2026 Nobel Tıp Ödülü’nü kazananlar belli oldu

İsveç'in başkenti Stockholm'de Avrupa'nın en prestijli tıp üniversitelerinden Karolinska Enstitüsü'ne bağlı Nobel Komitesi, 2025 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü'nün sahiplerini açıkladı.

2026 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü, sinir hücrelerinin canlı beyinde anıları, duyguları ve davranışları nasıl şekillendirdiğini göstermeyi mümkün kılan bir yöntem olan optogenetik alanına verildi.

Peter Hegemann ve Georg Nagel, tek hücreli bir algde olağanüstü bir protein olan kanalrodopsini keşfetti. Karl Deisseroth, bu proteini sinir hücreleri için ışıkla kontrol edilen bir anahtara dönüştürdü. Ödül sahipleri, sinirbilimde yeni bir dönemin temellerini attılar.

Karolinska Enstitüsü Nobel Komitesi Genel Sekreteri Thomas Perlmann düzenlenen basın toplantısında, ödülün "ışıkla kontrol edilen iyon kanalları ve optogenetik alanındaki keşifleri" dolayısıyla Karl Deisseroth, Peter Hegemann ve Georg Nagel'e verildiği bildirildi.

NOBEL KOMİTESİ'NDEN AÇIKLAMA

Nobel Komitesi tarafından yapılan açıklamada, "Hegemann ve Nagel benzersiz özelliklere sahip bir protein olan kanalrodopsini keşfetti. Proteini hangi hücreye yerleştirirlerse yerleştirsinler, bu hücrelerin ışığa duyarlı hale geldiğini tespit ettiler. Deisseroth, kanalrodopsin genini farelerin sinir hücrelerine aktardı. Hücreleri mavi ışıkla aydınlatarak bir sinir sinyalini tetiklemeyi başardı. Daha sonra, sinir hücreleri için ışıkla kontrol edilen bu anahtarı canlı farelerin beyinlerinde çalışır hale getirdi. Sinir sinyallerini ışıkla kontrol etmeye yönelik bu yöntem artık optogenetik olarak adlandırılıyor ve hızla dünya çapında etki kazandı" denildi.

Nobel ödülüne layık görülen 54 yaşındaki Karl Deisseroth ABD’deki Stanford Üniversitesi’nde, 71 yaşındaki Peter Hegemann Almanya’nın başkenti Berlin’de bulunan Humboldt Üniversitesi’nde, 73 yaşındaki Georg Nagel ise Würzburg Üniversitesi’nde çalışmalarını sürdürüyor.

2025 Noel Fizyoloji veya Tıp Ödülü’ne "periferik bağışıklık toleransı alanındaki keşiflerinden" dolayı Mary Brunkow, Fred Ramsdell ve Shimon Sakaguchi layık görülmüştü.