Zirvede açıklanan anlaşmalara göre, Palantir'in görev aldığı görüldü.
Küresel istihbarat ağlarının arkasındaki yazılım: Palantir ne iş yapar?
Palantir, devlet kurumları ve şirketlerin ellerinde birbirinden kopuk halde duran, büyük ve karmaşık verileri entegre ediyor, işliyor ve analiz ederek bir büyük resim ortaya koyuyor.
Hizmetin en büyük gücü, birbirinden farklı kaynaklardan ve formatlardan gelen parçalı veriler arasında bağlantılar kurabilmesi. Normalde aylar sürebilen bu süreci güçlü algoritmalarıyla sadece birkaç güne indirebiliyor ve tüm teknik karmaşıklığı ortadan kaldırarak veri mühendisliği becerisi olmayan uzmanların bile gelişmiş analizler yapmasına olanak tanıyor.
Palantir'in hükümetlere sağladığı platformlar, örneğin, bir kurumun bir kişi hakkında bildiği her şeyi -göz renginden aracın plakasına kadar- tek bir yerde toplayarak ayrıntılı bir istihbarat raporu oluşturmayı sağlayabiliyor. Bu platformlardan başlıcası olan Gotham'ı kullanarak bir kişiyi göçmenlik durumu, yaşadığı eyalet veya dövmesi olup olmadığı gibi özelliğine göre aratmak da mümkün.
Şirketin platformlarının, İsrail'in Gazze'yi gözetlemesinde, ABD'nin tartışmalı göçmen operasyonlarında ve İran'daki saldırılarda kullanıldığı düşünülüyor. Bu yüzden son dönemde Palantir, artan eleştirilerle karşı karşıya. Son olarak İspanyol hükümeti şirketi kamu ihalelerinden men etmeye başlamış, Fransa da dijital egemenlik gerekçesiyle iç istihbarat servisinin Palantir ile yazılım anlaşmasını sonlandırmıştı.
Şirket Almanya'da da veri güvenliği ve ulusal dijital bağımsızlık endişeleri nedeniyle yoğun siyasi ve hukuki tartışmalarla karşı karşıya. Federal ordu ve istihbarat birimleri ABD'li şirkete bağımlılık riskleri nedeniyle projeleri reddederken, bölgesel polis teşkilatları sistemi kullanmaya devam ediyor.
İngiltere, İsveç ve Hollanda ise Palantir teknolojilerini benimseyen ülkelerden.
NATO'nun kullandığı yazılım: Maven Akıllı Sistemi
NATO zirvesinin ilk gününde, The Times'a verdiği röportajda, Palantir UK'in CEO'su Louis Mosley şunları söyledi:
"Şu anda SHARE'deki (Avrupa Müttefik Kuvvetleri Yüksek Karargahı) operasyon merkezine gitseniz, tüm ekranlarda Palantir'i görürsünüz. NATO savaşa girerse Palantir'i kullanarak savaşa girer. NATO'ya yönelik tehditlerin ve NATO varlıkları ile kuvvetlerinin kapsamlı bir istihbarat tablosunu sunuyorlar. Hedeflere saldırmaya başlamanız gerekirse, tüm bu süreç Palantir aracılığıyla mümkün kılınıyor."
Sistem, NATO'nun her an kaç birliğe sahip olduğunu, nerede ve ne zaman konuşlandırıldığını bildiği için, Rusya'dan gelecek tehdit ve askeri değişiklikler konusunda yetkilileri uyarabiliyor ve vurulacak hedefleri belirleyebiliyor.
NATO, Pentagon'un "Project Maven" girişiminden türetilen "Maven Akıllı Sistemi"ni 2025'te kullanmaya başlamıştı. Bu sistem, daha hızlı karar alma ve hedef tespiti için sahadan gelen çok büyük miktarda veriyi entegre ediyor.
