Küresel piyasaların 2 Mart Pazartesi günü açılışında silah tedarikçilerinin hisseleri genel olarak %1,5 oranında yükseldi, ancak Pentagon'un en büyük yüklenicilerinin hisse fiyatlarında daha da büyük artışlar görüldü.
Bu gelişme, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin, silah üretimini hızlandırmayı görüşmek üzere 6 Mart Cuma günü Beyaz Saray'da ABD'nin en büyük savunma sanayi şirketlerinin üst düzey yöneticileriyle bir toplantı yapmayı planladığı bir dönemde yaşandı.
Çatışmadan yalnızca Amerikalı silah üreticileri faydalanmadı; BAE Systems, Saab ve Thales gibi Avrupalı savunma şirketleri de piyasa değerlerinde önemli bir artış gördüler.
Pentagon ile çalışan başlıca savunma sanayi şirketleri hangileridir ?
ABD savunma sektörü, ABD Savunma Bakanlığı sözleşmelerinin en büyük payına sahip olan ve "Büyük Beşli " olarak bilinen beş büyük dev tarafından domine edilmektedir:
- Lockheed Martin: Dünyanın en büyük savunma şirketi ve Pentagon'un en büyük yüklenicisi olup, askeri havacılık ve füze sistemleri konusunda uzmanlaşmıştır.
- RTX (eski adıyla Raytheon): Hava savunma sistemleri, önleme füzeleri ve ileri teknolojiler alanında dünyanın önde gelen şirketi.
- General Dynamics: Deniz ve kara muharebe sistemleri sektöründe dev bir şirket olup, muhrip gemileri inşa etmek ve askeri bilgi teknolojileri geliştirmekten sorumludur.
- Boeing: Savunma bölümü savaş uçakları, helikopterler ve uzay sistemleri üretmekten sorumludur.
- Northrop Grumman: Stratejik bombardıman uçakları (B-2 ve B-21 gibi), uzay teknolojisi ve füze savunması konusunda uzmanlaşmıştır.
Amerikan silah şirketleri İran savaşından nasıl fayda sağladı?
Alım satım verileri, büyük ABD silah şirketlerinin piyasa değerinin, borsadaki hisse fiyatlarındaki artışın etkisiyle bir günde 5 milyar ila 17 milyar dolar arasında arttığını gösterdi.
Finansal raporlara göre, Northrop Grumman'ın piyasa değeri yaklaşık 5,8 milyar dolar, Lockheed Martin'in yaklaşık 5,5 milyar dolar ve RTX'in piyasa değeri ise 17 milyar dolar artış gösterdi; bunların hepsi aynı gün içinde gerçekleşti.
Pentagon'un en büyük yüklenicisi olan ve düzenli olarak ABD Dışişleri Bakanlığı bütçesinin tamamından daha fazla vergi mükellefi fonu alan Lockheed Martin'in hisseleri yüzde 3,4 arttı. 2026 yılının başından bu yana Lockheed'in hisse senedi fiyatı, ABD ve İran arasındaki gerginliğin tırmanmasıyla eş zamanlı olarak yaklaşık yüzde 40 yükseldi.
New York Borsası'ndaki işlemlere göre, RTX hisseleri yüzde 6,6 artarak 215 dolara yükseldi. Northrop Grumman hisseleri ise yüzde 6 artışla 768 dolara çıktı.
Pentagon'un önde gelen yüklenicileri arasında Boeing hisseleri, 2 Mart Pazartesi günü piyasa açılışında en küçük artışı göstererek sadece yüzde 1 yükseldi. Bu nispeten mütevazı, ancak yine de önemli kazanç, en azından kısmen, şirketin gelirinin büyük çoğunluğunu Savunma Bakanlığı'ndan elde etmeyen tek büyük Pentagon yüklenicisi olmasından kaynaklanmaktadır.
Stifel'de piyasa analisti olan Jonathan Siegman şunları söyledi: "Savunma harcamalarının 2026'da önemli ölçüde artması bekleniyordu ve İran'la uzayan bir savaş bu harcamaları daha acil ve daha az tartışmalı hale getirecektir."
