç hafta içinde tamamlanabileceği defalarca belirtilmişti.
Hem BAE hem de İsrail yetkilileri tarafından iki ülke arasındaki yakın ilişkiye dair kamuoyuna yapılan açıklamalara rağmen, savunma ilişkilerinin ayrıntıları kamuoyundan büyük ölçüde gizli kalmıştır.
2025 yılında, BAE'nin Edge Group şirketinin, Tel Aviv'den Abu Dabi'ye "teknoloji transferi ve yerelleştirilmiş üretim" içeren bir anlaşmayla Hermes 900'ü satın almak için Elbit ile görüşmelerde bulunduğu bildirildi. Bu, 2020'de İbrahim Anlaşmaları'nın imzalanmasından bu yana yavaş yavaş gün yüzüne çıkan, şeffaf olmayan bir savunma ilişkisinin nadir bir şekilde kamuoyuna açıklanması anlamına geliyordu.
Konuyla ilgili yorum almak için ulaşılan Elbit Systems, "müşterileriyle ilgili ticari konular hakkında yorum yapmadığını" belirtirken, "sunulan belgelerin şirketin ticari faaliyetlerini doğru bir şekilde yansıtmadığını" savundu.
BAE Büyükelçiliği ve Savunma Bakanlığı konuyla ilgili yalanlama veya doğrulamada bulunmadı.
14 Kasım 2021'de Elbit, BAE Silahlı Kuvvetleri ile "uzun vadeli iş birliği" kurmak, emirlik ihtiyaçlarına uygun sistemler geliştirmek ve ülkeye teknoloji transferi yapmak amacıyla Elbit Systems Emirates adlı bir yan kuruluş kurduğunu kamuoyuna duyurdu.
O dönemde her iki ülke de, daha açık bir ortaklığın zeminini hazırlamaya yardımcı olan yeni imzalanan İbrahim Anlaşmaları'nın coşkusunu yaşıyordu.
Elbit yöneticisi Ran Kril, şirketin açıklamasında, "Abraham Anlaşmaları, bölgedeki iş birlikleri için sağlam bir temel oluşturuyor" dedi. Bundan beş gün önce, Haimovich'in gelen kutusundan çıkan iç yazışmalar, Elbit'in BAE ‘ne kısıtlı bir konfigürasyonda Hermes 900 satışı için ön onay aldığını gösteriyordu.
Elbit yöneticisi Michael Edelstein tarafından 9 Kasım'da yazılan bir e-postada, Elbit CEO'su Bezhalel Machlis ile İsrail Savunma Bakanlığı Savunma İhracat Kontrol Ajansı başkanı arasında bir önceki gün yapılan görüşme özetlendi. "Birleşik Arap Emirlikleri" başlığı altında Edelstein, yetkilinin yalnızca görüntüleme konfigürasyonunda bir "900" insansız hava aracı için izin verdiğini yazdı. BAE ayrıca İsrail silahları için önemli bir potansiyel müşteri olarak tanımlandı, ancak ilişkinin gelişmesi siyasi koşullara bağlı olacaktı.
Edelstein, "Potansiyel önemli, ancak iç ve dış stratejik nedenlerden dolayı ilerleme hemen kapsamlı olmayacak" diye yazdı.
E-postada ayrıca Suudi Arabistan da dahil olmak üzere diğer Körfez ülkelerine silah ihracatı için aday ülkeler listesinden bahsediliyordu; e-postada C-130 uçaklarının modernizasyonunun "onaylandığı" ve Suudi ordusu için topçu ekipmanının da bu listede yer aldığı belirtiliyordu.
E-postada ayrıca, İsrail Savunma İhracat Kontrol Ajansı'nın, topçu teçhizatının planlanan İsrail ordusunun askeri modernizasyonlarıyla örtüşmemesi şartıyla Riyad'a satışları onayladığı ve İbrahim Anlaşmaları'na taraf olmayan ve İsrail ile resmi ilişkiler sürdürmeyen Suudi Arabistan ile "ilişkilerin geliştirilmesinin yavaş ilerlediği" yönündeki endişelere rağmen bu onayın verildiği belirtildi.
