Dunning-Kruger Sendromu

Belirli alanlarda kabiliyeti olmamasına rağmen kendini yeterli hisseden insanların durumu ile ilgili incelemeler yapan Cornell Üniversitesi’nden iki psikolog David Dunning ve Justin Kruger, yaptıkları psikolojik gözlemlerle bir sendrom tanımı yaparak 'Dunning Kruger Sendromu'nu literatüre katmıştır.

20.09.2020 01:16:29

Dunning-Kruger Sendromu

Belirli alanlarda yetkin olmamasına rağmen kendini yetkin hisseden insanların durumu ile ilgili Cornell Üniversitesi'nden iki psikolog olan David Dunning ve Justin Kruger tarafından psikolojik bir sendrom tanımlaması yapılmıştır. İki psikoloğun yaptığı bu tanımlamaya Dunning Kruger Sendromu adı verilmiştir.

1999 yılında ortaya atılan bu görüş, bir yıl sonra David Dunning ve Justin Kruger'e psikoloji dalında 2000 yılı Ig Nobel Ödülünü kazandırmıştır. Sendromun etkisi toplumun her bölümünde kendisini gösterebilmektedir. Çünkü toplumsal statülerden ve unvanlardan bağımsız olarak her insanın yaptığı bilinçsiz bir davranış nadir de olsa kasıtlı olarak yapılabilmektedir. Toplumsal düzenden insanlar arasındaki ilişkilere kadar pek çok alanda zararlı bir etkiye neden olabilmektedir.

Gözlem ve Deney 

Diğer adı "Dunning Kruger Etkisi"dir. Günlük hayatta sık karşılaşılan, tam anlaşılamayan durumlarda herhangi bir kabiliyeti olmadığı halde o alanda cesaret gösteren kişileri inceleme altına alan araştırmacılar, bu durumla ilgili teoriler geliştirmişlerdir. "Cahil cesareti" olarak da adlandırılan bu durumu gözlemleyen sosyolog ve psikologlar, sözkonusu kişilerin gösterdiği cesaretin bilgisizlikten kaynaklandığını ve bu kişilerin Dunning Kruger Sendromu yaşadıklarını söylemişlerdir. Çok başarılı biri olduğuna inanan kişilerle, tam tersi durumda olan ve alanında yetkinliği olmadığı halde iddialı olan kişiler, birtakım deneylerle incelenmiştir.

Yetkin olup ancak bunu dile getirmeyerek alçak gönüllü davranış sergileyen kişilerin kendi kendini ölçme becerisinin zayıf olduğu belirlenmiştir. Bu nedenle bu kişilerin yeterince özgüvenli davranamayarak istedikleri pozisyonlara ulaşamadıkları ileri sürülmüştür. Aksine, bilgi sahibi olmadığı halde sürekli kendisini öven, kendini her işte ön plana çıkaran ve mesleki açıdan iddialı olan kişiler cesaretli davranarak tam kabiliyetli görünebilmektedir. Böylece üst düzey hak etmedikleri konuma gelebilirler. Bazı kişiler, kendi durumunu gözden geçiremediği zaman pasif kalarak gerçekten hak ettiği duruma ulaşamamaktadır.

Dunning Kruger Sendromu ile ilgili yapılan çalışmalarda psikologların ortaya çıkardığı teoriler birkaç madde ile açıklanmıştır. Bu maddeler aynı zamanda bu etkinin temel meselelerini de yansıtmaktadır.

download

  • Niteliksiz kişiler kendi niteliklerini abartma eğilimindedir.
  • Niteliksiz kişiler gerçekten nitelik sahibi olan kişilerin niteliklerini göremezler.
  • Niteliksiz kişiler ne ölçüde niteliksiz olduklarının farkına varamazlar.
  • Eğer niteliklerini arttırmak için eğitim alırlarsa, aynı niteliksiz kişiler, niteliksizliklerini fark etmeye başlarlar.

Dunning Kruger Deneyi

Cornell Üniversitesi'nde, (ABD) Dunning Kruger Sendromu hakkında kişilerin davranışlarını temel alan bir deney için 45 öğrenci takibe alınır. Öğrencilerin durumlarını ölçmek için çeşitli sorular hazırlanır ve cevaplamaları istenir. Ardından öğrencilerin görüşleri alınır. Soruların bir kısmını doğru cevaplayan öğrenciler, daha fazla soruyu doğru yaptıklarını ve iyi bir günde oldukları zaman daha da iyi sonuçlar alabileceklerini söyler. Soruların büyük kısmını doğru cevaplamayı başaran öğrenciler ise daha az sayıda soruyu doğru cevapladıklarını tahmin ederler.

Test sonuçları incelendiğinde ise, az sayıda doğru yaptığını düşünen öğrencilerin yüzde 90 oranında doğru cevap, daha fazla sayıda doğru yaptığını düşünen öğrencilerin ise sadece yüzde 10 oranında doğru cevap verdikleri tespit edilmiştir. Bu sonuca göre deney, bilgili kişilerin alçak gönüllülük gösterdiğini, az bilgili olan kişilerin ise "cahil cesareti" gösterdiği iddia edilmiştir.

Bu sendroma sahip olan insanların temel özellikleri;

1. Ne ölçüde niteliksiz olduklarını fark edemezler.

2. Niteliklerini abartma eğilimindedir.

3. Gerçekten nitelikli insanların niteliklerini görüp anlamaktan da acizdirler.

4. Nitelikleri, eğitimle artırılırsa, aynı niteliksiz insanlar, niteliksizliklerinin farkına varmaya başlarlar.

Temel özelliklerle birlikte bu özelliklere sahip olan insanların bazı genel davranış biçimleri de bulunmaktadır. Bunlar ise;

1) Bilgiyi ve eğitimi her koşulda aşağılarlar ve değer vermezler

2) Her zaman, her şeyi en iyi kendileri bilirler.

3) Sesleri her zaman çok yüksek çıkar, çok fazla bağırırlar.

4) Her şeyi kendileri halletmek isterler, yardım almak onlar için zulümdür.

5) Her ihtimali hesaplamış ve her şeye hazırlıklıymış gibi davranırlar. Yani ‘-miş' gibi yapmayı çok severler. Hiç yaşanmamış tecrübeleri, yaşanmış gibi düşünüp, öyle lanse ederler.

6) Üstlerine saygılı, hatta dalkavuk, astlarına baskıcı hatta zalimdirler. (Plazalar için uyumlu varlıklardır.)

7) Yalana bayılırlar. Bir gün kabul ettikleri gerçeği, diğer gün reddederler ve asla eski duruma olan inançlarını kabul etmezler.

8) Başarısızlık onlar için asla bir seçenek değildir. Başarısız oldukları durumlarda ya başkasının üzerine yıkarlar, ya da hiç yaşanmamış bir durum olarak kabul ederler.

9) Eşsiz olduklarına inanırlar. Onlar gibi başka kimse olamaz, asla.

10) Herkesin gördüğü, tanık olduğu bir olayı inkâr edebilir, sizi buna inandırmaya çalışır, karşı çıkanları yalancılıkla, gerçeği saptırmakla, ihanetle suçlarlar.

YORUMLAR (0)