Taliban'dan çok eşlilik uyarısı

Afganistan'daki Taliban lideri Molla Hibatullah, 'düşmanlarımıza malzeme oluyor' diyerek, hareketin liderleri ve komutanlarının çok kadınla evlenmekten vazgeçmesini istedi.

16.01.2021 13:04:25

Afganistan'daki Taliban lideri Molla Hibatullah, "düşmanlarımıza malzeme oluyor" diyerek, hareketin liderleri ve komutanlarının çok kadınla evlenmekten vazgeçmesini istedi.

Erkeklerin birden fazla -en fazla dört- kadınla evlenmesine izin veren çok eşlilik Afganistan, Pakistan ve Müslüman nüfusun çoğunlukta olduğu bazı diğer ülkelerde halen yasal sayılıyor.

Fakat BBC'nin görüştüğü Taliban kaynakları bu uygulamanın Afganistan ve Pakistan'daki Paştun aşiretler arasında yaygın olan gelinin ailesine "başlık parası" ödenmesi geleneği nedeniyle pahalıya mal olduğunu, komutanların başlık parası ve geçim ihtiyaçlarının giderek arttığını söylüyorlar.

Molla Hibatullah'ın fermanı Taliban ve Afganistan açısından kritik bir döneme rastladı. Taliban hükümet ile ülkenin geleceği konusunda müzakerelerini sürdürüyor.

BBC'nin ulaştığı kaynaklar Taliban liderliğinin, birden fazla kadınla evlenip çok sayıda ya da gereğinden büyük aileyi birden geçindirme derdine düşen üyelerinin para bulabilmek için yolsuzluk yaptığı konusundaki iddialardan rahatsız olduğunu söylüyor.

Afganistan'da özellikle kırsal kesimdeki Paştun aşiretlerde çok kadınla evlilik hala yaygın

Liderlik tam olarak ne diyor?

Afganistan'daki Taliban lideri Molla Hibatullah'ın imzasını taşıyan iki sayfalık ferman, esasen ikinci, üçüncü ve dördüncü kadınla evlenmeyi yasaklamıyor ama düğünler ve evlilik dolayısıyla büyük miktarlarda paralar harcanmasının Taliban'ın düşmanlarına malzeme verdiği uyarısında bulunuyor.

"Eğer liderlik ve komutanlar çok eşlilikten kaçınırsa, yolsuzluğa ve yasa dışı işlere karışma ihtiyacı da duymazlar" ifadesi kullanılıyor.

İki sayfalık metinde bu istisnai koşullara sahip olup birden fazla evlilik yapmak isteyen erkeklerin, önce örgüt içindeki üstlerine başvurup izin alması gerektiği de kaydediliyor.

Taliban kaynakları BBC'ye yeni kuralları içeren mektubun Afganistan ve Pakistan'daki her düzeyde Taliban saflarında yaygın şekilde dağıtıldığını da söylediler.

Çok eşlilik ne kadar yaygın?

Çok kadınla evlenme, kadınların kiminle ve ne zaman evlenecekleri konusunda geleneksel olarak çok az söz sahibi olduğu Afganistan ve Pakistan'daki Paştun aşiretleri arasında çok uzun bir zamandır yaygın.

Kırsal bölgelerdeki ataerkil Paştun toplumlarında daha fazla kadınla evlenmeye sıklıkla daha önceki eşlerinden çocuk sahibi olamamak gerekçe gösteriliyor. Bir başka yaygın gerekçe ise geçimsizlik. Bundan genellikle kadınlar sorumlu tutuluyor.

Dul kalan kadınlar genellikle ölen kocalarının kardeşiyle evlendiriliyor. Kayınbirader daha önce başka bir kadınla evlenmiş bile olsa, ölen kardeşinin karısıyla evlenmesi, kadının ve ailenin namusunu korumak olarak algılanıyor.
Bir de çok evlilik zenginler açısından bir tür statü sembolü olabiliyor.

Bu tür evlilikler, evlenilecek kadının ailesine bir tür "başlık parası" ödenmesi yoluyla yapılabiliyor.

Ekonomik güçlükler ve onlarca yıldır yavaş yavaş değişen toplumsal değerler ise çok eşliliği caydıran etkiler yapıyor, ama çok eşlilik hala sürüyor.

Neden şimdi poligami caydırılmak isteniyor?

Afganistan Devlet Başkanı Eşref Gani geçen yıl Davos'taki Dünya Ekonomik Forumu'nda bir panelde barış ihtimalini anlatırken "İyi haber şu: Taliban liderliği dördüncü, beşinci karılarını alır ve sefa sürerken, saflardaki sıradan savaşçıların savaşmaktan usanmış durumda" demişti.

Afganistan'daki Taliban komutanlarının kadınları zorla eş aldıklarına ilişkin haberler de buna eklenince, hareketin hükümetle müzakereleri sürdürdüğü bu kritik dönemde olumsuz haberlerden neden kaçınmak istediği iyice anlaşılıyor.

Bazı haberlere göre komutanlar ve savaşçılar evlenmek için 26 bin ila 100 bin dolar arasında değişen çok yüklü başlık paraları ödüyorlar ve bunlar ya örgütün kasasından çıkıyor ya da gayri meşru yollardan elde ediliyor.

Kaynak: BBC Türkçe

Bu yazı Timeturk.com'dan alınmıştır.

YORUMLAR (0)

mehmet selim polat

İslam dininde tek evlilik esastır.savaş gibi mazeretler halinde,maddi durumuna göre 4 tane kadınla evlenme hakkına sahiptir.laik ve demokrasilerle yönetilen ülkelerde ise,zina suç sayılmadığından resmiyette tek evlilik ama onlarca manitası vardır.rendevu evine veya genel evine giderek oradaki köle durumunda olan kadınlarla günlük ihtiyaçlarını giderirler.