E-postada ayrıca Katar'ın Bahreyn'e DIRCM olarak bilinen bir uçak koruma karşı önlem sistemi ve ek sinyal istihbarat ekipmanı satışı için onay verdiği de belirtiliyor.
Katar, Suudi Arabistan ve Bahreyn büyükelçilikleri bununla ilgili yalanlama veya doğrulamada bulunmadı.
Aynı e-postada, BAE için saldırı silahlarının satışına yönelik gelecekteki ihracat izninin alınması olasılığına da değiniliyor. Bunlardan ilki, Elbit'in MPR 2000 adlı, patlamadan önce betonarme yapıyı delecek şekilde tasarlanmış, havadan bırakılan 2.000 poundluk delici bombasıydı. İkincisi ise, İbranice'de "Shrakrak" olarak bilinen, Elbit'in SkyStriker adlı, bir bölge üzerinde daire çizerek hedef noktasına dalmadan önce kullanılmak üzere tasarlanmış, kamikaze insansız hava aracıydı.
Elbit yöneticisi Yoram Shmuely, özeti Haimovich'e iletirken, "900'e dikkat edin," diye yazdı.
"Hızlı hareket etmemiz gerekiyor"
İHA girişimi, Abu Dabi ve Tel Aviv arasında hızla kamuoyuna duyurulan savunma ortaklıklarına dair geniş bir açılımın parçasıydı. Elbit'in BAE iştirakini duyurmasından dört gün sonra, BAE'nin EDGE Grubu ve İsrail Havacılık ve Uzay Sanayii, 17 metrelik bir dizi insansız deniz aracının ortak tasarımı için bir mutabakat zaptı imzaladı. Şirketlerin açıklamasına göre, önerilen gemiler istihbarat, gözetleme ve keşif; sınır devriyesi; mayın tespiti ve temizliği; denizaltı tespiti ve denizaltı karşıtı savaş; ve deniz güvenliği operasyonlarını destekleyecekti.
3 Ocak 2022'de Elbit, BAE’deki iştiraki aracılığıyla ilk kez kamuoyuna açıklanan bir sözleşmeyi duyurdu:
BAE Hava Kuvvetleri'nin Airbus A330 tanker nakliye uçakları için yaklaşık 53 milyon dolarlık, beş yıllık bir kızılötesi savunma ve elektronik savaş kalkanı sistemleri tedarik anlaşması.
Ancak bu kamu sözleşmesi, Elbit'in özel olarak geliştirdiği İHA ve istihbarat paketinden daha dar kapsamlıydı.
BAE'nin güvenlik durumu o ayın sonlarına doğru dramatik bir şekilde değişti. 17 Ocak'ta Yemen'in Husi hareketi Abu Dabi'ye füze ve İHA saldırısı düzenlediğini açıkladı. Abu Dabi Ulusal Petrol Şirketi'ne ait bir depolama tesisinin yakınında üç yakıt tankerinde patlamalar meydana geldi, üç kişi öldü ve altı kişi yaralandı; Abu Dabi Uluslararası Havalimanı'nın uzantısında ayrı bir yangın çıktı. Bir hafta sonra, BAE, Abu Dabi'yi hedef alan iki Husi balistik füzesinin savunma sistemleri tarafından engellenip imha edildiğini duyurdu.
Mart ayına gelindiğinde, iç yazışmalarda BAE projesinin acil olduğu belirtilmişti ve Elbit'in planlama memorandumunda sistemin, BAE sınırlarının ötesinden fırlatılan füze ve insansız hava araçlarını tespit etmeyi amaçladığı ifade edilmişti.
Elbit'in o dönemde İHA'lar ve stratejik işlerden sorumlu kıdemli başkan yardımcısı ve İsrail Hava Kuvvetleri'nin eski komutan yardımcısı olan Hagi Topolansky, 8 Mart tarihli bir e-postada, "SkEye'ı 900 modeliyle istiyorlar" diye yazmıştı. Bu pasaj, diğer belgelerin BAE ile ilişkilendirdiği "Arig" ibaresi altında yer alıyordu.