Bu şirketler Pentagon'a hangi silahları satıyor?
1- Lockheed Martin
- Şirket, Pentagon'a hava sahası ihlallerinin veya önleyici saldırıların bel kemiğini oluşturan hayalet savaş uçakları (F-35) tedarik etmektedir.
- Ayrıca, İran'ın gelişmiş balistik füzelerini engellemek üzere tasarlanmış THAAD sistemlerini de sağlıyor.
- Ocak ayında Lockheed Martin, Pentagon ile 12,77 milyon dolarlık THAAD önleme sistemi üretimini yılda 96 füzeden 400 füzeye çıkararak dört katına çıkarmak için bir anlaşma imzaladı.
2- RTX
- Şirket, ABD Donanması'nın Kızıldeniz'de İran destekli Husi milislerine ait insansız hava araçlarını ve füzeleri düşürmek için benzeri görülmemiş bir yoğunlukta kullandığı Standard önleme füzelerini tedarik etti.
- Ayrıca Ağustos 2025'te AMRAAM havadan fırlatılan füzelerinin üretimi için 3,5 milyar dolarlık bir sözleşme kazandı.
- RTX, Patriot radar ve yer sistemleri üretmektedir.
3- Genel Dinamikler
- Şirket, Orta Doğu sularında seyrüseferin korunması ve caydırıcı füze saldırılarının başlatılması amacıyla ilk savunma hattını oluşturan Arleigh Burke sınıfı muhripleri Pentagon'a tedarik etmektedir.
4- Boeing
Şirketin savunma ve uzay bölümü, Pentagon'a başlıca saldırı silahları tedarik etmektedir :
- Geliştirilmiş 4. Nesil Savaş Uçakları (F-15EX): Pentagon, yaşlanan filosunu modernize etmek ve 5. nesil hayalet savaş uçaklarını (F-35 gibi) desteklemek için bu savaş uçaklarını sipariş etti.
- Ortak Doğrudan Saldırı Mühimmatı (JDAM): Geleneksel güdümsüz bombalara takılan ve onları Küresel Konumlandırma Sistemi (GPS) tabanlı yüksek hassasiyetli "akıllı" silahlara dönüştüren gelişmiş teknoloji güdüm paketleri.
- Apache helikopterleri (AH-64 Apache): ABD Ordusunun başlıca saldırı helikopteri olup, yakın hava desteği görevleri ve kara tahkimatlarının imhası için tasarlanmıştır.
5- Northrop Grumman
Şirketin yenilikleri, yüksek teknoloji ürünü insansız hava araçları, radar sistemleri ve stratejik silahlar alanlarında yoğunlaşmıştır :
- B-21 Raider, dünyanın en gelişmiş hayalet stratejik bombardıman uçağıdır. Pentagon şu anda üretimini hızlandırmak için çalışıyor, böylece 2027 yılına kadar aktif hizmete hazır hale gelecek.
- Sentinel ICBM füze caydırıcılık sistemleri: Şirket, yeni nesil kıtalararası balistik füzelerin geliştirilmesi için ana yüklenici olarak faaliyet göstermektedir.
Bu şirketlerin 2020-2025 dönemindeki karları ne kadar?
ABD savunma sektörü, artan jeopolitik gerilimler sayesinde 2020-2025 döneminde astronomik getiriler elde etti.
Quincy Enstitüsü'nün 2020-2024 dönemine ait resmi Pentagon verilerine dayanarak hazırladığı kapsamlı bir rapora göre, özel sektör toplam 2,4 trilyon dolarlık sözleşme aldı; bu da söz konusu yıllarda Pentagon'un toplam isteğe bağlı harcamalarının yaklaşık %54'ünü temsil ediyor.
Bu sözleşmelerin 771 milyar dolarlık kısmı yalnızca en büyük beş şirkete aitti ve dağılım şu şekildeydi:
- Lockheed Martin: 313 milyar dolar.
- RTX (Raytheon): 145 milyar dolar.
- General Dynamics: 116 milyar dolar.
