Küçülmüş bir Afrika, dev bir Grönland ve kuzey Rusya…
Fransız diplomasisinin kullandığı haritalardan bunlar yakında silinecek.
“Eckert IV projeksiyonu”
Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot Cuma günü yaptığı açıklamada, bakanlığının kutup bölgelerini yapay olarak büyüten ve ekvator bölgelerinin boyutunu görsel olarak küçülten Mercator projeksiyonundan vazgeçtiğini duyurdu.
Fransa artık bunun yerine kıtaların gerçek oranlarını daha doğru yansıtan Eckert IV projeksiyonunu kullanacak.
Sonuç olarak, Fransa haritada Amerika Birleşik Devletleri veya Rusya gibi ekvatora yakın ülkelere kıyasla daha küçük görünecektir.
'Bir harita asla tamamen tarafsız değildir'
Sorbonne Üniversitesi'nde düzenlenen "La Fabrique de la diplomatie" veya "Diplomasinin Oluşumu" adlı etkinlikte konuşan Fransız bakan, dünyanın 16. yüzyıl Batılı denizcilerinden miras kalan haritalar aracılığıyla nasıl algılandığını "düzeltmenin" "zamanının geldiğini" söyledi.
Fransız bakan, "Bir harita asla tamamen tarafsız değildir. Çocukluğumuzdan beri hepimizin bildiği Mercator projeksiyonunu ele alalım. Üzerinde gördüğümüz alanlar gerçek alanlara karşılık gelmiyor: (...) Amerika Birleşik Devletleri, Rusya, Çin, Afrika, Latin Amerika veya Güneydoğu Asya'ya kıyasla orantısız bir görsel öneme sahip oluyor. Haritayı değiştirmek elbette dünyayı değiştirmez. Ancak onu çarpıtan bir temsili düzeltmek zaten bir doğruluk eylemidir." dedi.
Barrot, yaklaşık olarak Demokratik Kongo Cumhuriyeti veya Cezayir ile aynı büyüklükte olan Grönland'ı örnek gösterdi; ancak Grönland'ın "neredeyse tüm Afrika kıtası kadar geniş" göründüğünü belirtti.
Bakanlık, "dünyanın daha doğru bir coğrafi temsilini sağlamak amacıyla" 2021'den itibaren Mercator projeksiyonunun kullanımını azaltmaya başladı.
Kaynak, projeksiyonun tüm kamu diplomasisi web sitelerinde "aşamalı olarak kaldırıldığını" belirterek şu ifadelere yer verildi:
"Fransa bu çalışmaya devam edecek, farklı amaçlara uygun harita projeksiyonlarına öncelik verecek ve diplomatik iletişiminde coğrafi gerçeklerin daha doğru bir yansımasını sağlayacaktır."
Mercator projeksiyonu yasaklandı mı?
Fransız diplomatlar yine de Mercator projeksiyonunun, ekvator bölgesi çevresindeki bölgesel veya yerel kullanımlar ve navigasyon haritaları da dahil olmak üzere "sınırlı sayıda durumda" geçerliliğini koruduğunu kabul ediyorlar.
BM'de Afrika için haritacılık alanında bir zafer.
Paris'teki duyuru, New York'ta da dünya haritasının yeniden çizildiği bir dönemde geldi. Birkaç saat sonra, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, Mercator projeksiyonunu resmen terk ederek, 2018'de oluşturulan ve kıtaların gerçek oranlarına daha yakın olan Equal Earth modeline dayalı bir projeksiyonu benimsedi.
Togo'nun öncülüğünde hazırlanan ve bağlayıcı olmayan "Haritayı Düzeltme" başlıklı karar tasarısı 164 üye devlet tarafından desteklendi. Afrika Birliği Mart ayında zaten Eşit Dünya (Equal Earth) girişimini kabul etmişti ve metin şimdi ülkeleri aynı şeyi yapmaya teşvik ediyor.
Sadece Amerika Birleşik Devletleri aleyhte oy kullandı ve özellikle kararda yer alan "kıtaların büyüklüğüyle ilgili harita çarpıklıklarının düzeltilmesi, bilişsel adalet ve anma onarımı eylemi teşkil eder" ifadesini içeren bir pasaj nedeniyle bunu "radikal bir ideolojik proje" olarak kınadı.
Estonya, Gürcistan, Litvanya, Moldova, Sırbistan ve Ukrayna olmak üzere altı ülke çekimser kaldı.
BM, kararın Mercator projeksiyonunu yasaklamadığını ve "tek bir harita dayatmadığını" vurguluyor. Karar, "hükümetleri, eğitim kurumlarını, uluslararası kuruluşları ve teknoloji şirketlerini, yüzey alanlarının gerçek oranlarını koruyan Equal Earth projeksiyonunu veya diğer 'eşit alanlı' haritaları kullanmaya teşvik ediyor."
Fransa bu harekete katılmış, ancak 1906'da oluşturulan Eckert IV projeksiyonunu benimsemeyi tercih etmiş. Bu projeksiyon, BM tarafından önerilen Eşit Dünya projeksiyonuna benzer, ancak tamamen aynı değildir. Her ikisi de kıtaların boyutlarını Mercator projeksiyonuna göre çok daha doğru bir şekilde temsil eder, ancak kara kütlelerine verdikleri şekillerde hafif farklılıklar gösteriyor.
Birleşmiş Milletler'in de belirttiği gibi, Mercator haritalama tamamen ortadan kalkmayacak. Google Maps gibi dijital platformlar da şu anda bu projeksiyonun bir versiyonunu kullanıyor.
Fransız okullarında dünya haritalarının çoğu hâlâ Mercator sistemine göre çiziliyor.
Euronews