Orta Doğu'da "Pepsi" olarak bilinen marka, "Pepsi" içeceğinin yanı sıra "Lay's", "Doritos", "Cheetos", "Gatorade", "Mountain Dew", "Quaker" ve "Bubblei" gibi geniş marka portföyünü de içeren ana şirket PepsiCo'nun bir parçasıdır.
İkincisi, Amerikan pazarında tanınmış bir humus markası olan "Sabra"dır.
PepsiCo, 3 Aralık 2024'te Strauss'un kalan hissesini satın almadan önce, Sabra'yı tamamen kendi mülkiyetine geçirmişti ve bu durum PepsiCo ile İsrail merkezli "Strauss" grubunun ortak mülkiyetindeydi.
Pepsi'yi durumu bazı şirketlerden farklı; çünkü şirket, boykot yanlısı kitleye duyarlı markalara sahip veya bu markalarla ortaklıklar kurdu. Aynı zamanda Gazze’deki İsrail soykırımında yaygın boykot kampanyalarına sahne olan Ortadoğu, Güney Asya ve Afrika pazarlarında geniş bir varlığa sahip.
Şirket eskiden bu pazarları "AMESA" yani Afrika, Orta Doğu ve Güney Asya olarak adlandırılan bir faaliyet sektörü altında gruplandırıyordu, ancak 2025 mali yılından itibaren, PepsiCo bölümlerini yeniden yapılandırdı ve Amesa'yı daha geniş bir sektörde Avrupa ile birleştirdi.
Bu adım tek başına şirketin boykotun etkisini azaltmak istediği anlamına gelmez; yeniden yapılanma için rutin bir idari karar olabilir, ancak pratikte...Dışarıdan bilgi alan kişilerin Orta Doğu ve Güney Asya pazarlarının performansını takip etme yeteneği değişti.
Rakamlar kurum içinde kalabilir, ancak artık kamuoyuna açıklanan bağımsız bir sektör olarak yer almıyorlar.
PepsiCo'nun raporlarındaki risk dili, diğer şirketlere benzer bir eğilimi ortaya koyuyor; 2022 raporunda, tüketicilerin şirketin ürünlerini satın alımlarını azaltabileceği veya şirketi kamuoyu önünde boykot edebileceği olasılığına genel bir atıfta bulunulurken, Orta Doğu da gelişmekte olan ve yükselen pazarların riskleri arasında listelenmişti.
Ancak rapor, Orta Doğu'yu henüz devam eden bir çatışmaya veya belirli jeopolitik gerilimlere bağlamadı; bu tanımlama, İsrail’in Gazze’deki soykırım saldırılarının patlak vermesinden sonraki raporlarda daha netleşecektir.
2023 raporunda ise, boykot kelimesi şirket açıklamalarında güçlü ifadelerle yer aldı; PepsiCo, belirli faktörlerin etkili olduğunu belirtti. Tüketicilerin bazı ürünlerini satın alma isteği, kısmen kamuoyu boykot kampanyaları sonucunda azalmıştır.
PepsiCo-2023 Raporu
"Yukarıdakilerden herhangi biriyle ilgili endişeler, tüketicilerin ürünlerimizin satın alımını veya tüketimini azaltmasına veya bunları kamuoyu önünde boykot etmesine yol açabilir... Bu ve diğer faktörler, geçmişte olduğu gibi gelecekte de yol açabilir. Kamuoyu boykot kampanyaları da dahil olmak üzere, bazı ürünlerimizi satın alma konusunda tüketici isteğinde azalma….”
PepsiCo — 2024 Raporu
"Ayrıca jeopolitik olaylar ve gerilimler, savaşlar ve diğer askeri çatışmalar da dahil olmak üzere...Ukrayna ve Orta Doğu'daki devam eden çatışmalar. Bu durum, ürünlerimize olan talebi etkiledi ve etkilemeye devam edebilir, bunlar arasında şunlar yer almaktadır: Yerli olmayan ürünlere yönelik olumsuz tüketici algısının giderek artması. Bu faktörler, kamuoyu boykot kampanyaları da dahil olmak üzere, bazı ürünlerimize yönelik tüketici talebinde azalmaya yol açmıştır.