- Boeing: 115 milyar dolar.
- Northrop Grumman: 81 milyar dolar.
apora göre, standart silah transferleri silah üreticilerinin karlarını artırdı. Bu şirketler, Amerikan vergi mükelleflerinin parasıyla ödenen İsrail ve Ukrayna'ya yapılan on milyarlarca dolarlık askeri yardımdan kar elde etti .
ABD'nin İsrail'e askeri yardımı, yalnızca Ekim 2023'ten sonraki ilk yılda 18 milyar doları aştı; Rusya'nın 2022'deki işgalinden 2025'e kadar Ukrayna'ya toplam askeri yardım ise 65 milyar dolara ulaştı.
Gazze savaşının başlamasından bu yana İsrail'den en fazla anlaşma alan Amerikan şirketleri listesinde Boeing birinci sırada yer aldı.
Onaylı silah satışlarını başarıyla güvence altına alan diğer şirketler arasında Northrop Grumman, Lockheed Martin ve General Dynamics yer alıyor.
Buna ek olarak, alıcı ülkeler tarafından ödenen ve yalnızca 2023 ve 2024 yıllarında 170 milyar doları aşan yabancı kaynaklı silah satışlarındaki büyük artış, silah müteahhitlerine Pentagon'dan doğrudan aldıkları paranın ötesinde ek gelir sağladı.
Trump yönetimi silah üretimini hızlandırmak için nasıl bir yol izliyor?
Konuyla ilgili bilgi sahibi beş kaynak Reuters'e, Trump yönetiminin, İran'a yönelik saldırılar ve diğer bazı son askeri operasyonların ardından Pentagon'un stoklarını yenileme çalışmaları kapsamında, silah üretimini hızlandırmayı görüşmek üzere Cuma günü Beyaz Saray'da ABD'nin en büyük savunma sanayi şirketlerinin üst düzey yöneticileriyle bir toplantı yapmayı planladığını söyledi.
Görüşmelerin gizli olması nedeniyle isimlerinin açıklanmasını istemeyen kaynaklar, Lockheed Martin ve RTX gibi şirketlerin yanı sıra diğer büyük tedarikçilerin de toplantıya katılmak üzere davet aldıklarını söyledi.
Bu toplantı, ABD'nin İran'daki askeri operasyonunda büyük miktarda mühimmat tüketmesinin ardından Washington'un silah stoklarını güçlendirme ihtiyacının aciliyetini vurguluyor.
Rusya'nın 2012'de Ukrayna'yı işgalinden ve İsrail'in Gazze'deki askeri operasyonlarından bu yana, Amerika Birleşik Devletleri milyarlarca dolarlık silah stoğu tüketti; bunlar arasında topçu sistemleri, mühimmat ve tanksavar füzeleri de bulunuyor. İran'daki operasyonlar ise Kiev'e tedarik edilenlerden bile daha uzun menzilli füzelerin tüketimine yol açtı.
aynaklardan en az biri, toplantının silah üreticilerini üretimi artırmak için daha hızlı hareket etmeye teşvik etmeye odaklanacağını öngördü.
Bir kaynak, Beyaz Saray toplantısının, Savunma Bakan Yardımcısı Steve Feinberg'in, yaklaşık 50 milyar dolarlık ek bütçe talebini güvence altına almak için günlerdir süren Pentagon çabalarına öncülük ettiği bir dönemde gerçekleştiğini ve bu talebin Cuma gününe kadar onaylanabileceğini söyledi.
Yeni fonlar, Orta Doğu'dakiler de dahil olmak üzere son çatışmalarda kullanılan silahların değiştirme maliyetlerini karşılayacak. Bu rakam ön preliminary olup değişebilir.
Pentagon'un, düşük performans gösteren yüklenicilerin bir listesini yayınlaması bekleniyor. Listedeki şirketlere, durumu düzeltmek için yönetim kurulu onaylı planlar sunmaları için 15 gün süre verilecek. Bu planlar yetersiz bulunursa, Pentagon sözleşmeleri feshetmek gibi önlemler alabilir.
ArapPostası
Yorum Yap