Stratejik ortak sözü hayırlı bir terkip gibi görünmüyor. Bir bölgede hegemonların emperyalist hedeflerinin gerçekleşmesine yardım eden yerel işbirlikçiler için üretilmiş yaldızlı bir kavramsallaştırma. Doğal olarak silahlı kanlı bir çağrışımı var.

Barak Obama bu kavramın yerine ?model ortaklık? kavramını getirdi. Bu aynı zalim yol arkadaşlığının yenilenmiş başka bir ifadesi gibi. Yine de başka olana saygıyı içeren bir yanı olduğu varsayılarak, samimiyet ve güven algısı içinde içini insani boyutla doldurmak için bir teşebbüs gerekir. O zaman bir açılım umudundan sözedebiliriz.

Fakat iş Afganistan meselesine gelince görüyoruz ki yok etme ve imha politikasından en küçük bir geri adım atmak söz konusu değil. Afganistan baştanberi güçlü olanların gücünü denediği, dünyayı ele geçirmek için alıştırma yaptığı bir yer oldu.

Eski ABD dışişleri bakanı Madleine Albright'ın eski teknolojiyle üretilen bombaları, yenilerine yer açmak için tüketecek bir yer olarak Afganistan'ın seçildiğini söylemesi gibi. Son yüzyıl içinde önce İngilizler sonra da Ruslar ve Amerikalılar bu halka bütün güçleriyle saldırdılar.

 Bir zamanların kültür ve medeniyet beldeleri olan Herat Kabil gibi şehirler yerle bir edildi. Amerika'nın ve İngiltere'nin yoksul ve az eğitimli ailelerinden gelen gençler şimdi öldürme talimleri yapıyorlar, para kazanıyorlar bu güzel İslam beldesinde. Eğitimli birine bakalım şimdi. Prens Harry. Basın deşifre etmese askerliğini babasının itirazlarına rağmen Afganistan'da yaptığını bilmeyecektik.

Onu geçen yıl BBC'de annesinin ölümünün onuncu yılı için Londra'da büyük bir katedralde yapılan törende izlemiştim. Öyle yalnızdı ki. Büyükannesi kraliçe bile çok soğuk perdeden kerhen katılmıştı belli ki. Herkeste sahte gülümsemeler, bir şıklık ve şatafat yarışı. Bu yapay törensel havada sadece iki kardeş ateşler içinde kavruluyordu.

Bir de Diana'nın ailesi. Harry'nin insanları metanetle teker teker karşılayıp yolcu edişini izlerken içim acımıştı. Ne kadar varsıl da olsanız öksüzlük öksüzlüktü işte. Babası da misafir gibi gelip gitmişti. Diana canından bir parça değildi, daha evlenirken gözden çıkardığı bir kadındı.

Kardeşi William da geçen ay annesinin yakın arkadaşı Julia Samuel'in ebeveynlerini yitiren çocuklara yönelik kurduğu hayır kurumuna destek amacıyla Daily Mail gazetesi için bir mektup yazdı. Vakfı kraliyet adına himayesine aldığını, insanın çok sevdiği birisini kaybetmenin acısını iyi bildiğini, bunun berbat bir gerçek olduğunu, gerçeğin acının üzerinden biraz zaman geçmeden anlaşılamadığını, acısının asla kaybolmadığını, bir gün bile annesini düşünmeden yaşamadığını yazıyordu.

Peki nasıl oluyor da binlerce çocuğa bu acıları tattırmak kahramanlık oluyor söz konusu başkaları olunca. Çok özel bir haberde bir İngiliz kanalında izlemiştim Harry'yi. Herkes gibi normal bir genç olmak için gitmiş Afganistan'a. Büyük bir koruma çemberi içinde devriye geziyor şehrin dışında. Karşılarda bir yerlere ateş ederken görülüyor ekranda. Değersiz kurbanlara doğru.

Çok iyi eğitim almış seçkin biri olarak sarayda pineklemek istemediğini, hayatını diskoteklerde sürterek geçirmeyi düşünmediğini söylüyor. Boşalmış yıkılmış terkedilmiş, kimbilir hane halkı ne şekil imha edilerek ?temiz? kılınmış boş bir alanda, kahraman bir edayla, yaşamını anlamlı kılmak için elinde ağır bir silahla dolaşıyor. Harry normal bir insan olmak istiyorum derken ülkesi ve insanlık için bir işe yaramayı kastediyordu sanırım.

