ADEM EYÜPOĞLU
Otomotiv dünyasında köşe kapmaca devam ediyor. Türkiye gümrük duvarı ördükçe markalar Avrupa Birliği ülkelerini tercih ediyor. Bunun son örneği İspanya’da yaşandı. Amerikan devi Ford ile Çin’in küresel devriyesi Geely güçlerini birleştirdi. İki dev marka İspanya’nın Valencia kentindeki fabrikasında ortaklık imzaladı. 2027’nin ilk yarısında faaliyete geçmesi planlanan bu dev ortak girişim, 2028’den itibaren İspanya topraklarında hem Ford hem de Geely logolu hibrit ve elektrikli canavarlar üretmeye başlayacak.
Anlaşmanın Öne Çıkan Detayları
Ortaklık Yapısı: Ford tesisteki hisselerin %66’sını elinde tutarken, Geely %34’lük payla ortaklığa dahil oldu.
Ne Üretilecek: Valencia fabrikasında Ford’un yeni kompakt Bronco modeli, ortak geliştirilen yeni bir crossover ve Geely’nin popüler elektrikli araçları banttan inecek.
Gümrük Duvarı Hamlesi: Avrupa Birliği’nin Çinli araçlara uyguladığı ağır ek vergiler, Geely’yi doğrudan Avrupa içinde üretim yapmaya zorladı. Bu hamleyle Çinli markalar "ithal" olmaktan çıkıp "Made in EU" rozetiyle pazarın içine yerleşiyor.
Türkiye Nerde Hata Yaptı?
Türkiye’nin elinde Ford Otosan gibi devasa bir üretim gücü ve Avrupa ile Gümrük Birliği avantajı olmasına rağmen bu dev yatırımın adresi neden Türkiye değil de İspanya oldu? Gelin masaya yatıralım.
Kendi Evimizde Fırsat Tepildi: Ford’un Türkiye’de zaten güçlü ve devasa tesisleri bulunuyor. Ancak atıl kapasiteyi değerlendirmek ve Çinli ortakla yeni nesil bir üs kurmak için Türkiye yerine İspanya tercih edildi.
Bürokratik ve Stratejik Tereddütler: Türkiye, Çinli yatırımlar ve ortak üretimler konusunda net, esnek ve güven veren bir vizyon ortaya koyamadı. İspanya ise teşvik çarklarını işleterek yatırımı kaptı.
Kaçan Teknoloji ve İstihdam: Valencia'da binlerce kişiye açılacak yüksek teknoloji istihdamı, batarya yatırımları ve mühendislik transferi İspanya ekonomisine yazıldı. Türkiye'nin genç mühendisleri ve gelişmiş yan sanayisi bu devasa fırsatın dışında bırakıldı.
Gümrük Birliği Avantajı Boşa Harcandı: Türkiye, AB ile Gümrük Birliği’ne sahip olmasına ve lojistik, kalifiye iş gücü, yan sanayi altyapısı bakımından Avrupa’nın en güçlü üretim merkezlerinden biri olmasına rağmen bürokratik engeller, BYD bilmecesi gibi durumda markaları Türkiye’den uzak durmaya itti.
Bu haber hakkında ne düşünüyorsunuz?