DİĞER İÇERİKLER

SOSYAL HESAPLAR

İSTANBUL

19:54:00

İftar vakti

BURSA

19:53

04:41
19:53
SAHUR
İFTAR

ANKARA

19:37

04:27
19:37
SAHUR
İFTAR

SİVAS

19:20

04:11
19:20
SAHUR
İFTAR

ERZURUM

19:04

03:54
19:04
SAHUR
İFTAR

HAKKARİ

18:51

03:51
18:51
SAHUR
İFTAR

İSTANBUL

19:54:00

İftar vakti

ANKARA

19:37

04:27
SAHUR
19:37
İFTAR

ERZURUM

19:04

03:54
SAHUR
19:04
İFTAR

Birim Veto Sistemi ve tarihi güç dengesi

Uluslararası sistemler tarihi süreç içerisinde güç dengesinin dağılımına göre şekillenirken 1950-60'lı yıllarda tartışma konusu olan sistemlerden birisi de Birim Veto Sistemi idi. Peki Birim Veto sistemi nedir?

14.12.2020 10:50:29

 Birim veto sistemi, uluslararası sistem ve bir politika teorisidir. Bu teori ilk olarak Morton A. Kaplantarafından 20. Yüzyılın ortalarında (1950-1960) ortaya atılmıştır.

Teorisinde sisteme dâhil olan bütün ülkelerin nükleer güce sahip olması gerektiğine, bu durumun iki kutuplu sistemi değiştireceğine ve silahlanma yarışını farklı bir boyuta taşıyıp daha çok ülkenin savaş ve barışta söz sahibi olacağını söylemiştir. Sistemdeki bütün ülkelerin kendini koruyacak, düşmanlarını caydıracak kadar veya nükleer bir savaş başlatacak kadar nükleer silahlara sahip olacaklardır. Bu durum iki veya tek kutuplu sistemi ortadan kaldırıp; çok kutuplu sistem ile dengelenmesine ve genel bir barış ya da savaşa yaşanacağını söyler. Nükleer silahların uluslararası sistem üzerindeki bazı etkilerini dikkate almak için büyük ölçüde zihin germe egzersizi olarak geliştirilmiştir. Günümüz de birim-veto sistemi henüz gerçekleşmese de bütün dünya ülkeleri silahlanma ve ekonomik olarak bu sisteme doğru ilerlemektedir

Entegre olmayan bir sistem

Birim-veto oldukça entegre olmayan bir sistemdir. Formülasyon nükleer stratejinin güvence altına alınmış bir imha anlayışına dayanırken, daha sonraki sürüm daha gelişmiş nükleer stratejik kavramlarla tutarlıdır. Sistemin yapısı belki de yirmi küsur nükleer yetenekli aktörleri içerir. Bu aktörler inanılmaz bir vuruş yeteneğine sahip değiller. Bu aktörler rakibini yok etmek için kesin bir kabiliyete sahip olmayacakları, ancak bir rakibin kuvvetlerini büyük bir ölçüde azaltmak için yeterli kabiliyete sahip olabileceği anlamına gelir. Bu nedenle bir savaş başlatmak düşünülebilir. Hizalamalar bu sistemde çok değerli olmayacak ve temel aktörler olma eğiliminde olacaklardır. Meydana gelen herhangi bir rol değişimi, aktörlerin yeteneklerine dayana bilecektir.

Morton A. Kaplan kimdir?

Uluslararası sistem teorisini uluslararası ilişkilere uygulayarak bu alanda kapsamlı bir teori geliştiren Morton A. Kaplan 9 Mayıs 1921'de Philadelphia da doğmuştur. Chicago üniversitesinde Ordinaryüs Profesör olarak Siyaset Bilimi bölümünde çalışmıştır. Temple üniversitesi ve Stanford üniversitesine gitmiştir ve 1951 yılında Columbia üniversitesinden doktora derecesini almıştır. Üniversitede davranış bilimleri alanında çalışmalar yürütmüştür. Aynı zamanda uluslararası Profesörler alanında Dünya Barış Akademisi Başkanıydı

Bu yazı Timeturk.com'dan alınmıştır.

YORUMLAR (0)

Görüş Bildir Bizimle Paylaş