Portekiz’de aşırı sağcı Chega Partisi’nin lideri Andre Ventura, yakın zamanda Amsterdam’ın et reklamlarını Müslümanları rahatsız edebileceği gerekçesiyle yasakladığını öne sürdü.
X hesabında bir video paylaşan Ventura, Amsterdam’ın tüm kamusal alanlarda et reklamlarını yasakladığına dair bir başlığa tepki gösterdi. Videoda, Avrupa’nın “deliliğe sürüklendiğini” savundu.
“Avrupa’da ulaştığımız çılgınlık noktasına bakın,” diyen Ventura, et reklamlarına yönelik yasağı şu sözlerle eleştirdi: “Her türlü et reklamı, Müslümanlar rahatsız olduğu için yasaklanıyor; çünkü sözde et yemiyorlar ve başkalarının da et yemesini ya da et reklamı görmesini istemiyorlar.”
“Buna bakın, şu anda Avrupa’da oluyor,” ifadelerini kullanan Ventura, “Bunu zamanında durdurmazsak bizi içten içe yok edecek, gelecekte üzerimizde bir kontrol mekanizmasına dönüşecek. Uyanın. Bu Hollanda’da oluyor ama yakında Portekiz’de de olacak,” dedi.
Ancak Amsterdam’ın et reklamlarını yasaklaması, Müslümanları rahatsız etme gerekçesiyle alınmış bir karar değil.
Kent, 1 Mayıs itibarıyla dünyanın kamusal alanda et ve fosil yakıt reklamlarını yasaklayan ilk başkentlerinden biri oldu. Bu kapsamda havayolları, kruvaziyer şirketleri, et, balık ve benzeri ürünlerin reklamları kamusal alanlardan kaldırılıyor.
Karar, Amsterdam’ın 2050 yılına kadar karbon nötr olma hedefi ve kent sakinlerinin aynı süre içinde et tüketimini yarıya indirme planı doğrultusunda alındı. Kabul edilen düzenlemede, yüksek karbonlu yaşam tarzlarını normalleştiren reklamların iklim hedefleriyle uyumsuz olduğu vurgulanıyor; İslam’a dair herhangi bir ifade ise yer almıyor.
Bilimsel araştırmalara göre hayvancılık sektörü küresel sera gazı emisyonlarının yaklaşık yüzde 15’inden sorumlu. Daha güncel analizler ise bu oranı yaklaşık yüzde 12 seviyesine çekiyor.
Öte yandan et ve seyahat sektöründeki bazı kuruluşlar, Amsterdam’ın kararını “aşırı müdahaleci” ve tüketici özgürlüklerini kısıtlayıcı bulduklarını belirterek eleştirdi.
Uygulama 2027’ye kadar geçiş süreciyle yürürlükte olacak ve şirketlere reklamlarını kaldırmaları için zaman tanınıyor. Ancak kurallara uymayanlara yönelik cezaların ancak 2027’den itibaren uygulanacağı belirtiliyor.
Buna rağmen kasaplar ve süpermarketler gibi doğrudan satış noktalarında reklam yapılmasına izin verilmeye devam ediyor.
Amsterdam, fosil yakıt ve et reklamlarını yasaklayan ilk başkent olsa da, bu tür adımlar daha önce başka şehirlerde de atıldı. Haarlem 2024’te bu yasağı uygulayan ilk şehir olmuştu; The Hague, Stockholm, Geneva ve Bristol gibi kentler ise fosil yakıt reklamlarını kısmen ya da tamamen sınırladı.
Ventura’nın iddiasına geri dönüldüğünde ise, İslam’ın et tüketimine dair toptan bir yasak getirmediği görülüyor. İslam hukukuna göre domuz eti ve bazı yırtıcı hayvanların tüketimi yasaklanırken, helal kurallarına uygun hazırlanması koşuluyla diğer et türleri tüketilebiliyor.