TİMETURK / Beste Yavuz
Göz Kanlanması:
Göz kanlanması (pembe göz), gözün beyazı, renkli kısmı veya göz kapağını etkileyen bir rahatsızlıktır. Kan damarları
genişleyerek ve gözün yüzeyinde belirgin bir şekilde dağılarak bütün gözü kaplayabilir. Bu durumda kan damarlarında taşınan kanın kırmızı rengi bütün bir göze hâkim olacak ve göz kanlanması meydana gelecektir.
Göz Kanlanmasının Nedenleri:
Göz kanlanmasının nedenleri sıralanırken özellikle konjonktivite dikkat çekmek gerekmektedir. Çünkü Konjonktivit bütün göz kanlanmalarının büyük bir bölümünün nedenidir. Konjonktivitin yanı sıra,
Konjonktivit,
Gözyaşı kanalı tıkanıklığı,
Glokom,
Fiziksel darbeler,
Alerjik durumlar,
Bağımlılık yapıcı(uyuşturucu madde, uçucu madde) maddeler,
Uykusuzluk,
Kullanılan ilaçların yan etkileri,
Gibi faktörler de göz kanlanmasına neden olmaktadır. Göz kanlanmasına neden olan bu faktörleri başlıklar altında kısaca anlatmak sorularınıza cevap olacaktır.
Konjonktivit:
Pembe göz olarak da bilinen konjonktivit aslında birçok rahatsızlığın ortak bir adıdır. Bu rahatsızlıklara ortak bir ad verilmesinin sebebi; Bu rahatsızlıkların göz üzerindeki görünen etkilerinin hemen hemen aynı olmasıdır. Konjonktivit, göz üzerinde genişlemiş damarlar, göz beyazının damarlı görünmesi, göz beyazına kırmızı veya pembe rengin hâkim olması gibi etkilerle kendini gösterir.
Konjonktivitin belirtileri;
Göz veya gözlerde kırmızılık, göz veya gözlerde meydana gelen kaşıntı, gözlerde ortaya çıkabilecek batma hissi, bulanık görme, ışığa karşı hassasiyet, gözlerde çapak yapan akıntılı durumlar, gözlerin normalden fazla yaşarması şeklinde sıralanır.
Göz kanlanması sırasında bu belirtilerden biri veya bir kaçı aynı anda ortaya çıkabilir. Yapmanız gereken vakit kaybetmeden bir doktora başvurmaktır.
Konjonktivite neden olan faktörler; bakteriyel enfeksiyonlar, viral(virüslerin neden olduğu) enfeksiyonlar, alerjik enfeksiyonlar, gözyaşı kanallarının tıkanıklığı, göze kaçan ve alerjiye neden olan küçük toz zerrecikleri şeklinde sıralanır.
Konjonktivitin tedavisi; genellikle konjonktivite neden olan hastalığın tedavisiyle mümkündür. Yani konjonktivite neden olan hastalığın tedavisi konjonktiviti de yok eder. Böylece konjonktivite bağlı göz kanlanması son bulur.
Konjonktivit hakkında; bilmeniz gereken en önemli şey bu rahatsızlığın bulaşıcı olma ihtimalidir. Yani Konjonktivit eğer bakteriyel ya da viral nedenlere bağlıysa bulaşıcı olabilmektedir.
Gözyaşı kanalı Tıkanıklığı:
Gözlerimizin sulanması ve bu suyla birlikte; dezenfekte olması, göz kapağımızın rahatça hareket etmesi, gözlerimize kaçan cisimlerin göz çukuruna doğru itilmesi ve göz retinasının saydamlığını devam ettirebilmesi için gözyaşı kanallarımızın açık kalması gerekmektedir. Ancak insanlar hayatlarının bazı dönemlerinde çeşitli hastalıklardan dolayı gözyaşı kanalı tıkanıklığı yaşarlar. Bu tıkanıklık fizyolojik(bedensel) sebeplere bağlı olabildi gibi mikrobik nedenlere bağlı olarak da gerçekleşebilmektedir.
Gözyaşı kanalı tıkanıklığı göz kanlanmasına neden olabilecek önemli durumlardan birisidir. Özelikle gözaltlarında morarma, gözaltlarının aniden şişmesi, gözlerin sık sık iltihaplanması ve orantısız bir şekilde yaşarması (Bu yaşarma normal değildir. Gözde oluşan sıvı da normal gözyaşından farklıdır) gözyaşı kanalı tıkanıklığını akla getirir.