Topolansky, isimsiz bir yetkilinin işlemin "birkaç hafta içinde" tamamlanacağına dair değerlendirmesini aktardı ve yetkilinin son derece iyimser olduğunu ve müşterinin "baskı altında" olduğunu ekledi.
Ayrı bir satırda Topolansky, kimliği belirsiz bir müşterinin lazer sistemini "gerçekten istediğini" ve görüşmelerin iyi ilerlediğini yazdı. E-postada müşteri, lazer ürünü veya fiyatı belirtilmedi.
13 Mart'ta, e-postalar Elbit yöneticisi Amir Bettesh'in bir anlaşmayı ilerletmek için bir planlama memorandumunu dağıttığını gösteriyor.
Memorandumda, BAE için beş adet komple Hermes 900 sistemi (sistem başına üç uçak, toplamda 15 uçak) için ilk teklif açıklanıyordu. Her sistem, lazer hedef tespit edici elektro-optik sensörler, gündüz ve gece SkEye sistemleri, elektronik kalkan, elektronik savaş ekipmanlarının yanı sıra yer ekipmanı ve eğitim programı içerecekti. Ayrıca müşteri talebi üzerine önerilen satışa "önemli bir indirim" uygulandığı belirtiliyordu.
Mutabakat metnine göre, sistemler müşterinin sınırlarının ötesinde gözetim sağlamak ve ülkeye füze ve İHA fırlatmalarını tespit etmek amacıyla tasarlanmıştı, ancak aynı zamanda yurt içinde "vatan güvenliği" görevleri için de kullanılabilecekti. Belgede, anlaşmanın çok daha büyük bir iş kolunun başlangıcı olarak nitelendirildiği ve "bir sonraki aşamada müşterinin toplamda 15 sistem tedarik etmeyi planladığı - yukarıda açıklanan acil operasyonel gereksinimin (UOR) ötesinde ek 10 sistem - ve bu sistemlerin daha geniş bir görev yükü yelpazesini içereceği" belirtiliyordu.
Muhtırada, teknik şartnamelerin, iş tanımının, mali teklifin, sözleşme taslağının ve özet raporun müşteriye zaten teslim edildiği ve "imzaya hazır" olduğu belirtildi.
İstek Listesi
Haimovich'in yazışmalarındaki belgeler, Elbit'in 2022'de BAE'ye önemli miktarda Hermes 900 satışı yapmayı hedeflediğini ve BAE'nin ayrıntılı operasyonel ihtiyaçlarını kaydettiğini gösterse de, Abu Dabi'nin o dönemde satışı gerçekleştirip gerçekleştirmediğini veya sistemlerin teslimatını alıp almadığını teyit etmiyor.
Arşivde yer alan diğer yazışmalar, İsrail yapımı İHA’ların ve çok daha geniş yelpazedeki hava gözetleme ve elektronik savaş ekipmanlarının BAE'ne sağlanmasına yönelik görüşmelerin devam ettiğini gösteriyor.
28 Şubat 2023'te, Haimovich'in kişisel Gmail hesabından Elbit adresine iki kısa e-posta gönderildi. E-postaların konu başlıkları "Johan 1" ve "Johan 2" olarak belirtilmiş olup, altta yatan belgeler Temmuz 2022'de oluşturulduğunu gösteren meta veriler içermektedir. "Johan 1" e-postasındaki ek, gizli olarak işaretlenmiş ve "Havadan Sinyal İstihbaratı İstek Listesi" başlıklı fotoğraflı bir belgedir. Belge, kendisini BAE Silahlı Kuvvetlerinin iki insanlı ve iki insansız sinyal istihbarat uçağı edinme talebi olarak tanımlamaktadır. İlk uçakların, istihbarat sistemlerinin ve destekleyici ekipmanların teslimatının sözleşmenin başlatılmasından itibaren 42 ay içinde başlaması istenmektedir.
Elbit Systems' İHA Sistemleri İş Birimi Başkan Yardımcısı Vered Haimovich'in Gmail hesabında yer alan "Havadan Sinyal İstihbaratı İstek Listesi".
