Malatya'nın önceki isimleri Kültepe tabletlerinde Melita, Hitit tabletlerinde ise Maldia diye geçiyor. Önemli ticaret yolları üzerinde konumlandığından pek çok medeniyet tarafından yağmalanmış, tüm bu saldırılardan korunmak için şehir merkezi iki kez değiştirilmiş.
Arapgir Kalesi
Arapgir İlçesinin Osmanpaşa Mahallesi'nde sarp kayaların içine, savunma amacıyla inşa edilmiş. Hakkında pek bilgi olmayan Arapgir Kalesi'nden günümüze yalnızca duvar kalıntıları ulaşabilmiş.
Arslantepe Höyüğü
2014 yılında UNESCO Dünya Miras Geçici Listesi'ne alınan Arslantepe Höyüğü, Türkiye'nin en büyük höyüklerinden biri. Malatya'da görmeniz gereken en önemli tarihi yerlerin başında gelen höyüğün binlerce yıllık tarihinde, Hititlerden Roma ve Bizans'a kadar birçok medeniyetin izlerini de görebilirsiniz.
Malatya Kalesi
Battalgazi ilçesinde bulunan kale, il merkezinden 10 km kuzeyinde yer alıyor. Yapımına M.S. 78 yılında Titus Livius'un başlattığı kale, Bizans İmparatoru Justianus döneminde tamamlanmış.
Zaman içinde harap olmuş, Danişmentliler döneminde ise restore sürecine girmiş olan kale ne yazık ki günümüze yıkık bir halde ulaşabilmiş.
Yusuf Ziya Paşa Bedesteni
Klasik Osmanlı kapalı çarşı mimarisine sahip olan Yusuf Ziya Paşa Bedesteni, Malatya'nın Darende ilçesinde bulunuyor. Yapımında kesme ve moloz taş kullanılmış olup, Zaviye Mahallesi'ndeki mezarlığın içinde yer alıyor. 2005 yılında restorasyon çalışması yapılan bedesten, Darende'ye yolu düşenlerin mutlaka görmesi gereken yerlerden.
Beş Konaklar
Geleneksel Malatya konaklarının mimari özelliklerini yansıtan Beş Konaklar, 1900'lü yıllarda inşa edilmiş. Saray Mahallesi'nin Sinema Caddesi üzerinde yer alan konaklar yan yana yapılmış iki katlı beş konaktan oluşuyor.
Cumbalı şirin konakların arkasında ise meyve ağaçları bulunuyor. Bu ağaçlar arasında ilk sırayı alan tabii ki altın kayısı ağaçları.
Karakaş Konağı
1875-1880 yılları arasında yapılan Karakaş Konağı, kerpiçten yapılmış iki katlı bir konak. Üst katı yazlık kullanıma göre düzenlenmiş, alt kat ile birbirinde ahşap merdivenle bağlı olan konak, 1989'da tescil alınarak koruma altına alındı.
Somuncu Baba Türbesi ve Külliyesi
Ömrünün son zamanlarını Darende'de yaşadığı bilinen Somuncu Baba'nın külliyesi de burada yer alıyor. Somuncu Baba Külliyesi'nde; Somuncu Baba Türbesi, Hulusi Efendi Haziresi, Somuncu Baba Müzesi, Hamidiye Çarşısı, Abdesthaneler, Şeyh Hamid-i Veli Kütüphanesi, Kudret Havuzu, Somuncu Baba Çilehanesi, Tohma Kanyonu ve mesire alanları bulunuyor.
Silahtar Mustafa Paşa Kervansarayı
Malatya gezilecek yerler listenizin ilk duraklarından biri de Silahtar Mustafa Paşa Kervansarayı olmalı. Battalgazi ilçesinde, IV. Murat'ın silahtarı Bosnalı Mustafa Paşa tarafından yaptırılan kervansaray, Evliya Çelebi'nin Seyahatnamesi'nde de yer alıyor.
Malatya Arkeoloji ve Etnografya Müzesi
Malatya, oldukça köklü bir tarihe sahip olduğundan arkeolojik ve etnografik eserler bakımından da zengin. Müzede sergilenen ürünler kum ocakları ve kum kayalarında, Karakaya Baraj Gölü suları altında, Değirmentepe, Caferhöyük ve Arslantepe Höyük gibi önemli alanlarda yapılan kazılardır. Pek çok uygarlığa ait ürünlerin sergilendiği Malatya Müzesi'ne mutlaka uğramalısınız.
Beşkonaklar Etnografya Müzesi
İki binadan oluşan Beşkonaklar Etnografya Müzesi, Malatya'nın şehir merkezinde bulunuyor. Yöre halkının geçmiş dönemde giydiği kıyafetler, kullandığı eşyalar, aksesuarlar, mutfak ürünleri, müzik aletleri, cep saatleri, yüzükler, el işleri gibi pek çok ürün yer alıyor.