NEW YORK- Önceki sabah uyandığımda... Ülkenin en büyük mevduat bankası... Yüz on dokuz yıllık Washington Mutual da (WaMu) krize daha fazla dayanamayarak havlu atmış... Paldır küldür batmıştı.

ABD'de ekonomik kriz, ünlü kasırgalara benzer bir şekilde bileniyor... Cumhuriyetçiler de... Demokratlar da...

Krizin önünün kesilmesi için etkili bir adımın hemen atılması gerektiği konusunda uzlaşıyorlar ama... Atılacak adım konusunda son derece inatlar, kavga ediyorlar...

Hálbuki...

Sürecin tıkanması piyasalara olumsuz mesaj verecek ve son olarak ülkenin en büyük bankalarından Washington Mutual'ın batmasına yol açan krizi daha da derinleştirecek... Endişe edilen de bu...

Bir türlü kanunlaşamayan ve etrafında siyasi fırtınalar kopan ise ABD Hazine Bakanlığı'nın hazırladığı, üç sayfalık dar çerçeveli bir metinden ibaret 700 milyar dolarlık kurtarma paketi... Ve özetle banka ve finans kuruluşlarındaki batık kredileri devletin devralmasını öngörüyor.

***

Başkan adaylarının ilk teke tek tartışması böyle bir ortamda gerçekleşti...

Canlı yayınlanan televizyon programında Cumhuriyetçi aday McCain ve Demokrat Parti adayı Obama, Amerikan ekonomisinde yaşanan kriz üzerine hararetli bir tartışmaya girdiler.

Ancak, tartışmada tansiyonun yükselmesini sağlayan en temel konu ABD dış politikası oldu.

McCain kendi deneyimlerine atıfta bulunarak Barack Obama'nın dış politikada tecrübesiz olduğunu iddia ederken, Obama ise McCain'in Irak savaşının kısa bir sürede sona ereceğine dair görüşlerinin yanlışlığının ispatlandığını savundu.

***

Genel kanaat berabere kaldıkları...

Ayrıca, bankaların birbiri ardına yuvarlandığı, krizin 1929 ile kıyaslanıp durduğu, ülkenin güney doğusunda benzin almanın saatlerce kuyrukta beklemek haline dönüştüğü, IKE kasırgasının yaralarının sarılamadığı bir ortamda, halkın başkan adaylarında aradığını bulamadığı da vurgulananlar arasında... Düşünün ki, son haftalarda işini kaybedenlerin sayısı on bini çoktan aştı... Ve bu sadece bir başlangıç...

***

New-York'un haşmetli parlaklığı ise tüm bu endişeleri örtüyor... Örtemediği tek şey...

Gecenin ileri saatlerinde...

Otele dönerken gördüğümüz, dükkán girişlerine sığınan 'evsizler'... Geceleri kapı aralarına sığınan onca insana ise gündüz pek bir yerlerde rastlamıyorsunuz... Sanki gün ışığında gölgeleri yere düşmüyor...

***

İnsan uzaklardan kendi ülkesini gözlerken, sürekli bir kıyaslama içinde de oluyor...

Devasa Amerika ile nimetlerde fazla bir kıyaslama yapılamasa da 'külfetlerde' böyle bir kıyaslama maalesef olanaklı...

Siz buna 'gölgesizler' kıyaslaması da diyebilirsiniz...

New-York gecelerinde ortaya çıkan evsizler... Acaba... Şanlıurfa, Diyarbakır, Adıyaman, Mardin ve Şırnak başta olmak üzere Doğu ve Güneydoğu Anadolu'dan Çukurova'ya tarlalarda çalışmak için gelen tarım işçileri olabilir mi? Neden mi? Tuvalete gitmek için geceyi bekledikleri için...

***
Adana İl Sağlık Müdürlüğünün, tarım işçilerinin çadırlarında yaptığı sağlık taramasında, özellikle kadınlarda ve kız çocuklarda bağırsak ve böbrek rahatsızlıklarına sıkça rastlandığı gözlemiş...

Çünkü... Şanlıurfa, Diyarbakır, Adıyaman, Mardin ve Şırnak başta olmak üzere Doğu ve Güneydoğu Anadolu'dan Çukurova'ya tarlalarda çalışmak için gelen tarım işçileri, kaldıkları çadırlarda, tuvalet ve banyo imkánlarından da mahrumlar...

Bu hastalıklar, kadınların, tuvalet ihtiyaçlarını giderebilmek için havanın kararmasını beklemelerinden kaynaklanıyormuş...

***

ABD'de Obama ve McCane'in 'dış politika' tartışması... Türkiye'de 'hayali ihracat ve uyuşturucu' atışmaları...

ABD evsizler... Türkiye'de mevsimlik işçiler... Çadırlardaki tuvalet sorunu, Karataş Halk Eğitimi Merkezi Müdürlüğünün 'pamuk kadar beyaz bir gelecek için' sloganıyla yürüttüğü proje çalışmasına da konu olmuş...

Projenin yürütüldüğü Yemişli köyündeki Sosyal Destek Merkezi uzmanlarınca hazırlanan faaliyet raporunun 'Mevcut Durum' başlığı altındaki bölümünde şu ifadelere yer veriliyor: 'Tarım işçilerinin yaşam alanlarında tuvaletin olmaması en çok kız çocuklarını ve kadınları etkiliyor. Tuvalet ihtiyacını gidermek için kız çocukları ve kadınlar havanın kararmasını bekliyor. Bu süre bazen 6-7 saati bulabiliyor. Buna bağlı olarak böbrek rahatsızlıkları bölgede yaygın olarak görülüyor.'

***

Dünyada haşmetli ve şaşalı görüntülerin...

Gölgede bıraktığı gölgesizler... 2008 sonbaharında New-York olağanüstü güzel...

İstanbul'un da aşağı kalır yanı yoktur... Hatta fazlası vardır... Siyasetin...

Ekonominin resmini çekerken, esas duruşu gölgesizler verir... ABD'yi izlerken gündüz gölgesi yere düşmeyen evsizler...

Türkiye'yi izlerken de... Tuvalete gitmek için geceyi beklemekten böbreklerini parçalayan kadın ve kız çocuklarından oluşmuş göçmen tarım işçilerini unutmamak gerek...

Bakalım, insanlık, hangi sonbaharında 'gölgesizlerini' de ihtişam ve parıltının içine sokabilecek?

STAR