Yemen’in ihracatı büyük değil. Günlük 200 bin varil petrol, biraz doğal gaz, biraz da kahve ve tuzlanmış balık. Bu yüzden hükümetin yıllık bütçesi, sadece 6 milyar doların altında. Ülkenin nüfusu ise 24 milyondan fazla. Uluslararası istatistiklere göre, nüfusun yüzde 45’i fakirlik sınırının altında yaşıyor.
Peki Yemen’in ekonomik durumuna ilişkin açıklamaların özetinden ne anlayabiliriz? Devrik lider Ali Abdullah Salih koltuğundan zengin biçimde ayrıldı ve ardında otuz küsur yıl önce iktidara geldiği zamankinden daha fakir bir halde ülke bıraktı.
Her halükarda geçmişi kınamak akıl kârı değil. Yemen halkının önünde en az zararla en önemli değişimi ve geleceğini inşa etmek için değerli bir fırsat var. Zira Salih’in yönetimi bırakacağına ve birçoklarının korktuğu üzere ülkede bir iç savaş olmaksızın iktidar geçişinin gerçekleştiğine kim inanabilirdi?
Kaide’yi bertaraf etmek
‘Yemen’in Dostları’, Riyad’daki toplantıda, çoğu Suudi Arabistan’dan gelen 4 milyar dolar bağışladı. İki ay sonra bağışçı ülkelerin bir başka toplantısı gerçekleşecek. Herkes, Yemen halkına desteğin, uygun zamanda ve ekonomistlerin bir süredir uyarısını yaptığı sosyal felaketten önce geldiğini kabul ediyor. Zira Yemen, korkunç bir açlık krizinin eşiğindeydi ve su da dahil kaynakları tükenmek üzereydi.
Bu korkunç yıkımın ortasında dahi Yemen devleti yeniden yapılanabilseydi ve sıkıntının aşılması yönünde işbirliğine hazır iç güçlerden yararlansaydı, durum bu denli vahim olmazdı. Hatta kanser gibi yayılan Kaide örgütünde temsil edilen terör tehlikesi dahi, kabilecilik bağlamında birbirine bağlı ve dini açıdan ılımlı olan ülkede başarılı olamayacaktır.
Salih’in yapamadıkları
Yeni Yemen rejimi ve ‘Yemen’in Dostları’nın ekonomik olarak ülkeyi kurtarma projesini, ülkeyi çukurdan çıkaracak tavsiyelerde bulunabilecek uluslararası çevrelere vermeleri uygun düşer. Yemen, 1990’larda günlük yarım milyon varil petrol üretiyordu. Şimdiyse üretimi azalıyor. Doğal gazın ortaya çıkışı, ihracatı ve işgücü kapasitesiyle birlikte daha iyi bir ekonomi inşa edebilir. Yemen, yabancı iş gücü ithal etmek yerine Körfez pazarlarına ihracat yapan sanayi merkezine dönüşebilir. Gerçek işbirliğiyle Yemen için yapılacak çok şey var. Boş politikalarıyla bilinen ve kalkınmayı ihmal eden Salih yönetiminin gölgesinde tüm bunlar imkânsızdı.
Londra’da Arapça yayımlanan Şark ül Evsat gazetesi, 24 Mayıs 2012
Radikal