Alzheimer's and Dementia dergisinde yayımlanan ve 1,700'den fazla yetişkinin yaklaşık 24 yıl boyunca takip edildiği çalışmada, orta yaşlarda sıklıkla televizyon izleyen erkeklerin beyin hacimlerinde küçülme tespit edildi.
Söz konusu küçülmenin, Alzheimer hastalığına karşı hassas olan beyin bölgelerinde gerçekleştiği ve bilişsel gerilemeyle ilişkili hasarların arttığı belirlendi.
Aynı çalışma, günün büyük bölümünü oturarak geçiren ancak bu sürede bulmaca çözen, e-posta yanıtlayan veya zihinsel çaba gerektiren işlerle uğraşan kişilerin beyin yapılarının daha sağlıklı kaldığını gösterdi.
Erkeklerde etki daha fazla görüldü
Araştırmada ortaya çıkan cinsiyet farkı bilim insanlarını şaşırttı. Televizyon izleme ile beyin yapısındaki değişimler arasındaki bağlantı erkeklerde kadınlara kıyasla çok daha güçlü çıktı.
Uzmanlar bu durumu, kadınların oturma sürelerini daha sık bölmelerine veya iki cinsiyet arasındaki biyolojik farklılıklara bağlıyor. Ayrıca kadınların televizyonu daha kısa aralıklarla izlemeyi tercih ettiği, erkeklerin ise spor müsabakaları ve filmler nedeniyle koltukta daha uzun ve kesintisiz süreler geçirdiği belirtiliyor.
Otururken ne yapıldığı önem taşıyor
Güney Kaliforniya Üniversitesinden araştırmacılar, yıllardır sadece ne kadar süre oturulduğuna odaklanıldığını, ancak otururken ne yapıldığının da beyin sağlığı açısından kritik bir parametre olduğunu vurguladı.
Televizyon izlemek zihinsel açıdan pasif bir eylem olarak değerlendirilirken, masa başı işte çalışmak; planlama, okuma, yazma ve problem çözme gibi zihinsel süreçleri içeriyor. Bu tür uyarıcı faaliyetler, beynin yaşlanmaya karşı direncini artıran "bilişsel rezerv" oluşturmasına yardımcı oluyor.
Araştırma sonuçları, düzenli egzersiz yapılsa bile uzun süre televizyon izlemenin yarattığı olumsuz etkilerin ortadan kalkmadığını ortaya koydu. Uzmanlar, ekran karşısında uzun süre geçirenlerin beyin sağlığını korumak adına sık sık ara vermelerini öneriyor.
Sciencealert