2025 raporunda ise, risk metninden "Orta Doğu"ya yapılan açık atıf kaldırıldı ve yerine jeopolitik olaylar ve gerilimlere ilişkin daha geniş bir formülasyon getirildi, ancak Yerli olmayan ürünlere karşı olumsuz duygular" ve "genel boykot kampanyaları" ifadeleri korunmuştur.
PepsiCo — 2025 Raporu
"Jeopolitik olaylar ve gerilimler, savaşlar ve diğer askeri çatışmalar, ürünlerimize olan talebi etkiledi ve etkilemeye devam edebilir... Yerli olmayan ürünlere karşı artan olumsuz duygular… Bu faktörler, bazı ürünlerimize yönelik tüketici talebinde azalmaya yol açmıştır. Kamuoyu boykot kampanyalarının sonuçları da dahil olmak üzere…”
Özet: Risk dilinin yıllar içinde değişimi
2023- "Kamuoyu boykot kampanyalarının" tüketicilerin satın alma isteğini azalttığı gerçeğinin kabul edilmesi
2024- "Orta Doğu" ifadesinin açıkça kullanılması, "yerli olmayan ürünlere yönelik olumsuz duygular"la birlikte gelmektedir.
2025- Risk metninden "Orta Doğu" ifadesinin çıkarılması ve bağımsız açıklama kapsamından "AMESA" sektörünün kaldırılması.
Şirket, Amisa'nın 2023'teki gelirlerindeki düşüşü öncelikle döviz dalgalanmalarının (özellikle Mısır poundunun değer kaybetmesinin) önemli olumsuz etkisine ve organik hacimdeki azalmaya bağladı. Bununla birlikte, 2024'ün önemi savaş ve yaptırımlar bağlamında daha net görünüyor; savaşın başlamasından sonraki ilk tam yılda, sektör, Orta Doğu ve Pakistan'da hazır yemek satan işletmelerin hacminde çift haneli bir düşüş kaydetti. Orta Doğu'da içecek satış hacminde düşük tek haneli bir düşüş yaşandı.
Ancak, net gelir, diğer pazarlardaki fiyatlandırma ve organik hacim artışının desteğiyle yalnızca yüzde 1 oranında artmaya devam etti; döviz dalgalanmalarının yarattığı yüzde 9'luk negatif etki ise bu artışı aşağı çekti. Bunlar, fiyatlandırma, döviz kuru, enflasyon ve ürün karmasından etkilenen ve yalnızca satılan birim sayısını ölçmeyen nominal net gelir rakamlarıdır.
Sonra 2025 geldi. PepsiCo, bölümlerini yeniden yapılandırdıktan sonra—Amessa'yı Avrupa ile tamamen birleştirmek yerine, faaliyetlerini Avrupa, Orta Doğu ve Afrika dahil olmak üzere yeni bölgelere dağıtarak—PepsiCo'nun Orta Doğu ve Güney Asya'daki performansının karşılaştırılması dışarıdan bir okuyucu için daha zor hale geldi.
Amessa'nın rakamları, düşüşün yalnızca boykottan kaynaklandığı anlamına gelmiyor; sektör çok geniş, düzinelerce pazarı kapsıyor ve rakamlar döviz kuru, enflasyon, fiyatlar ve ürün performansı gibi faktörlerden etkileniyor. PepsiCo, sektör içindeki ülkelere göre tam bir dağılım açıklamıyor, ayrıca SodaStream veya Sabra gibi markaların performansını da birbirinden ayırmıyor; açıklamaları yalnızca sektör genelinde içecek ve hazır gıda gelirleri arasında ayrım yapıyor.
Arap Postası
Haberi Hazırlayan
Bu haber hakkında ne düşünüyorsunuz?