Ermenistan Merkez Seçim Komisyonu'nun (MEK) kesin sonuçlarına göre, Başbakan Nikol Paşinyan'ın Sivil Sözleşme Partisi, Pazar günü yapılan parlamento seçimlerinde oyların %49,81'ini kazandı.
Paşinyan, oyların sayımı henüz devam ederken ve açık ara öndeyken zaferini ilan ederek, koalisyonsuz yeni bir hükümet kurabileceğini iddia etti.
Batı medyasında ülkede bir dönüm noktası olarak nitelendirilen seçim, muhalif adayların tutuklanması, Brüksel'den gelen 50 milyon avroluk teklif, Rus Ortodoks Kilisesi üzerindeki aşırı baskı ve Rusya-Ermenistan ticaretinin bozulmasıyla gölgelendi.
Ermenistan seçimlerinin son sonuçları
Yeni parlamentoda sandalye kazanmak için gerekli barajı dört parti ve blok aştı.
Samvel Karapetyan tarafından kurulan Güçlü Ermenistan Partisi %23,29 oy oranıyla ikinci oldu.
2024-2025 hükümet karşıtı protestolar sırasında darbe planlamakla suçlanan Karapetyan ve altı aday hafta sonu tutuklandı. Karapetyan, partisinin siyasi zulümle karşı karşıya olduğunu söyledi.
Kilise ile Paşinya yönetimi arasında kavga
Başbakan Nikol Paşinyan ile Ermeni Apostolik Kilisesi arasında giderek büyüyen kavga, Ermeni toplumundaki derin bölünmeleri ortaya çıkarıyor ve ülkenin gelecekteki yönü hakkında soruları gündeme getiriyor.
Ayrılık, Azerbaycan'ın Eylül 2023'te Dağlık Karabağ'ın kontrolünü yeniden ele geçirmesiyle başladı ve bu durum, bölgedeki etnik Ermeni nüfusunun büyük çoğunluğunun göçüne yol açtı; birçok Ermeni bu olayı ulusal bir trajedi olarak gördü.
Kilise liderleri hükümetin eylemlerini sorguladıkça, rahipler tutuklandı, üst düzey din adamları devlete karşı komplo kurmakla suçlandı ve kilise destekçileri polis tarafından dağıtıldı.
Analistler, Ukrayna ve Moldova da dahil olmak üzere Sovyet sonrası coğrafyanın diğer yerlerindeki ülkelerde geleneksel kiliseler, Batı tarafından desteklenen siyasi projelerin önünde engel haline geldiğini belirtiyor.
Ermenistan diasporası kapsam dışında mı bırakıldı?
Seçim sandıkları yalnızca Ermenistan'da açıldı, çünkü ülkenin seçim yasaları parlamento seçimlerinde yurtdışında oy kullanmayı öngörmüyor. Bu önlem, ülke nüfusundan çok daha fazla olan diasporayı kapsam dışı bırakıyor. 5 ila 7 milyon Ermeni, çoğunlukla Rusya, ABD ve Fransa'da olmak üzere yurtdışında yaşıyor. Ermenistan'ın iç nüfusu ise yaklaşık 3 milyon.
Yurt dışında yaşayan vatandaşların oy kullanabilmeleri için seçim günü Ermenistan'da bulunmaları gerekiyor. Mart ayında Erivan, kuralları daha da sıkılaştırarak 10 yıldan fazla süredir yurt dışında yaşayanların oy kullanmasını yasakladı.
Ermeni yetkililer, oy kullanmak için yurtdışından gelen askerlik çağına gelmiş erkek vatandaşların askeri eğitime katılmak zorunda kalacaklarını, aksi takdirde yargılanacaklarını açıkladılar.
Ayrıca, Rusya'dan dönen genç Ermeni vatandaşlarının oy kullanmalarına izin verilmeden önce askerlik hizmetine uygunluklarını kontrol etmelerinin istendiğine dair haberler de vardı. Ermenistan, yurt dışından oy kullanmaya izin vermiyor ve seçmenler için ikamet şartı uyguluyor.
Rusya-Ermenistan ilişkileri
Rusya, denize kıyısı olmayan eski Sovyet ülkesi için en önemli ticaret ortağı. Rusya, 2 milyon Ermeniye ev sahipliği yapıyor.
Rusya ayrıca, AB ile daha derin entegrasyonun Ermenistan'ın Avrasya Ekonomik Birliği'ndeki (EAEU) üyeliğinin devamıyla bağdaşmayacağı konusunda uyarıda bulundu.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin Mayıs ayında, birlikten ayrılmanın Ermenistan'a GSYİH'sının %14'üne kadar mal olabileceğini söylemişti.
Bu ayın başlarında, eski Ermenistan Cumhurbaşkanı Robert Koçaryan, Paşinyan hükümetini Ermenistan'ı yapay olarak Rusya'nın düşmanı haline getirmekle ve ülkeyi Ukrayna'dakine benzer bir yola sokmakla suçladı.
Fransız gazetesi Le Journal du Dimanche'ye göre, Fransız istihbarat servislerinin Ermeni hükümetine Paşinyan'ı eleştiren çevrimiçi yayınları engellemede yardımcı olduğu iddia ediliyor.
Paşinyan, zafer ilan etmeden önce Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile telefon görüşmesi yaptığını kabul etti.
Muhalefet nasıl tepki verdi?
Muhalif gruplar, Paşinyan hükümetini rakiplerini zayıflatmak için hileli taktikler kullanmakla suçladı. Ermenistan’daki güçlü adayların beklenmedik tutuklamalarının yanı sıra, daha küçük bir parti de Karapetyan'ın hareketinin tamamen diskalifiye edilmesini istedi.
Karapetyan, Pazar gecesi düzenlenen acil bir basın toplantısında, "Sonuçlarının her dakika hızla düştüğünü görünce sayımı durdurdular ve sabah hangi rakamları açıklayacakları konusunda hiçbir fikrimiz yok" dedi. Yetkililerin sayım sırasında "yasadışı eylemlere" devam ettiğini iddia eden Karapetyan, nihai sonuçlar özetlendikten sonra bloğunun bir açıklama yapacağını söyledi.
Karapetyan ayrıca, Güçlü Ermenistan'ın son bir ayda ağır baskı altında olduğunu belirterek, ekibinin yaklaşık 75 üyesinin tutuklandığını ve 700'den fazla destekçisinin gözaltına alındığını iddia etti.
RT