Meltem Suat Timeturk Dış Haberler Servisi/Özel
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, savaşın başlamasından bu yana Kiev'in en büyük kırmızı çizgisi olan "NATO üyeliği" hedefinden, Rusya ile uzlaşı sağlamak adına vazgeçtiğini duyurdu. Berlin'de ABD Başkanı Donald Trump'ın özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner ile yapılacak kritik zirve öncesinde gelen bu açıklama, Ukrayna'nın savunma stratejisinde köklü bir değişikliğe işaret ediyor. Zelenskiy, Batı'dan alınacak somut güvenlik garantileri karşılığında NATO ısrarını rafa kaldırdığını ve mevcut cephe hattının dondurulması fikrini ABD'ye kabul ettirmeyi umduğunu belirtti.
Berlin Zirvesi ve "Dondurulmuş Savaş" Planı
Zelenskiy'nin açıklamaları, savaşın diplomatik yollarla sonlandırılmasına yönelik en somut "taviz" olarak kayıtlara geçti.
NATO Yerine "Güvenlik Garantisi" Ukrayna lideri, Rusya'nın saldırılarına karşı en büyük koruma kalkanı olarak gördüğü NATO üyeliği yerine, Batılı ülkelerin sağlayacağı ikili veya çoklu "güvenlik garantileri" modeline razı oldu.
Değişim: Bu, savaşın başından beri "NATO'ya üyelik anayasal haktır" diyen Kiev yönetiminin, sahadaki gerçeklik ve Batı'nın baskısı karşısında geri adım attığını gösteriyor.
Trump'ın Ekibiyle Kritik Pazarlık Zelenskiy'nin bu açıklaması zamanlama açısından manidar. Açıklama, Trump'ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve damadı/danışmanı Jared Kushner'ın Berlin'de Avrupalı yetkililerle yapacağı görüşmelerin hemen öncesinde geldi.
Mesaj: Zelenskiy, Trump yönetimine "Uzlaşıya hazırım, NATO ısrarım yok, masaya oturalım" mesajı vererek, Washington'ın desteğini tamamen kaybetmemeye çalışıyor.
Hedef: Cepheyi Dondurmak Ukrayna lideri, ABD'yi "cephe hatlarını dondurma" fikrini desteklemeye ikna etmeyi umduğunu ifade etti.
Anlamı: Bu ifade, Ukrayna'nın kısa vadede işgal altındaki toprakları (Kırım, Donbas) askeri yolla geri alma hedefinden vazgeçtiği, bunun yerine mevcut sınırları koruyarak savaşı durdurmak istediği anlamına geliyor.
Realpolitik, Trump Faktörü ve "Kore Modeli"
Zelenskiy'nin bu hamlesi, Ukrayna'nın "zafer" tanımını değiştirdiğini ve hayatta kalma stratejisine geçtiğini kanıtlıyor.
"Zafer"den "Bekaya" Geçiş
Savaşın ilk yıllarında "1991 sınırlarına dönmek" olarak tanımlanan zafer hedefi, yerini "devletin varlığını koruma" hedefine bıraktı.
NATO İlüzyonunun Sonu: Zelenskiy, NATO'nun savaş devam ederken (hatta bittikten hemen sonra bile) Ukrayna'yı üyeliğe almayacağını, 5. Madde riskini hiçbir Batılı ülkenin göze almadığını kabullendi. Üyelik yerine "garantörlük" istemek, diplomatik bir yüzleşmedir.
Trump Yönetiminin Baskısı
Haberde geçen "ABD Başkanı Donald Trump" detayı, Zelenskiy'nin üzerindeki baskının kaynağını açıklıyor.
Trump'ın Planı: Trump'ın "Savaşı 24 saatte bitiririm" vaadi, Ukrayna'nın toprak tavizi vermesi veya NATO sevdasından vazgeçmesi üzerine kuruluydu. Zelenskiy, Berlin'e gelen Trump'ın elçilerine (Witkoff ve Kushner) direnmenin, ABD askeri yardımının tamamen kesilmesiyle sonuçlanacağını biliyor. Bu açıklama, Trump'ın masaya koyduğu şartların ön kabulüdür.
"Kore Modeli" (Dondurulmuş Çatışma)
"Cephe hatlarını dondurma" talebi, Ukrayna'nın fiilen bölünmesini kabul etmesi demektir.
Senaryo: Tıpkı Kuzey ve Güney Kore gibi, savaşın barış anlaşmasıyla değil, bir ateşkesle durdurulması ve sınırların o anki askeri pozisyona göre çizilmesi hedefleniyor. Zelenskiy, Rusya'nın daha fazla ilerlemesini engellemek için, kaybettiği toprakları şimdilik gözden çıkararak, elinde kalan "Özgür Ukrayna"yı Batı'nın silahlarıyla tahkim etmek istiyor.
Rusya İçin Ne Anlama Geliyor?
Putin'in savaşı başlatma gerekçelerinden biri "Ukrayna'nın NATO üyeliğini engellemek"ti. Zelenskiy'nin bu beyanı, Rusya'ya "istediğini aldın, masaya otur" çağrısıdır. Ancak Moskova'nın sadece NATO'dan vazgeçilmesiyle yetinip yetinmeyeceği veya silahsızlanma gibi ek şartlar mı öne süreceği belirsizliğini koruyor.
Yorum Yap