Yemeklerden sonra ortaya çıkan şişkinlik, gaz, karın ağrısı, ishal veya kabızlık her zaman besin alerjisine işaret etmiyor. Besin alerjisi ile intoleransın birbirinden farklı olduğunu belirten Batıgöz Sağlık Grubu Balçova Cerrahi Tıp Merkezi Gastroenteroloji Uzmanı Doç. Dr. Halil Genç, tekrarlayan şikâyetlerde neden belirlenmeden beslenme düzeninin değiştirilmemesi gerektiğini söyledi.
BAĞIRSAK SAĞLIĞI BAĞIŞIKLIK SİSTEMİYLE YAKINDAN İLİŞKİLİ
Bağırsakların yalnızca sindirim ve emilimden sorumlu olmadığını belirten Genç, bağırsak bariyeri, mikrobiyota ve bağışıklık sisteminin sürekli etkileşim halinde bulunduğunu ifade etti. Son yıllarda bağırsak mikrobiyotasındaki değişikliklerle bazı bağışıklık sistemi hastalıkları ve besin alerjileri arasındaki ilişki üzerine çalışmaların arttığını belirten Genç, buna karşın her sindirim sistemi şikâyetinin “geçirgen bağırsak” veya mikrobiyota bozukluğuyla açıklanmasının bilimsel açıdan doğru olmadığını vurguladı.
BESİN ALERJİSİ İLE İNTOLERANS AYNI DEĞİL
Besin alerjisinde bağışıklık sistemi belirli bir besin bileşenine karşı reaksiyon gösterirken, intoleransta farklı mekanizmalar devreye giriyor. Örneğin laktoz intoleransı, süt şekerinin sindirilmesindeki yetersizlikten kaynaklanıyor. Çölyak hastalığı ise glütenle ilişkili olmasına rağmen klasik bir besin alerjisi olarak değerlendirilmiyor. Genç, “Bir besini tükettikten sonra birkaç kez şişkinlik yaşamak, o besine alerji olduğu anlamına gelmez” diyerek benzer belirtilerin irritabl bağırsak sendromu ve başka gastrointestinal hastalıklarda da görülebileceğine dikkat çekti.
GLÜTENİ VE SÜT ÜRÜNLERİNİ KENDİ KENDİNİZE KESMEYİN
Uzmanın en önemli uyarılarından biri ise son dönemde yaygınlaşan kontrolsüz eliminasyon diyetleri oldu. Glüten, süt ürünleri, yumurta veya farklı besin gruplarının herhangi bir tıbbi değerlendirme yapılmadan uzun süre diyetten çıkarılmasının beslenme dengesini bozabileceğini belirten Genç, şu ifadeleri kullandı: “Sindirim sistemi yakınmalarında amaç mümkün olduğunca fazla besini yasaklamak değil, yakınmanın gerçek nedenini ortaya koymaktır. Besin alerjisi, intolerans ve gastrointestinal hastalıkların birbirinden ayrılması hem gereksiz diyet kısıtlamalarının önlenmesi hem de doğru değerlendirme açısından önemlidir.” Tekrarlayan şişkinlik, gaz, karın ağrısı veya bağırsak alışkanlıklarında değişiklik yaşayan kişilerin, kendi kendilerine besin gruplarını hayatlarından çıkarmak yerine şikâyetlerinin nedeninin değerlendirilmesi için sağlık kuruluşuna başvurması öneriliyor.