Büyük ihtimal Osama filmini izledi. Bu filmin nelere yol açabileceğini çok iyi bilerek çekmiş olan Afganlı yönetmen Siddiq Barmak'ın 2003 yapımı görüntülerini izlemiş ve kararını vermiştir. Bu film Taliban denilen insanların görüldüğü yerde imha edilmesini sağlamak, sağlam gerekçeler vermek için çekilmiş sanki. Sadece bu filmin gösterilmesinin bütün askerlere yeterli öldürme motivasyonu sağlayacağını düşünüyorum.

Bir film nelere kadir günümüzde. İyi eğitimli görünen insanların çoğu kurulu düzenin, propagandanın, tek yönlü öğrenmenin ve bayağı ezberlerin tutsağı. Birçoğu önlerinde hakikatin yolu açıldığı zamanlarda da bu yoldan gidip gereğini yapacak güçten, faturasını ödeyecek moral birikimden, dosdoğru insan olma keyfiyetinden yoksunlar.

Dünyanın en zayıf düşürülmüş insanlarına saldırarak kahraman olmaktan daha çirkin ve sefil ne olabilir ki. Obama'nın Afganistan'a Harry'den farklı baktığına dair bir işaret yoktu konuşmasında. Harry'den daha kötüydü duruşu. Muhsin Mahmelbaf'ın 2001'de çektiği Kandahar'a Yolculuk filmini izleseydi keşke asker yığma kararından önce. Nato bu güne kadar yüzlerce sivili, düğüne gelen kadını sokakta oynayan çocuğu öldürdü ve pardon ! deme gereği bile duymadı. Filmde helikopterden bir meydana atılan protez bacakları alabilmek için koşan tek bacağı kopmuş yüzlerce aile reisi erkeğin onlar için hiçbir kıymeti yok.

Onların oyuncu değil hakiki insanlar olduğunu herkes biliyor. Çador giydiği için hiç sayılan annelerin, sakalları ve sarıkları olduğu için farklı görünen babaların yok edilişinin yol açtığı felaketi, acı denizinde çırpınan insanları bir an durup düşünme gereği duymuyor zalim ve hain politikaları üreten ve uygulayanlar. Model ortaklık.

Şimdi tam da Obama Tayyip Erdoğan'ın liderliğinden çok etkilendiğini söylemişken Bilge Kral gibi davranmanın, hakkı ve adaleti meşale gibi taşımanın zamanı. Zalimlikte ortaklığı terk edip anlama dinleme ve farklılıklara saygı duymaya dair telkinlerde bulunabilse keşke Türkiye başbakanı. Bizden asker isteyenlere dönüp bir dakika, şimdi Afgan halkını dinleme, özgürce konuşabilmeleri için destek olma vakti diyebilse.

Bölgeyi avucunun içi gibi bilen ve otuz yıldır takip eden İngiliz gazeteci Robert Fisk'in ve vicdan sahibi uzmanların yazılarından oluşan bir dosyaya eğilebilseler, ve Talibana esir düşüp sonra da onların insani birikimlerinden etkilenerek Müslüman olan gazeteci Yvonne Rindley'in anlattıklarına ve bölgedeki deneyimlerine kulak verseler birlikte. Sonra İslam alimleri sadece Talibanın İslam anlayışı ve özellikle de kadına yaklaşımları hakkında özel bir gündemle toplanıp bağlayıcı tavsiye kararları alsalar ve bu işin ucunu on yıllarca bırakmasalar.

Bölgede tutuculuğun, İslam adına ortaya konan iç karartıcı pratiklerin bertaraf edilmesi için fikir üreten Musa Carullah, Cemaleddin Afgani, Muhammed Abduh gibi insanları neredeyse tekfir eden zihniyetle soğukkanlılıkla yeniden ilmi tartışmalar başlasa, başa dönülmüş olsa bile. İslam dünyası yanına antiemperyalist iyi insanları da alarak başta ABD bütün yabancı güçleri ülkeden çıkmaya zorlasa, kampanyalar yapılsa.

Okulları yıkan kızlara kıymet vermeyen peygamberin ahlakından çok uzaklara düşmüş yobazlara da meydanın boş olmadığı gösterilse. Herkesin özgürce taleplerini dillendireceği bir zemin için kardeşçe diyaloglar geliştirilse. Öldüren yıkan kan dökücü kurtarıcılara fırsat vermeden İslamın aydınlığı insanlığın ortak değerleri içinden bir çıkış yolu açılsa güzelim halkın bütün fertlerine.

Tayyip bey Nato genel sekreterine bir mektup yazarak dese ki?.

Muhayyile çalışıp gidiyor. Her şey hayal kurmaya bakar.