Üç yıl önce iktidara gelen İran Cumhurbaşkanı dün ilk kez Türkiye'ye geldi. İstanbul'da Gül tarafından Çırağan Sarayı'nda ağırlanan Ahmedinejad Başbakan Erdoğan ve Dışişleri Bakanı Babacan ile de görüşecek.

Ziyaretin gündeminde PKK/PJAK'a karşı işbirliği, bölgesel ilişkiler ve enerji konuları var.

Bir kaç gün önce, AKP Yönetimine yönelik eleştirilerle dikkat çeken 'Neo Conlara yakın Washington Times gazetesi, İran Cumhurbaşkanı Mahmut Ahmedinejad'ın Türkiye ziyareti öncesi Türkiye'nin bu ziyaretten hiç bir şey kazanmayacağı gibi başının derde girebileceğini öne sürdü. Gazetede yer alan yorumda 'Eğer Türkiye, İran ile enerji anlaşmasını imzalarsa, ABD, PKK terörizmine karşı mücadelede işbirliği ve istihbarat paylaşımı konusunda yeni bir sayfa açan Kasım 2007 anlaşmasına son verebilir' iddiasında da bulunuldu.

Yazıda, İran'ın, aralarında ABD'nin de bulunduğu BM Güvenlik Konseyi beş daimi üyesi ve Almanya'dan oluşan 6'ların nükleer teknolojiyi geliştirmeyi durdurması talebini reddetmesinden iki hafta geçmeden, ilk defa bir NATO üyesini ziyaret edeceği de vurgulanmıştı... Ayrıca...

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın İran'ın nükleer silahları bulundurmasına karşı çıkıp çıkmadığının belli olmadığı öne sürülen yorumda, 'Türkiye'nin siyasi liderliği, eş zamanlı olarak İran ile dans edip büyük bir bölgesel oyuncu hale gelebileceğine inanıyor. Umalım ki haklı çıkar. Yoksa Türk halkı, dikkatsiz bir politikanın sadece bir kurbanı olur' iddiasında bulunulmuştu...

***

İngiltere'de yayımlanan iş çevrelerinin gazetesi Financial Times da önceki gün, ABD'nin bu konuda Türkiye'yi uyardığını hatırlatarak, 'bu ziyarette, İran'ın Türkiye'ye sattığı doğal gazın miktarının arttırılmasına karar verilmesi bekleniyor' diye yazdı ve 'bu Ahmedinejad'a, ülkesine yönelik baskıları dağıtmaya çalıştığı bir dönemde çok ihtiyaç duyduğu bir diplomatik destek sağlayacaktır.' dedi...

Gazeteye göre, Ankara ve Tahran iyi ilişkilere sahip; özellikle de enerji ve Kürt militanlarla mücadele gibi ortak çıkarlarının olduğu alanlarda. Ancak İran'ın nükleer programı ile ilgili restleşme, bu ilişkiyi sınıyor. İddialara göre Ahmedinejad'ın ziyaretinde bu programın da gündeme gelebileceği, ancak somut ilerleme beklentisinin olmadığı belirtiliyor.

***

Hatırlanacağı üzere, İsrail de, İran lideri Ahmedinecad'ın Türkiye ziyaretini resmen protesto etmişti. Haaretz gazetesi, 'Kudüs, İran Cumhurbaşkanı'nın Türkiye ziyaretini protesto etti' başlıklı geçen haftaki haberinde, 'İsrail, gelecek haftaki İran Cumhurbaşkanı Mahmut Ahmedinejad'ın Türkiye'ye planlanan ziyaretini protesto etti. İsrail'in Türkiye Büyükelçisi Gabi Levy, Ankara'daki yetkililere protestoyu iletti ve Türkiye'nin İsrail Büyükelçisi Kudüs'e çağrıldı' diye yazdı.

Habere göre, Türk büyükelçisine hükümetine iletmek üzere verilen mesajda şöyle denildi: 'İsrail, Türkiye'nin, Yahudi soykırımını alenen inkár eden bir lideri resmi bir ziyarette bulunmak üzere davet etmesinden ve böylece ona meşruluk kazandırmasından hayal kırıklığına uğramıştır.'

Bu arada gazete, İran Cumhurbaşkanı'nın 4 yıldır Türkiye'den resmi bir davet beklediğini ancak her seferinde planlanan ziyaretin ertelendiğini belirterek son aylarda Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın İran rejimi ve ABD arasında arabulucu rolü oynamaya 'teşebbüs etmesi'yle, Ankara ve Tahran arasındaki bağların geliştiğini öne sürdü.

Erdoğan'ın İsrail ve Suriye arasındaki Türk aracılığına benzer bir modelle, Amerikalılara, İran'la Türkiye'de dolaylı müzakere yapmayı önerdiğini de iddia eden gazete; Ahmedinejad'ın planlanan ziyaretinin, modern Türkiye'nin kurucusu Kemal Atatürk'e yönelik İran Cumhurbaşkanı'nın eleştirileri nedeniyle Türkiye'de tepkilere yol açtığını; Türkiye'de yaşanan öfkeyi yatıştırmak için Ankara tarafından gezinin 'resmi devlet ziyareti'nden çalışma ziyareti'ne çevrildiğini de yazdı.

***

Yukarıdaki örneklerde de anlaşılacağı gibi Ahmedinejad'ın İstanbul ziyareti keskin bir bıçak... Neden?

Çünkü İran Cumhurbaşkanının ziyareti, Türkiye'nin Ortadoğu ile Batı arasında üstlendiği arabulucu rolünü pekiştirecek olması açısından önem taşımakta...

Çünkü bu gezi, İran'ın nükleer programı ile ilgili yaşanan uluslararası sorunda çok önemli bir aşamaya ve Türkiye'nin Ortadoğu'da giderek aktif bir rol üstlenmeye başladığı bir döneme rastlıyor.

Bu ortamda, Ortadoğu'da ABD karşıtı görüşlerin sembolü haline gelen Ahmedinecad'ın gezisinin sonuçları, Türkiye'nin Batı'daki imajı açısından da önem kazanıyor.

Bu yüzden Türkiye'nin söz konusu ziyareti çok iyi yönetmesi gerekmekte...

İran'ın nükleer faaliyetleri ile ilgili sorun konusunda diplomatik çabaların önem kazandığı, karşılıklı mesajların Türkiye üzerinden iletilmesinin bu çabalara katkıda bulunabileceği süreç, Türkiye tarafından iyi yönetilebilecek mi?

İyi yönetilebilinirse ziyaret, Batı ve İran'ın birbirlerini daha iyi anlamalarını sağlayıp, gerginliğin azaltılmasına yol açabilir.

Yok, tersi olursa, Türkiye uluslararası sistemin yeni bir ihtarını da yiyebilir...

Neler olacak?

Bakalım, göreceğiz...

Star