TOBB Türkiye'nin politikalarına yön veren kuruluşlardan olagelmiştir. TESK ise uzun zamandır tek kişi sultasında olması nedeniyle, çok ilgi duyulan bir birlik olmayı başaramazken, TOBB bunu sürekli başarmış bir kurumdur.
TOBB, TSEK, vb yapıların birçok uygulamasına hatta varlığına bile karşı olan biri olarak, anayasal bir kurum olan bu kurumlar, yine anayasa ile ortadan kaldırılmadığı müddetçe izlenmesi, dinlenmesi gereken kuruluşlardır.
TOBB Başkanı, işadamı Rıfat Hisarcıklıoğlu, kamuoyunun artık yakından tanıdığı bir isim. Açıkçası mütevazı görünümü ve aklı başında yaklaşımları dikkatlerden kaçmıyor. Ancak en önemli hatayı Ergenekon'la ilgili büyük eleştiri de alan destek ve açıklamasında yapmıştı. Geri adımda atsa da demokrat kesimlerce aleyhine bir çentik atıl demek yanlış olmaz.
TOBB gibi bir kurumu idare etmek kolay değil. Dışı bizi içi Rıfat beyi yakıyordur. Ama o makam talip olmuşsanız bundan şikâyet hakkınız olmaz. Rıfat beyden de bir şikâyet duymadık ama bir kendisinden şikâyetçiyiz.
Belki ayrıntısı ile haberdar olamamış, edilmemiş yahut bilgi edilmesi bazı çevrelerce engellenmiş olabilir. Bu yüzden buradan kendisine açık açık yazarak sorunu çözmesini talep edeceğiz.
Konuyu değişik vesilelerde buradaki köşemizde ve başka mecralarda kamuoyu ile 2006'dan bu yana paylaşmaya devam ediyoruz. Bu paylaşımlarımızla ilgili olarak hakkımda talimatla ve aynı metinle hakkımızda onlarca suç duyurusu yapıldı. Şükür ki bugüne kadar hakkımda açılan dava ve yapılan suç duyurularını hiçbirinden suçlu ve mahkûm olmadığım gibi bu konuda da olmadım. Mesnetsiz konuşmayı, bilgiyi delile dayandırmamayı kendimize yakıştırmayız.
Eski Konya Ticaret Odası (KTO) yönetimi yirmi beş yıl kadar önce Konya Ticaret Odası vakfı isimli bir vakıf kurarlar. Bu vakfın varlıkları KTO'dan aktarırlar. Lakin vakıf tüzel kişilik adına değil gerçek kişiler adına kurulduğu için, KTO'nun elinden uçar eski yöneticilerde kalır. Yeni yönetim dava açsa da vakfı geri alamaz.
Yeni yönetim 2005 yılında bu kez Konya Ticaret odası Eğitim ve Sağlık Vakfı adlı yeni bir vakıf kurar. Yeni vakfın başkanı TOBB başkanı Rıfat Hisarcıklıoğlu olur. Vakfın mütevellisi ise eski vakıfta olduğu üzere tüzel kişi temsilciliği yerine isim isim 121 gerçek kişilerden meydana gelir. Bunun yanı sıra 20 kişi kadar da tüzel kişilik temsilcileri vardır.
Tarafımca konun gündeme getirilmesi, yargıya taşınması üzerine soruşturmalar başlatılır. Kamuoyundan hatta vakfın kurucuların gizlenen bilgilerin bir bir ortaya çıkması üzerine oda yönetimi dolayısıyla vakıf yönetimi ataklar yapar. Bu konun bir ilki daha vardır. KTO yönetimi bu konudaki bilgi edinme hakkımı engellediği için Türkiye'nin ilk bilgi edinme cezasını alma şanına da erişir. Değişiklik yaptık anlamına gelen anlamsız değiştirmeler yapar.
