Neredeyse 1 ayını dolduran ABD-İsrail ile İran savaşında ABD ve İran arasında anlaşma olacak mı tartışması sürüyor.

İran tarafının Washington'un 15 maddelik barış teklifine soğuk yanıt verdiği belirtilirken, ABD Başkanı Trump ise İran'ın anlaşma yapmak için istekli olan taraf olduğunu öne sürüyor.

İran'ın anlaşma yapmak istediğini iddia eden Trump, "İran yenildiğimi itiraf ediyor. Yenildikleri için bizimle konuşmak istiyorlar. “İran 'konuşmuyoruz' diyor ama anlaşma için yalvarıyorlar, benim anlaşma istediğim doğru değil. Anlaşma fırsatları var. Bu onlara bağlı. Doğru anlaşmayı yaparsak Hürmüz açılacak” dedi.

İran'a saldırıların süreceğini belirten Trump, "İran'ı imha ediyoruz, ikinci dünya savaşından sonra en büyük yıkım.

Onları patlatmayı devam edeceğiz. Delilere nükleer silah verilemez, bunlar kötü ve hasta insanlar. İran'ı yönetenler Ortadoğu'yu ele geçirmek istiyor. Obama'nın yaptıkları İran'da nükleerin yolunu açtı" dedi.

İran amacına ulaşsaydı ilk nükleerin İsrail'e atılacağını iddia eden Trump, “Zayıf bir başkan olsaydı bir sonraki hedef biz olacaktık" dedi.

NATO konusunda büyük hayal kırıklığına uğradığını ifade eden Trump, “NATO bizim yardımımıza gelmedi. Yardım talebimiz NATO için bir sınamaydı. NATO kağıttan kaplan. Savaşı kazandıktan sonra bize yardım ettiler” dedi.

Trump, “Enerji fiyatları korktuğum kadar artmadı. Daha kötüsünü bekliyordum” diye konuştu.

ABD Başkanı, müzakere yürüttükleri ve adlarını açıklamadığı İranlı yetkililerin kendilerine, "Bizim gerçek ve sağlam müzakereciler olduğumuzu göstermek için size 8 gemi dolusu petrol vereceğiz." dediklerini aktardı.

Bu konuyu önce önemsemediğini ancak sonra bir Amerikan televizyonunda Hürmüz Boğazı'ndan 8 petrol tankerinin geçtiği haberini gördüğünü belirterek, "Bu olay iki gün önceydi ve yarın gemiler yola çıkacak. O haberi görünce dedim ki 'Sanırım doğru kişilerle görüşüyoruz'. Gemiler sanırım Pakistan bayraklıydı." ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı, İranlıların daha sonra 2 gemiyi daha eklediklerini ve toplamda 10 petrol tankerinin geçişine izin verdiklerini söyledi.

Öte yandan İran, ABD'nin teklifine yanıt verdiğini açıkladı.

İran'ın Tasnim Haber Ajansı'na konuşan bir yetkili, İran'ın ABD'nin 15 maddelik önerisine yönelik yanıtının resmi olarak aracılar vasıtasıyla gönderildiğini belirtti. Reuters'a konuşan bir yetkili ise İran'ın ABD'ye resmi yanıtını Pakistan üzerinden verdiğini söyledi.

Söz konusu kaynağa göre İran, yanıtında “düşman tarafından gerçekleştirilen saldırıların son bulmasını, savaşın bir daha tekrarlanmayacağına dair somut koşulların oluşturulmasını, savaş tazminatlarının ödenmesinin garanti altına alınmasının ve net bir şekilde karara bağlanmasının ve bölge genelinde, bu çatışmaya katılan tüm grupları da kapsayacak biçimde, tüm cephelerde savaşın sona erdirilmesinin” istendiği ve iletildiği belirtildi.

İranlı kaynaklar İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki egemenlik hakkının doğal ve yasal bir hak olduğunu ve olmaya devam edeceğini vurguladı. Aynı kaynaklar, bu hakkın aynı zamanda karşı tarafın taahhütlerinin uygulanabilirliğinin garantisini oluşturduğunu ve tanınması gerektiğini kaydetti. Bu şartların, savaştan hemen önce Cenevre'deki ikinci tur müzakerelerde ABD'ye tarafa sunulan taleplerden ayrı olduğu ifade edildi.

İranlı yetkililer, ABD'nin müzakere iddiasını "aldatma projesi" olarak gördüklerini belirtirken ABD'nin müzakere iddiası altında “dünyayı görünürde barış yanlısı ve savaşın bitmesini isteyen bir imajla kandırmayı, küresel petrol fiyatlarını düşük tutmayı ve güney İran'a yönelik yeni bir saldırgan eylem için kara harekatına hazırlık yapmak için zaman kazanmayı” amaçladığını savundu.

