Tarım arazilerinin yok edilmesine yargı freni

İstanbul’un Beykoz İlçesi’nde tarım arazilerinin yok edilmesine yargıdan fren geldi. İstanbul 7. İdare Mahkemesi, Türkiye Basketbol Federasyonu tarafından üzerinde basketbol akademisi, yönetim merkezi, kamp ve antrenman binaları, vb. tesisler kurulmak istenen tarım arazisinin tarımsal üretim amacı dışında kullanılmasına izin vermedi. Tesis kararının tarım arazisi üzerine yapılması halinde telafisi güç zararlar doğabileceğine dikkat çeken mahkeme, alınan kararın yürütmesinin durdurdu.

İstanbul’un, Beykoz İlçesi, İshaklı Köyü’nde bulunan 86 bin 250 metrekare yüzölçümlü tarım arazisinin "kamu yararı kapsamında tarım dışı amaçlı kullanılabileceği" yönünde görüş veren Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’na (Tarım ve Köyişleri Bakanlığı) Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Ziraat Mühendisleri Odası dava açtı. Davayı kabul eden İstanbul 7. İdare Mahkemesi, dosya için bilirkişi görevlendirmesi yaptı.

ARAZİ NADİR BULUNABİLECEK BİR YAPIYA SAHİP

Tesis yapılacak alanda incelemelerde bulunan bilirkişinin hazırladığı raporda, inşaatın yapımına izin verdiği söz konusu alanını kesinlikle tarım arazisi olarak kullanımına devam etmesi gerektiği belirtildi. Arazinin geçmişte ormanlık alan olduğu ve ormandan tarıma arazisi olarak kullanıma açıldığı bilgisine yer verilen raporda, arazinin üzerinde, patates, fasulye, biber, patlıcan, soğan, sarımsak, karalâhana gibi sebzelerin ekili olduğu kaydedildi. Raporda, arazinin besin elementlerince zengin ve son derece verimli olduğu ifade edilerek, "Bu alanda yılda 2 ve hatta 3 ürün kaldırmak mümkündür. Arazi nadir bulunabilecek bir yapıya sahiptir" denildi.

Raporda, iki tarafı ormanlarla kaplı vadi tabanına sahip olan arazinin, organik maddesi son derece yüksek verimli bir alan olduğu bilgisine yer verildi. Tarım yapmayı engelleyecek herhangi bir topoğrafik sınırlaması olmadığının belirtildiği, raporda, arazinin mevcut haliyle tarımsal üretimde kullanıldığı, kesinlikle tarımda kullanılması gereken birinci ve ikinci sınıf tarım arazisi niteliğinde olduğu belirtildi.

Üzerine tesis yapılması planlanan arazinin kullanım şeklinin de değerlendirildiği bilirkişi raporunda, "Köy kısmen kendi yaşam ihtiyaçları için tarımsal ürün yetiştirmektedir. Köyde hayvancılıkta yapılmaktadır. Sınırlı bir tarım alanına ve kapalı bir havzaya sahip yerleşim alanı kentsel servis ve hizmetlere uzak bir konumda bulunmaktadır" ifadelerine yer verildi.

KARAR UYGULANIRSA TELEFASİ GÜÇ OLUR

Bilirkişinin raporunu inceleyen İstanbul 7. İdare Mahkemesi de söz konusu tarım arazisinin tarım dışı amaçla kullanılmasının şehircilik ilkelerine ve kamu yararına uygun olmadığına karar verdi. Anayasa’nın ve Toprak Koruma Kanunu’nun tarım arazilerinin korunmalarına yönelik hükümlerine dikkat çeken mahkeme, tarım arazilerinin çeşitliliği konusunda değerlendirmelerde bulundu. İshaklı Köyü’nün, ana ulaşım yolları dışında kaldığının belirtildiği kararda, "Toplumsal amaçla eğitim için kullanılacak bir eğitim tesisi için seçilen arazinin, temel ana ulaşım yolları ile güçlü bir bağlantısı, günün ve yılın her saatinde olması gerekir. Tesise getirilecek her türlü kamusal hizmetin, kolayca tesis çalışanlarına ve sakinlerine ulaştırılmasının sağlanabilecek bir konumda arazinin seçilmesi gerekir" dedi.

Kararda, kentsel hizmetlere, gereğinde sağlık tesislerine, kamu yatırımı yapılmış bir alandaki tesisten, hiçbir zorlukla karşılaşmadan yılın her günü kolayca ulaşılabilir bir konumda olması gerektiğinin altı çizildi.

KAMU YARARI YOKTUR

İstanbul 7. İdare Mahkemesi, Türkiye Basketbol Federasyonu tarafından üzerinde basketbol akademisi, yönetim merkezi, kamp ve antrenman binaları gibi tesislerin yapılabilmece amacıyla tarım dışı amaçla kullanılmasının şehircilik ilkelerine ve kamu yararına uygun olmadığı sonucuna vardı. Tesis kararının tarım arazisi üzerine yapılması halinde telafisi güç zararlar doğabileceğine dikkat çekilen kararda, tesis kararının yürütmesinin durdurdu. Karar oybirliği ile alındı.

Davayı açan TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası İstanbul Şube Başkanı Ahmet Atalık, "Gerek dünya gerekse Türkiye nüfusunun sürekli arttığı bir süreçte tarım alanlarının yapılaşmaya açılması insanlığı açlığa sürükleyecektir. Yapılaşmalar için böylesine verimli tarım alanları yerine tarımsal üretime daha az elverişli alanlar tercih edilmelidir. "Kamu yararı" bir santimetresinin oluşumu için ortalama 600 ila 10 bin yıla ihtiyaç duyulan toprağın tarım dışı amaçlı kullanılarak yok edilmesi değil, tarımsal üretim amacı doğrultusunda kullanılmasıdır" dedi. Atalık, Beykoz-İshaklı Köyü’nde bulunan 86 bin 250 metrekare tarım arazisinin yapılaşmaya açılmasının önlenmesi noktasında önemli bir adım atıldığını kaydetti.