Vakfın tek bir amacı vardır: Bir vakıf üniversitesi kurmak. İlk bakışta elbette 'hayırlı' bir hizmettir. Lakin işin içine girdikçe 'hayırlı amacın' arkasında bazı kişisel ideallerin olduğunu görmek zor değildir. Yargının yanı sıra Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, İç Ticaret Genel Müdürlüğü de konuyu incelemeye alır. Bakanlık 23 Ocak 2008 tarih ve 419 yazısında vakıf senedinde tadil yapılması ister. 27 Aralık 2005 tarih ve 11 Aralık 2006 tarihli yazısında ise 'KTO yönetimince KTO kasasından [adı KTO vakfı olsa bile] kişilere ait vakfa 5 ve 10'ar milyon YTL para aktarımının Muhasebe ve Bütçe Yönetmeliği'nin 23. maddesine aykırı olduğunu ve hukuki dayanağı olmadığını belirterek düzeltilmesi ister.
Talepleri karşılanmayan Bakanlık, Oda hakkında inceleme başlatır. İncelemeye istinaden 2 Haziran 2008 tarih ve 2811 sayılı bir yazı daha yazar ve şunları belirtir:
“Savunmanız Vakıfta odanın temsil oranının yüzde 50 düzeyine çıkarılması hususunun Vakfın hüküm ve tasarrufu altında olduğu şeklinde verilen cevabınız yeterli görülmemiştir.
Odanın Vakıf tüzel kişiliği yerine karar alması, değil kuruluşu Odaca gerçekleştirilen ve hemen hemen maddi kaynaklarının tamamı Odaca karşılanan Vakıf tüzel kişiliği nezdinde gerekli girişimlerde bulunulması ve yukarıda ifade edilen çerçevede vakıf senedinin tadilinin sağlanmasıdır.
Öte yandan 5174 sayılı Kanun 11. maddesi “Odaların bir vakıf ve şirket kurabileceğine ve kurulu şirketlere ortak olabileceğine hükmetmiştir. Bu hükümden, odaların kurulu bir şirkete iştirak etmelerinin mümkün olmadığı ve odaca kurulan vakfın oda ile hukuki bağının korunması gerektiği açıktır.
Odanızca verilen cevap, Oda organlarında görevli olan kişilerin, bir sonraki seçimlerde organlara seçilip seçilemeyeceği belirsizdir. Sonuç olarak odanızca, Oda tüzel kişiliğinin vakıf mütevelli heyetinde inisiyatif kullanabilecek bir duruma getirilmesinin sağlanması...”
Aynı yazıda, ilk yazıda da belirtilen 15 trilyon TL'nin üniversite kurulması için Vakfa aktarılmasının hukuki dayanaktan yoksun olduğu gerekli düzeltmenin yapılması gerektiği açıkça belirtilir.
Üzüm üzüme baka baka…
Bu arada TOBB, 19 Temmuz 2001'de TOBEV (Türkiye Odalar ve Borsalar Eğitim ve Kültür Vakfı) adlı bir vakıf kurar. Bu vakıf ise 2004 yılında eğitime başlayan TOBB-ETÜ Üniversitesi'ni faaliyete geçirir. Vakfın mütevellisi 'M. Rifat Hisarcıklıoğlu, Ali Osman Ulusoy, Yavuz Zeytinoğlu, Hasan Özmen, Bülent Koşmaz, Özcan Tülümen, Nail Kalemci, Halim Mete, Atıl Akkan, Hüseyin Üzülmez, Nejat Koçer, Mehmet Balduk, Faik Yavuz, Fethi Çoşkuntuncel ve A. Bedri İnce'den oluşur.
TOBB daha sonra Aralık 2004'de TEPAV (Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı)'ı kurar. Bu vakfın mütevellisi ise 'Rifat Hisarcıklıoğlu, Zafer Çağlayan (Bakan), Faik Yavuz, Halim Mete, Bülent Koşmaz, Nail Kalemci, Özcan Tülümen, Fethi Coşkuntuncel, Hüseyin Üzülmez, Nejat Koçer, Fahrettin Akyıl, Halil Demirkaya, İbrahim Yamak, İlhan Parseker, İsmail Köksal, Hasan Ersel, Nihat Akyol, Fatih Özatay, Ahmet Kırman, Gündüz Aktan (MHP Milletvekili), Nurettin Gürgür, Yusuf Günay, Güven Sak, Hasan Kazdağlı, Kemal Özgen, Mustafa Yardımcı, M.Şadan Eren, İ.Tamer Taşkın, İbrahim Çağlar, Ahmet Şekeroğlu'dan oluşur.