Glokom:
Glokom göz tansiyonu olarak da bilinmektedir. Halk arasında kara su olarak bilinen göz içi sıvının miktarında artış glokom rahatsızlığını meydana getirecektir. Gözde kanlanma bir tür damar rahatsızlığına işaret ediyor olabilir. Damarlarda oluşacak sorun göz içi sıvının miktarının ayarlanmasını zorlaştırıyorsa bu glokoma neden olur.
Burada bir yanlıştan söz edelim glokom göz kanlanmasına neden olmamaktadır. Göz damarlarındaki sorun öncelikle göz kanlanmasını meydana getirecek ve hemen ardından glokom oluşacaktır.
Not: Her göz kanlanması glokom oluşturmaz. Glokom varlığından bahsedilebilmesi için mutlaka doktor kontrolü gerekmektedir.
Fiziksel Darbeler:
Özellikle oyun çağında ya da gençlik dönemlerinde meydana gelen fiziksel darbeler ciddi göz kanlanmalarına neden olmaktadır. Bu tür göz kanlanmalarının tedavisi soğuk uygulamak, ilaçla tedavi, zamana bırakmak veya daha ciddi durumlarda cerrahi müdahale şeklinde olmaktadır.
.jpg)
Alerjik Durumlar:
Bahar aylarında gözlerde meydana gelen kanlanmalardan genellikle polenlere olan alerji sorumludur. Bunun yanında,
Güneş alerjisi,
Toz alerjisi,
Hayvan alerjisi,
Bazı durumlarda su alerjisi gibi alerji türleri de göz kanlanmasına neden olmaktadır. Bu tür alerjilerden meydana gelen göz kanlanmasının tedavisi; Kanlanmayı meydana getiren alerjik durumun ortadan kaldırılmasıyla mümkündür.
Alerjik durumların tespiti çok önemlidir. Alerjiye neden olan maddelerin tespit edilmesi için iyi bir gözlem şarttır. Hangi durumlarda gözünüz kanlanıyor? Gözünüz aniden mi kanlanıyor? Gibi soruların cevabı göz kanlanmasından kurtulmanız için şarttır.
Diğer Göz Kanlanmasına Neden Olan Durumlar:
Uykusuzluk, aşırı alkol kullanımı, uyuşturucu maddeler ve bağımlılık yapıcı maddeler de göz kanlanmasına neden olmaktadırlar. Bu tür kanlanmalarda göz ağrısı veya göz batması durumu yaşanmaz. Zamanla geçen kanlanma herhangi bir soruna neden olmaz.
Ancak göze tahriş edici bir gazın veya sıvının kaçması göz kanlanmasına neden olan tehlikeli durumlardandır. Bu durumda olan hastanın gözü hemen yıkanır ve bir havlu yardımıyla gözdeki su kalıntıları çekilir. (Havlu emicidir. Göz üzerine göz kapalıyken tampon uygulanırsa fazla suyu emer ve bu suyla birlikte hareket eden tahriş edici maddeler de havluya geçmiş olur) Daha sonra vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulur.
Not: Eğer göz kanlanmasına ağrı, kaşıntı, batma ve ilthap eşlik ediyorsa vakit kaybemeden doktora başvurunuz. Bu belirtiler hastalık önemli bir göz hastalığının hebercisi olabilir.
NEDENİ ARAŞTIRILMALI
Özellikle tek gözde yaşanan kanlanmanın riskli olduğunu ifade eden Dr. Kalender, şu bilgileri verdi: “ Kanlanma genelde konjoktiva tabakasını da içeren bir tahrişe veya iltihabi sürece bağlıdır. Göz kuruluğu, allerjik reaksiyonlar, mikrobik durumlar, yabancı cisimler, travma, ani çıkışlı göz tansiyonu, üveit olarak bilinen göz içi iltihabı, kirpik dibi iltihabı, güneşe ve ultraviyole ışıklara maruziyet, sistemik hastalıklar göz kanlanmasının nedenlerinden birkaçıdır. Romatolojik hastalıklar ve tiroid hastalıklarında da gözlerde kanlanmalar görülebilir. Gözde kan oturmaları ise belli bir bölgede yerleşimli olup genelde kol tansiyonun yüksekliğine, travmalara ve ıkınma gibi ani göğüs kafesi basıncı artışına bağlı olarak oluşur. Göz kanlanması ihmal edilmemeli, bir hekime başvurulup nedenleri araştırılmalı” dedi.