NTV'ye konuşan Ali Asgar Çabuk ise, İran'ın yanıtını değerlendirirken, Tahran'ın beklentisini şöyle aktardı:

“İran, yanıtında şunları bildirdi: Düşman tarafından gerçekleştirilen terör saldırılarına son verilmeli, savaşın bir daha tekrarlanmayacağına dair somut koşullar oluşturulmalı, savaşın tazminat ve zararlarının ödenmesi garanti altına alınmalı ve açıkça hükme bağlanmalı, ayrıca savaşın sona ermesi tüm cephelerde ve bu mücadelede yer alan tüm direniş gruplarını kapsayacak şekilde bölge genelinde hayata geçirilmelidir.”

İRAN İLERLEME OLMADIĞINI AÇIKLADI

Reuters'e konuşan bir İran'lı kaynak, müzakereler konusunda ilerleme olmadığını söyledi, planların gerçekçi olmadığını belirtti. Aynı yetkili, gerçekçi olunması durumunda çözüm için yol bulunabileceğini belirtti.

İSRAİL: HÜRMÜZ'Ü KAPATAN KOMUTANI ÖLDÜRDÜK

Sabah saatlerinde İsrail ordusu, İran tarafından ülkeye çeşitli füzelerin fırlatıldığının tespit edildiğini açıkladı. Başta Tel Aviv olmak üzere birçok bölgede sirenlerin çaldığı belirtildi.

İsrail basını, İran'a karşı gerçekleştirilen saldırılarda bir üst düzey kişinin daha öldürüldüğünü öne sürdü. Buna göre Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasında sorumlu kişilerden biri olarak görülen İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri Komutanı Ali Rıza Tengsiri'nin hava saldırısında öldüğü iddia edildi. İranlı yetkililer konuya dair henüz açıklama yapmadı

İsrail ordusu sözcüsü, İran'a karşı İsrail saldırılarına dair konuştu. Sözcü, “Şimdiki görevimiz İran'ın kabiliyetlerini daha da azaltmak. Daha vurmamız gereken çok hedef var.” dedi.

TRUMP'TAN NATO PAYLAŞIMI

ABD Başkanı Donald Trump, sahibi olduğu sosyal medya platformu Truth Social'da paylaşımda bulundu. Trump'ın paylaşımında şu ifadeler yer aldı:

“NATO ülkeleri askeri açıdan artık yok edilmiş olan çılgın ülke İran konusunda yardım etmek için hiçbir şey yapmadı. ABD'nin NATO'dan hiçbir beklentisi yok, ancak bu tarihteki bu önemli anı asla unutmayın”

Paylaşımında İran ile yürütülen müzakere sürecine de değinen Trump, "İranlı müzakereciler çok farklı ve “tuhaf”. Bize bir anlaşma yapmamız için yalvarıyorlar ki askeri olarak yok edildikleri ve geri dönüş şansları sıfır olduğu için bunu yapmaları da normal, ancak yine de kamuoyuna sadece “teklifimizi incelediklerini” söylüyorlar. Yanlış!!! Çok geç olmadan bir an önce ciddiye almaları iyi olur, çünkü bir kez bu gerçekleşirse geri dönüş yoktur ve sonuç hiç de hoş olmayacaktır!" diye yazdı.

İRAN TEL AVİV'İ HEDEF ALDI

İsrail ordusundan yapılan bir başka açıklamada, İran'dan atıldığı tespit edilen İran füzelerinin önlenmesi için hava savunma sistemlerinin devreye girdiği bildirildi. Misilleme tehdidi altındaki bölgelerde cep telefonlarına ön uyarı mesajları gönderilirken halktan bir sonraki duyuruya kadar sığınaklarda kalmaları istendi. İsrail medyası, İran'ın saldırısının ardından Holon, Ganei Tikva ve Tel Aviv'e füze parçası düştüğünü ve İsrail'in merkezinde 3 kişinin yaralandığını bildirdi.

İRAN'DAN OLASI KARA HAREKATINA REST

İran ordusu Kara Kuvvetleri Komutanı Ali Cihanşahi, ABD'nin İran'a karşı olası kara harekatına dair açıklama yaptı. İranlı komutan, “Kara savaşı düşman için daha tehlikeli ve bedeli daha olur." diye konuştu.

MÜZAKERELER OLUYOR MU OLMUYOR MU?

ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın çatışmaları sona erdirmek için bir anlaşma yapmaya can attığını söylerken, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ülkesinin ABD'nin teklifini incelese de çatışmayı yatıştırmak için görüşme yapma niyetinde olmadığına işaret etti.

Arakçi, ABD ile herhangi bir müzakere yapılmadığını, ancak aracılar aracılığıyla çeşitli mesaj alışverişlerinde bulunulduğunu söyledi.

Arakçi devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, "Dost ülkelerimiz aracılığıyla iletilen mesajlara, bizim pozisyonumuzu belirtmek veya gerekli uyarıları yapmak suretiyle yanıt vermemiz, müzakere ya da diyalog olarak adlandırılamaz. Bu, sadece dostlarımız aracılığıyla yapılan bir mesaj alışverişi" dedi.