Belgede talep edilen uçak, iletişim istihbaratı, elektronik istihbarat, görüntü istihbaratı, elektronik saldırı, siber gözetim ve yapay zeka yeteneklerini birleştireceği kaydediliyor.
Elektronik saldırı gereksinimi "siber/lazer/HPM saldırısı"nı içermektedir. Ayrı bir teknik belge, "HPM"yi yüksek güçlü mikrodalga olarak tanımlamaktadır.
“Johan 2”ye ekli belge, ilk e-postadaki istek listesine ilişkin ayrıntılı bir tedarikçi yanıtı gibi görünüyor. Belge, tek başına incelendiğinde sınıflandırılmamış olarak işaretlenmiş ancak diğer bilgilerle birlikte incelendiğinde gizli olarak sınıflandırılmış ve genellikle ticari açıdan hassas materyallere atıfta bulunmak için kullanılan bir sınıflandırma olan “Ticari Gizlilik” olarak etiketlenmiştir. Belge, büyük ve küçük insanlı ve İHA’lar için olası konfigürasyonların yanı sıra hücresel ve uydu iletişimini engelleme ve elektronik savaş yetenekleri önermektedir.
Elbit Systems'in İHA Sistemleri İş Birimi Başkan Yardımcısı Vered Haimovich'in Gmail hesabında yer alan bir "bilgi talebi".
İletişim, "Johan 3" ve "Johan 4" dahil olmak üzere, içeriği ele geçirilen e-posta arşivinde görünmeyen, parola korumalı taslak dosyalar içeren e-postalarla devam ediyor.
Yoğun silah satış trafiği
İsrail-BAE askeri ilişkilerinin hızla geliştiği ve İbrahim Anlaşmaları'ndan sonra diplomatik normalleşmeden giderek daha açık savunma işbirliğine evrildiği bir dönemde, Elbit'in BAE ile ilgili iç önerileri ve yazışmaları ile Abu Dabi'ye Hermes 900 sistemleri ve diğer hava gözetleme araçlarının satışı gündeme geldi.
Eylül 2022'de Reuters, anlaşmaya yakın kaynaklara atıfta bulunarak İsrail'in BAE'ye bir SPYDER hava savunma sistemi satmayı kabul ettiğini bildirdi. O dönemde hiçbir hükümet ayrıntıları kamuoyuna açıklamadı. 2023'te İsrail Savunma Bakanlığı, Abu Dabi'deki IDEX silah fuarında 30'dan fazla İsrail şirketinin hava savunma sistemleri, İHA, yapay zeka, elektro-optik ve siber teknoloji sergilediği ilk ulusal fuarını açtı.
Kasım 2025'te Elbit, adı açıklanmayan uluslararası bir müşteriyle sekiz yıllık, 2,3 milyar dolarlık bir sözleşme imzaladığını duyurdu. Bir ay sonra Calcalist, Fransız yayın organı Intelligence Online'a atıfta bulunarak, müşterinin BAE olduğunu bildirdi.
2026 İran saldırıları sırasında Demir Kubbe'nin konuşlandırılması, Gazze'deki soykırıma ve İsrail ile ABD tarafından tetiklenen bölgesel savaşa rağmen gelişmeye devam eden ilişkide bir başka evrimi temsil ediyor; bu sayede İsrail ekipmanı ve personeli, aktif bir çatışma sırasında BAE içinde faaliyet gösterebiliyor.
BAE, İsrail ile savunma işbirliğinin birçok detayını gizli tutmasına rağmen, Tel Aviv'e olan bağlılığını daha açık bir şekilde dile getirmeye başladı ve ilişkilerini ortak değerler ve çıkarlar üzerine kurulu olarak tanımladı.
BAE Emirlik Danışmanı Enver Gargash, bu Mayıs ayında verdiği bir röportajda, “Birleşik Arap Emirlikleri'nin İsrail ile yaptığı her şey resmi ve şeffaftır. Bunu yapmak için gizli kanallar bulmamıza gerek yok ve bu ilişkinin daha da güçleneceğine, İsrail ile olan ilişkinin ise daha önemli ve güçlü olacağına inanıyorum” dedi.
DropSite