Times of İsrael sitesi, Dünya Kupası’nda çeyrek finale yükselen Arjantin’in yıldız futbolcusu Messi’nin İsrail ile olan duygusal bağlarını yazdı…
Yahudi taraftar, 50 yıl önce Arjantin futbol takımının armasını nasıl tasarladı?
Dünyanın dört bir yanındaki futbolseverler, Arjantin ve yıldız oyuncusu Lionel Messi'nin kullandığı armayı iyi bilir… Alt kısmında zaferi ve şanı simgeleyen defne dalları ve üst kısmında takımın üç Dünya Kupası şampiyonluğunu temsil eden üç yıldızlı dikey bir kalkan.
Ancak çok az kişi, armanın kökenlerinin Arjantin'in birbirine sıkı sıkıya bağlı Yahudi spor kulüpleri dünyasına dayandığının ve tasarımcısının futbola olan ilgisini burada geliştirdiğinin farkındadır.
Norberto “Toto” Rud, 1976 yılında, 20'li yaşlarının sonlarında ve Yahudi bir kulüp olan Club Náutico Hacoaj'ın (“Hakoach”) üyesiyken, Buenos Aires'te iş adamı ve futbol tutkunu olarak kariyeri boyunca kullanacağı marka oluşturma yeteneği ve grafik tasarımı ile bu kulüp armasını önerdi.
Rud, Avrupa'daki birçok futbol takımının kendine özgü amblemler kullandığını, ancak kendi çok sevdiği Arjantin'in formalarının sadece gök mavisi ve beyaz renkleriyle dikkat çektiğini gözlemledikten sonra geliştirdiği arma ile tanınıyor.
Siyah beyaz televizyon döneminde uluslararası futbol maçlarını izleyen Rud, taraftarların Batı Almanya gibi takımları kartal amblemiyle veya Sovyetler Birliği'ni SSCB yazısıyla anında tanıyabildiğini, ancak Arjantin'in benzer çizgili formalar giyen kulüplerle kolayca karıştırılabildiğini fark etti. Arjantin milli takımın futbol geleneğine denk bir görsel kimliğe ihtiyacı olduğu düşünen Rud, yaklaşık 20 tasarım hazırladı ve bunları Arjantin Futbol Federasyonu'na sundu.
Teklifi federasyon başkanına ve yürütme kuruluna ulaştı. Arma, onaylanmasından sadece birkaç gün sonra, 28 Kasım 1976'da Buenos Aires'te Sovyetler Birliği ile oynanan 0-0'lık dostluk maçında ilk kez kullanıldı.
Elli yıl sonra, arma temelde değişmeden kaldı ve Messi formalarının dünya çapında popüler olması nedeniyle, dünyada en yaygın kullanılan takım logolarından biri olmaya devam ediyor.
Solda, Norberto Rud'a tasarımının Arjantin Futbol Federasyonu'nun resmi amblemi olarak seçildiğini bildiren 1976 tarihli mektup; sağda ise Rud'un oğlu Oliver, babasının tasarımını taşıyan bir forma giyiyor.
Toto Rud'un oğlu Oliver Rud, Yahudi Telegraphic Ajansı'na (JTA) verdiği demeçte, "Bir evlat, bir Yahudi topluluğu üyesi ve bir Arjantinli olarak gurur kaynağı. Arjantin milli takımının armasını her gördüğümde hala hayrete düşüyorum." dedi.
Toto Rud, Arjantin'in 1978 ve 1986'daki iki Dünya Kupası şampiyonluğunda kendi armasını taşıdığını görme şansına erişti. Ancak 2022'deki üçüncü şampiyonayı görecek kadar yaşamadı. 2010 yılında 61 yaşında hayatını kaybetti ve Latin Amerika'nın en büyük Yahudi mezarlığı olan Buenos Aires'teki La Tablada'ya defnedildi.
Oliver Rud, babaannesinin Ukrayna'dan Arjantin'e geldiğini, bunun 20. yüzyılın ilk yarısında Yahudi göçmenler için yaygın bir yol olduğunu söyledi. Toto Rud, Mart 1948'de doğdu ve uzun yıllar Hacoaj'ın üyesiydi, kendisi de kulüpte futbol oynadı.
1935 yılında Buenos Aires'e göç eden Yahudiler tarafından kurulan Club Náutico Hacoaj, yaklaşık 10.000 üyesi ve beş tesisi bulunan bir spor ve kültür kulübüdür. Tesislerden biri Buenos Aires şehrinde, dördü ise Buenos Aires eyaletinin kuzeyindeki Tigre şehrinde yer alıyor.
İbranice'de "güç" anlamına gelen Hacoaj, tenis yıldızı Diego Schwartzman da dahil olmak üzere birçok önde gelen Yahudi sporcunun yetiştiği yer olmuş. Oliver Rud, babasının anısına Hacoaj'ın geniş kampüsünde bir ağaç dikildiğini söyledi.