Trump ise Washington'da düzenlenen bir etkinlikte, İranlı liderlerin "müzakere ettiklerini ve bir anlaşma yapmak istediklerini ancak kendi halkları tarafından öldürülmekten korktukları için bunu söylemeye cesaret edemediklerini" söyledi ve "Ayrıca bizim tarafımızdan öldürülmekten de korkuyorlar." dedi.

Trump, ABD'nin İran'da kimlerle müzakere ettiğini ise açıklamadı. ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a saldırması ve İran'ın İsrail'e ve ABD üsleri bulunan Körfez ülkelerine saldırarak karşılık vermesiyle başlayan çatışmalarda birçok üst düzey yetkili de dahil olmak üzere binlerce kişi hayatını kaybetti.

NETANYAHU KOLTUĞUNU KORUMAYA ÇALIŞIYOR

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun anketlerde giderek kötüleşen durumu üzerine harekete geçtiği ve hükümetin düşmesini engellemek için yoğun çaba sarfettiği belirtildi. Netanyahu'nun erken seçime gidilmesini önlemek amacıyla 31 Mart'a kadar yeni devlet bütçesini Meclis'ten geçirmek istediği kaydedildi.

İsrail yasalarına göre bütçenin belirtilen tarihe kadar onaylanmaması durumunda 90 gün içinde zorunlu seçime gidilmesi gerekiyor. Savaşın başında Hamaney'in öldürülmesinin ardından Haziran ayında erken seçim yapma fikrini değerlendiren Netanyahu cephesi, İran rejiminin devrilmemesi ve anketlerdeki duraklama nedeniyle stratejisini "zaman kazanma" yönüne çevirdi. Netanyahu, savunma ağırlıklı 225 milyar dolarlık bütçeyi önümüzdeki haftaki son tarihe yetiştirmek için bütçeyi Meclis Finans Komitesi'nden hızla geçirmeye çalışıyor.

Netanyahu'nun meclis çoğunluğunu garantilemek için daha önce hükümetten ayrılan aşırı sağcı ve dindar müttefiklerine yönelik fon aktarımı yoluna gittiği ifade ediliyor. Zorunlu askerlik muafiyeti yasallaşmadığı takdirde bütçeye "hayır" oyu vereceklerini açıklayan Ultra-Ortodoks Şas ve UTJ partilerinin, Netanyahu'nun bu ay dindar okullara yaklaşık 5 milyar Şekel tahsis etmesiyle birliklte geri adım attıkları belirtiliyor.

Kamuoyundaki savaş desteğine rağmen Netanyahu'nun siyasi konumu, 7 Ekim 2023'ten bu yana anketlerde büyük bir değişim göstermiyor. Anketlere göre Likud partisinin sandalye sayısının 34'ten 28'e düşmesi bekleniyor.

“İSRAİL BAZI İRANLI İSİMLERİ HEDEF LİSTESİNDEN ÇIKARDI”

Pakistan'ın ABD'den İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf'ı hedef almamasını talep etmesinin ardından İsrail, bu ⁠isimleri hedef listesinden çıkardı.

Söz konusu bilgiyi aktaran Pakistanlı yetkili, "Bu isimlerin koordinatları İsraillilerin elindeydi ve onları ortadan kaldırmak istiyorlardı. Onların ⁠da öldürülmesi hâlinde konuşacak kimse kalmayacağını ABD'ye söyledik. Bunun üzerine ABD, İsraillilerden geri adım atmalarını istedi" dedi.

HÜRMÜZ KRİZİ'NDE GÜNEY KORE'YE İZİN

İran'dan Güney Kore'ye Hürmüz Boğazı'ndan geçiş için izin geldi. İranlı yetkililer Güney Kore'ye ait gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan geçebileceğini ancak bunun yalnızca Tahran ile önceden koordinasyon sağlanması şartıyla mümkün olduğunu belirtti.

KÖRFEZ'DE FÜZE SALDIRILARI

Birleşik Arap Emirlikleri, füze saldırılarına müdahale ettiklerini ve hava savunma sistemlerinin aktif olduğunu duyurdu. Daha sonra başkent Abu Dabi'de füze saldırıları nedeniyle 2 kişinin öldüğü açıklandı. İran'ın İsrail'e gerçekleştirdiği saldırı sonucu Kafr Qasim kentinde 5 kişinin de yaralandığı duyruldu.

SAVAŞIN ETKİLERİ ASYA'YI VURUYOR

Filipinler, savaş nedeniyle enerji krizi yaşamaya başladı. Ülkenin enerji yetkilileri yakıt arzı riskleri ve fiyat dalgalanmaları nedeniyle ülkenin üç enerji şebekesinin tamamında toptan elektrik spot piyasasını ikinci bir duyuruya kadar askıya aldığını belirtti. Enerji Düzenleme Komisyonu, 1 Nisan'a kadar kesinleştirilmesi beklenen değiştirilmiş bir yönetimli fiyatlandırma sistemi uygulamayı önerdiğini söyledi.

NTV