ABD ve İsrail'in İran'a saldırması sonrası Orta Doğu çıkan savaş sonrası enerji arzında yaşanan kriz petrolün varilini bir anda 100 doların üstüne çekti. Petrol fiyatlarındaki artış direkt akaryakıt fiyatlarına yansırken zamların piyasadaki etkisini azaltmak için Türkiye 4 Mart itibarıyla eşel mobil sistemine geçti. Devreye alınan eşel mobil sistemiyle, maliyet artışlarının önemli bir bölümünü Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) üzerinden karşılandı ve zamların pompaya yansımayı sınırladı.
Motorinde 17 liralık, benzinde 12 liralık fark
Hem Eşel mobil sistemiyle hem motorinde hem de benzinde fiyat artışlarının bir bölümü sistem içinde eritildi. Hesaplamalara göre, pompaya yansımayan toplam fark motorinde yaklaşık 17 liraya, benzinde ise 12 liraya yaklaştı. Bu fark, motorinde 50 litrelik bir depoda yaklaşık 830 liralık, benzinde ise yaklaşık 500 liralık ek maliyetin tüketiciye yansımaması anlamına geliyor.
BİR AYDA 43 MİLYAR LİRALIK YÜK HESAPLANDI
Türkiye'de günlük yaklaşık 80 milyon litre motorin tüketimi dikkate alındığında, yalnızca motorinde yaklaşık 1,3 milyar liralık maliyetin pompaya yansımadığı hesaplanıyor. Benzinde ise günlük karşılanan tutarın 187 milyon lira seviyesine ulaştığı belirtiliyor.
Mazot ve benzin birlikte değerlendirildiğinde, eşelmobil sistemiyle mart ayında yaklaşık 43 milyar liralık maliyet artışının kamu tarafından karşılandığı ifade ediliyor. Sistem kapsamında fiyat artışının yüzde 75'ine kadar olan kısmı ÖTV'den karşılanıyor.
VERGİ DESTEĞİ OLMASA MOTORİN 94 LİRAYA ÇIKACAKTI
4 Nisan itibarıyla motorin fiyatı yaklaşık 77 lira, benzin fiyatı ise 62-63 lira bandında bulunuyor. Vergi üzerinden karşılanan farkların da eklenmesi halinde motorinin litre fiyatının yaklaşık 94 liraya, benzinin ise 73 lira seviyesine yükseleceği hesaplanıyor.
Kaynak: Dünya Gazetesi