Palantir’in 2023’te yayımladığı, yakın zamanda sosyal medyada yeniden gündeme gelen bir demo, sistemin nasıl çalışabileceğini göstermişti.
Senaryoya göre:
- Radar görüntülerinde şüpheli düşman hareketliliği tespit ediliyor.
yapay zeka asistanı analiste durumu bildiriyor.
- Analist “Bölgede hangi düşman birliği var?” diye soruyor.
- Sistem, ekipman düzenine bakarak bunun zırhlı saldırı taburu olabileceğini tahmin ediyor.
- Analist bir MQ 9 Reaper insansız hava aracını bölgeyi incelemek için çağırıyor. Daha sonra sohbet botundan üç farklı saldırı planı üretmesini istiyor.
- Sistem şu seçenekleri sunuyor: Hava saldırısı, uzun menzilli topçu ateşi ve taktik kara timi.
Sonraki adımlarda sohbet botu, askerlerin hedefe ulaşması için rota oluşturma, iletişim sistemlerini bozmak için karıştırıcı cihazların atanması gibi işlemleri de planlıyor.
Palantir'in NATO'daki projeleri
Zirvede duyurulan NATO Entegre Hava-Füze Savunma Sistemleri (IAMD), 26 milyar dolarlık bütçesiyle aslında içinde birçok aşamayı ve alt projeyi barındıran devasa bir yapı.
Savunma sitesi TurDef, NATO’nun imza törenine dayandırarak IAMD programında şu şirketlerin görevlendirileceğini yazdı: ASELSAN, Raytheon, ROKETSAN, Anduril, Rheinmetall, Palantir ve Athea.
Katılımcı ülkeler arasında da Türkiye, Belçika, Danimarka, Finlandiya, Norveç, Yunanistan ve Romanya sayılıyor. NATO'nun yayınladığı konuşma metinlerinde de bu ülke ve şirketlerin isimlerinin gerçekten sayıldığı anlaşılıyor.
NATO'nun programla ilgili açıklamasında ise şu ifadeler yer alıyor:
"IAMD için entegrasyon, mevcut tüm hava ve füze savunma yeteneklerinin koordinasyonunu sağladığı için temel bir gereklilik. Entegrasyonun kilit ön koşullarından biri de birlikte çalışabilirlik."
Projenin içinde "Hava Komuta ve Kontrol (Air C2) sistemleri" diye bir alt başlık var. İttifak, Air C2'yi "entegrasyonun önemli bir örneği" diye niteliyor:
"Entegrasyonun önemli bir örneği, NATO'nun Euro-Atlantik bölgesinde ve dışında NATO hava operasyonlarını yönetmesine olanak tanıyan NATO Hava Komuta ve Kontrol (Air C2) sistemleridir. Bu sistemler, Norveç'in en kuzey noktasından Akdeniz'e ve Türkiye'nin en doğu noktasından Kuzey Atlantik'e kadar uzanan 81 milyon kilometrekarelik bir operasyon alanını kapsamaktadır."
Palantir ise "eAirC2" (Geliştirilmiş Hava Komuta ve Kontrol) modernizasyon sözleşmesinin yüklenicilerinden biri. NATO'nun ilgili duyurusunda, Anduril, Palantir ve Athea SAS ile sözleşme imzalandığı ifade ediliyor. Bu arada Anduril ve Palantir, güvenlik ve savunma alanında yapay zeka entegrasyonu sağlayan iki stratejik ortak. Palantir hedefleme algoritmaları ve veri işleme yazılımı sunarken, Anduril de bu verileri kullanarak otonom donanım sistemleri geliştiriyor.
eAirC2, IAMD programının yalnızca komuta-kontrol katmanı, yani programın tamamı değil. Bu katman; sensörlerden gelen bilgiyi birleştirip, ortak hava resmi oluşturacak, tehdidi değerlendirecek, hangi sistemin müdahale edeceğine karar verip öneride bulunacak.
euronews
Bu haber hakkında ne düşünüyorsunuz?