Meltem Suat Timeturk Dış Haberler Servisi/Özel
İngiltere, Fransa ve Almanya'nın, İran'ın anlaşmadaki yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesiyle attığı adım sonrası, silah satış yasağından malvarlığı dondurmaya kadar geniş kapsamlı yaptırımlar tekrar yürürlüğe kondu.
Hangi Alanlar Etkilenecek?
BM kararına göre:
İran'a konvansiyonel silah satışı ve transferi yasaklandı.
Nükleer ve balistik füze programıyla ilgili parça, teknoloji ve finansman sağlanması yasaklandı.
Programla bağlantılı kişi ve kuruluşların malvarlıkları dondurulacak, seyahat kısıtlamaları uygulanacak.
İran'ın finansal sisteme erişimi sınırlanacak.
ABD ve AB Ayrı Yaptırımlar Uyguluyor
ABD, İran'ın petrol ihracatına yönelik yaptırımları Trump döneminde zaten devreye sokmuştu. Avrupa Birliği de kendi yaptırımlarını yeniden uygulamaya hazırlanıyor. Amaç, sadece nükleer faaliyetleri değil, aynı zamanda İran ekonomisini baskı altına almak.
Asıl Soru: Kim Uygulayacak?
Yaptırımlar BM Güvenlik Konseyi kararlarıyla bağlayıcı olsa da, hayata geçirilmesi üye devletlerin iç hukuklarına bağlı. Rusya ve Çin, “snapback” mekanizmasının yasa dışı olduğunu savunarak yaptırımlara uymama sinyali verdi. Çin'in İran'dan büyük miktarda petrol ithalatı sürerken, Avrupa başkentleri Pekin'in tavrını merakla bekliyor.
Uzmanlara göre yaptırımlar tam bir abluka yaratmayacak, ancak İran'la çalışan şirketlerin maliyetlerini artıracak. Özellikle nakliye ve finans sektörlerinde maliyetlerin yükselmesi bekleniyor.