AĞRI VE SULANMA VARSA ACİL DURUM
Göz kanlanmalarının özellikle ağrı, sulanma ve görme kalitesinde azalmayla birlikte olduğu zaman acil durum teşkil ettiğini belirten Dr. Kalender sözlerini şöyle sürdürdü: "Tedavi altta yatan etkene göre yapılır. Yabancı cisim varlığında cismin çıkartılması, ani göz tansiyonu varlığında tansiyonun düşürülmesi ve tedavisi, üveitlerde gerekli tedavinin yapılması ve sistemik rahatsızlıkların araştırılması, ultraviyole yanıklarında gözün uygun ilaçlar eşliğinde belirli süre kapatılması gerekir. Göz kızarıklığına neden olan olay göze kimyasal bir sıvının veya gazın gelmesi ise ilk yapılacak olan iş saniyeler içerisinde gözün ve çevresinin bol suyla yıkanması sonrasında en yakın sağlık merkezine ulaşılması olacaktır. Kontakt lens kullanıcılarında olan kanlanma ve ağrılarda kontakt lens kullanımı kesilip en kısa zamanda göz muayenesi yapılmalıdır. Alerjik durumlarda güneş gözlüğü ve gölgelikli şapkaların kullanımı önerilir. Şiddetli alerjik reaksiyonları tedavisi kısa sürede başlanılmalıdır."
Güneş ışınlarından gözlerinizi koruyun
Baharın gelişiyle yüzünü daha fazla gösteren güneşin, göz sağlığını tehdit eden ultraviyole (UR) ve infra red (IRA) ışınlarına karşı daha dikkatli olmak gerekiyor.
Dünyamıza ulaşan ultraviyole ışınlarının yazın, kışa oranla üç katına çıktığını belirten uzmanlar, gerekli tedbirler alındığında bu durumun oluşturduğu risklerin en aza ineceğine dikkat çekiyor.
Atmosfer, zararlı ışınların büyük bir kısmını filtre etmesine rağmen, gün ışığında göze zarar verecek derecede UV (daha küçük dalga boyundaki) ve IR (daha büyük dalga boyundaki) ışınlara engel olamıyor. 80'li yıllardan bu yana sıkça gündeme gelen ozon tabakasındaki incelme ve bunun sonucunda yeryüzüne daha fazla zararlı ışının ulaşması sağlık açısından önemli bir risk teşkil ediyor. Bu zararlı ışınların içinde özellikle UV-C'nin gözler için çok zararlı olduğunu hatırlatan Avrupagöz Aksaray Başhekimi Op. Dr. Said Edipsoy konuyla ilgili şunları söylüyor: “Ultraviyole ışınlar, göz kapaklarını kaplayan deride kanser, konjanktiva tabakasında kansere, gözde et (piterjium) olarak adlandırılan büyümeye, saydam tabakada ağrılı enflamasyona ve uzun dönemde kornea yüzeyinde bozulmaya sebep olabilir. Ultraviyole ışınlarının katarakt oluşumu riskini artırdığı da bilimsel çalışmalarla kanıtlanmış durumda."
Güneşin zararlı ışınlarından korunmak için güneş gözlüğü takmadan güneşe çıkılmaması gerektiğinin altını çizen Edipsoy, bu konudaki hassasiyetin çocuklar söz konusu olduğunda bir kat daha artması gerektiğini belirterek şöyle devam ediyor: "Güneş gözlüğünü aksesuar olarak değil, göz sağlığı için gerekli bir araç olarak takılması gerektiğini küçük yaşlardan itibaren küçüklere aşılamalıyız. Çocukların göz merceğinin ultraviyole ışınları süzebilme yeteneğinin yetişkinlerden daha az."
Zararlı ışınlardan korunmak için gözlerimizi kısmak, gözlerimizi kaçırmak yerine uzmanların önerilerini dikkate alıp ideal bir güneş gözlüğü kullanmak gerekiyor. Güneş gözlüğü camının UV korumalı ve polarize cam olmasına özen gösterilmeli. Ayrıca gözde tam koruma sağlayabilmesi için, üstten, yandan ve yansıyan ışınlardan da koruyacak şekilde dizayn edilmiş olması avantaj sağlayacaktır.