Sağ altta görülen Norberto Rud, tarih belirtilmemiş bir fotoğrafta JCC Hacoaj kulübündeki futbol takım arkadaşlarıyla birlikte görülüyor.
Hacoaj kulübünün başkanı Osvaldo Ofman, JTA'ya verdiği demeçte, "Hacoaj için, üyelerimizden birinin Arjantin Futbol Federasyonu'nun amblemini tasarlamış olması büyük bir gurur kaynağıdır. Tasarımı sadece son Dünya Kupası şampiyonu Arjantin milli takımının formasını temsil etmekle kalmıyor, aynı zamanda Hacoaj'ın ve Yahudi topluluğunun küçük bir parçasının dünya çapında tanınan bir amblemde yaşamaya devam ettiği hissini de veriyor." dedi.
Salı günü Arjantin, son 16 turunda Mısır ile karşı karşıya geldi. Mısır teknik direktörü Hossam Hassan, Cuma günü Avustralya'yı penaltı atışlarında 4-2 yendikten sonra Filistin bayrağını salladı. Sahada bayrakla yürürken ve "Özgür, özgür Filistin" tezahüratları duyulurken çekilen görüntüler hızla viral oldu. Maç sonrası röportajda Hassan, "kalbinin ve ruhunun" Filistin halkıyla birlikte olduğunu ve galibiyeti hem Mısırlılara hem de Filistinlilere adadığını söyledi.
Mısır Milli Takımı Teknik Direktörü Hossam Hassan, 3 Temmuz 2026'da Teksas, Arlington'da Avustralya ile oynanan FIFA Dünya Kupası 2026 Son 32 turu maçında penaltı atışlarıyla elde edilen zaferin ardından Filistin bayrağını tutuyor. (AFP)
İSRAİL’İN ARJANTİN’E DESTEĞİ VE “YAHUDİ MESSİ”
Salı günü oynanan maç, ne İsrail'in ne de Filistin'in yer almadığı bir turnuvada fiilen bir İsrail-Filistin hesaplaşması niteliğindeydi. Mısır'ın Filistinlilere verdiği desteğe karşılık, Arjantin hükümeti de İsrail'i güçlü bir şekilde destekliyor ve Katolik olan Messi de İsrail'i ziyaret etmişti. Ayrıca, İsrail'de yayınlanan bir derginin yaptığı son bir ankete göre, İsrail'deki Dünya Kupası izleyicileri arasında Arjantin açık ara favoriydi ve katılımcıların yüzde 38'i turnuvayı kazanmasını umdukları takım olarak Arjantin'i gösterdi.
Eleme maçı, Messi'nin Mısır televizyonunda yayınlanan bir programda ayakkabılarını Kahire'deki bir hayır kurumuna bağışlayacağını açıklamasının ardından Mısır'da büyük bir tepkiye yol açmasından on yıl sonra gerçekleşti.
Televizyon programının sunucuları Messi'yi Yahudi olmakla ve üç yıl önce ziyaret ettiği İsrail ile aynı safta yer almakla suçlamıştı.
O dönemde Mısır Futbol Federasyonu sözcüsü olan Azmi Mogahed telefonda şunları söyledi: "Yahudi olduğunu biliyorum, İsrail'e bağış yaptı, Ağlama Duvarı'nı ziyaret etti ve benzeri şeyler yaptı. Onun ayakkabılarına ihtiyacımız yok ve Mısır'ın yoksulları Yahudi veya Siyonist vatandaşlığına sahip birinden yardım beklemiyor."
Mogahed 2020'de vefat etti.
Lionel Messi, 4 Ağustos 2013'te Barcelona forması ve Yahudi kipası ile Ağlama Duvarı'nda...
Inter Miami'de forma giyen 39 yaşındaki Messi'nin bu Dünya Kupası'ndan sonra bir daha Dünya Kupası'nda oynaması beklenmiyordu; bu da Arjantin'in Mısır'a yenilmesi durumunda uluslararası müsabakalardaki son maçı olacağı anlamına geliyordu. Ancak Mısır'ın 2-0 öne geçmesinin ardından Messi, bir asist ve bir golle Arjantin'in geri dönüşüne ilham verdi ve takım 3-2'lik galibiyete ulaştı.
Oliver Rud için bu maç, sadece Messi'nin katkılarını değil, babasının katkılarını da değerlendirme fırsatı oldu:
“Arjantin milli takımının armasını her gördüğümde hâlâ hayrete düşüyorum. Aslında, kardeşim Guido ile geçen gün bunun hakkında konuşuyorduk. Toto'nun 50 yıl önce milli takım için armayı tasarlamış olması ne kadar inanılmaz. Gerçekten olağanüstü. Armayı her gördüğümde kalbimde onun küçük bir parçasını hissediyorum. Onu hatırlamanın güzel bir yolu.” dedi.
Bu haber hakkında ne düşünüyorsunuz?