Değerli okuyucular,
Ekonomi, finans ve dış politika üzerine kaleme alacağım köşe yazılarıma hoş geldiniz. Bankacılık, uluslararası ticaret finansmanı ve küresel piyasalar alanındaki mesleki deneyimimle; Türkiye ekonomisinin güncel dinamiklerini, uluslararası finans sistemindeki gelişmeleri ve dış politikadaki kırılma noktalarını sizlerle paylaşmayı hedefliyorum.
Yazılarımda teknik analizle okuyucuya dokunan bir dili bir arada tutmaya özen göstereceğim. Döviz krizleri ve merkez bankası politikalarından küresel ticaret savaşlarına, İslami finansın yükselen rolünden Türkiye'nin jeopolitik konumuna kadar geniş bir yelpazede ele alacağım meseleleri; siyasi değil, analitik bir perspektiften işleyeceğim.
Her yazıda bir soruyu merkeze almayı planlıyorum: Bu gelişme Türkiye için ne anlama geliyor? Umarım bu köşe, merak eden, sorgulayan ve düşünen her okuyucu için değerli bir durak olur.
Saygılarımla,
7-8 Temmuz 2026'da Ankara'da toplanan 36. NATO Zirvesi, 2004 İstanbul Zirvesi'nden sonra Türkiye'de düzenlenen ikinci büyük liderler toplantısı oldu. Rusya-Ukrayna savaşının beşinci yılında, İsrail-İran savaşının ardından Orta Doğu'da yeniden şekillenen güç dengeleri içinde ve ABD'nin Avrupa güvenliğindeki rolünü sorguladığı bir dönemde gerçekleşti. Bu konjonktür, Türkiye'yi NATO'nun en tartışmalı fakat aynı zamanda en vazgeçilmez müttefiklerinden biri olarak yeniden sahnenin merkezine taşıdı. Bu zirvede Türkiye’nin prestijinin, profilinin ve NATO ittifakı içindeki merkezi konumunun ve yeni güvenlik mimarisindeki konumunun altı kuvvetle çizildi.
Ankara Zirvesi ya da The 2026 Ankara SUMMIT, bu zirve Soğuk Savaş sonrası dönemin en yoğun belirsizlik ortamında toplandığını ve sadece bölgesel stratejilerin değil, NATO’nun gelecek stratejilerinin de Ankara’da belirlendiğini izledik. Soğuk Savaş'tan çıkış sürecinin yönetildiği 1991 Roma Zirvesi, NATO'nun doğuya genişlediği 2002 Prag Zirvesi, ya da Rusya'nın ilk kez açıkça "başlıca tehdit" ilan edildiği 2022 Madrid Zirvesi, NATO’nun yakın tarihte dönüşümleri imar ettiği bu 3 büyük zirve bugünle kıyaslandığında transatlantik güvenlik mimarisinin bu kadar çok sayıda yapısal sorunla aynı anda karşı karşıya kaldığı bir ortamda gerçekleşti. Ukrayna savaşı siyasi bir ufuk bulamadan sürüyor, ABD kolektif güvenlik taahhütlerine yaklaşımında nesiller boyu sürebilecek bir kaymayı yaşıyor, Avrupa kendi güvenlik mimarisinin geleceğine dair çözülmemiş bir tartışmanın içinde bulunuyor ve uluslararası sistem büyük güç rekabeti etrafında yeniden düzenleniyor. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin tarif ettiği "NATO 3.0" konsepti, Avrupa'nın kendi konvansiyonel savunmasında çok daha fazla sorumluluk üstlendiği, ABD'nin ise nükleer şemsiyeyi sürdürmeye devam ettiği bir ittifak modelini işaret ediyor. Bu dönüşümün tam ortasında, ev sahibi ülke olarak Türkiye hem coğrafi konumu hem de büyüyen askeri-endüstriyel kapasitesiyle giderek daha belirleyici bir aktör olarak öne çıktı.
· NATO'nun Türkiye Paradoksu : Türkiye'nin NATO İçin Bölgesel Güç Olarak Yeniden Keşfi
İsrail-İran savaşı etrafında devam eden gerginlik ve ABD'nin bazı Avrupalı müttefiklerin savaşa verdiği tepkiden duyduğu hoşnutsuzluk, zirve beklentilerini gölgeleyecek bir hava estirmişti. Ancak Mehteran Bölüğü’nün karşılamasıyla başlayan tören, Türk Yıldızları’nın gökyüzüne hakimiyeti ve Cumhurbaşkanı’nın uluslararası siyasete damga vuran hediyesi; beklentilerin çok ötesinde güce sahip bir Türkiye varlığını ve gücünü NATO’ya tekrar hissettirirken, Cumhurbaşkanı’nın oynadığı uluslararası satrançtaki hamle kabiliyetini herkese gösterdi. Bölgesel tehdit algısı yükseldikçe müttefikler Türkiye'nin stratejik değerini yeniden keşfediyor. Bugün gelinen noktada Türkiye, NATO'nun ABD'den sonraki en büyük ikinci ordusuna sahip, Karadeniz, Doğu Akdeniz, Orta Doğu ve Kafkasya'nın kesişim noktasında bulunan ve Montrö Sözleşmesi uyarınca Boğazlar üzerinde eşsiz bir denetim yetkisine sahip bir müttefik konumunda. Tam olarak bu saydığımız sebeplerden ötürü Türkiye’nin NATO içerisindeki güçlü varlığı ve hem Avrupa Birliği ülkeleri hem de aktif savaş içerisinde bulunan ülkeler üzerinde var olan diplomatik gücü Türkiye'nin konumu başta Yunanistan olmak üzere tüm Avrupa Birliği ülkeleri için paradoksal bir merkezde tutuyor.
Türkiye'nin Önündeki Süreç — Riskler, Belirsizlikler ve Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
Aşağıda sıraladığım başlıklar önümüzdeki süreçte Türkiye’nin önünde yeni hamleler ile ilerleyeceği çok denklemli stratejiler. Bunların her birini ilerleyen yazılarda detaylandırarak işleyeceğiz.
1. ABD'nin öngörülemezliği ve "NATO 3.0" belirsizliği.
2. AB merkezli güvenlik mimarisinin Türkiye'yi dışarıda bırakma riski.
3. Doğu Akdeniz'de Tırmanan Risk
4. İran-İsrail çatışmasının yeniden alevlenme ihtimali.
5. Rusya-Ukrayna Savaşının Uzaması ve Karadeniz'in Militarizasyonu.
6. Güven ve öngörülebilirlik açığı.
Tayfun Kaan Gündüz/TİMETÜRK