Buna benzer TOBB'dan iştirakçi olduğu vakıfların yanı sıra TOBB bağlı oda ve borsalara ait onlarca vakıf vardır.
Dün KTO Eğitim ve Sağlık Vakfı Senedinde değişiklik yapmak üzere bir toplantı düzenledi. Tek gündemli toplantı önemli gibi gözüken ancak tamamen kamuoyunu yanıltma ve oyalama amaçlı bir değişiklik yapıldı.
Söz konusu Vakfın Senedi'nin 11. maddesi Vakıf Genel Kurul üyelerini düzenliyor. 11. Madde'nin 'A' fıkrası 121 kişinin isimlerini mütevelli olarak sayıyor. Bunlardan bir kişi vefat etmiş Mustafa Kabakçı ise geçtiğimiz hafta istifa etmişti. Geriye 119 kişi kaldı.
Maddenin 'I' bendi ise 'Konya Ticaret Odası Meclis üyeleri arasından yine Oda Meclisi tarafından seçilecek 20 üye (Meclis üyeliği düşünce üyeliği düşer)' şeklindedir. Yani odanın vakıftaki temsil gücü yüzde 14 iken şahısların gücü yüzde 86'ü bulmaktadır.
Dün yapılan değişiklikle bu sayısı 20 üyeden 110 üyeye çıkarıldı. Oran ise yüzde 52'ye 48 olarak yine odanın aleyhine bir dengesizlik olarak kaldı. Buna 'siz giderken ben geliyordum' denir. Ama hırs ve tamahları insanları, kül yutturma devrinin bittiğini göremeyecek durumu düşürüyor.
Ben savcılığı 2007 yılının başında (2007/20094) suç duyurusunda bulunmuştum. Çünkü bu vakıf 5072 sayılı [Madde 2a: “Dernek ve vakıflar, kamu kurum ve kuruluşlarının ismini alamaz, bu kurum ve kuruluşların hizmet binaları ve müştemilatı içinde faaliyet gösteremez ve bu kuruluşlara ait araç ve gereci kullanamaz. Madde 2d: Kamu görevlileri görev unvanlarını kullanarak dernek ve vakıf organlarında görev alamaz. Anayasanın 135 oda, borsa, baro ve bunlara ait üst organları kamu kuruluşu sayar] yasaya açıkça aykırılık teşkil etmektedir. Suç duyurum hakkında ifade vermeye çağrılmamın dışında bugüne kadar takipsizlik, dava ya da başka bir kararını savcılık bana ulaştırmadı. Ergenekon gibi bir mesele için bir yıllık soruşturmanın çok kabul edildiği bir konuda savcılığın bir türlü karar vermemesini anlakta zorlandığımı belirterek Sayın Vakıflardan Sorumlu Devlet Bakanı, Sanayi ve Ticaret Bakanı ile TOBB Başkanı'na sorularımızı yöneltelim. Ümit ediyoruz ki cevap verir, cevap vermekle kalmayıp gereğini yaparlar.
Yapmazlar mı? Elbette yaparlar. Biliyoruz hata insana mahsustur ve ondan dönmek büyük bir erdemdir. Ya yapmazlarsa? Kamu vicdanı, adalet duygusu, güven yara alır. Mahşeri vicdan ve adalete hesaplarını onlar verir.
TOBB Başkanı Sayın Rifat Hisarcıklıoğlu;
Söz konusu vakıfların 5072 sayılı yasaya aykırılı bir yana;
1- TOBEV ve TEPAV'da olduğu üzere TOBB unvanınız yerine [yani tüzel kişiliği temsiliniz yerine] gerçek kişiliği temsilen görev almanızı doğru buluyor musunuz?
2- KTO Vakfı ile ilgili sorunlar ve yasal süreçlerden haberdar mısınız? Haberdar iseniz geçmiş dönemde tekrarlanan hataların tekrarlanmasına neden izin vermektesiniz? İzin vermenin ötesinde KTO Vakfı'nın Yönetim Kurulu Başkanı olarak yer almanız doğru mu?
3- Bu kadar göreviniz arasında Konya'da kurulan bir vakfı uzaktan nasıl yöneteceksiniz? Abes mi oldu? Konya Ticaret Odası'nda başkanlık yapabilecek biri yok mu? Yoksa sizden yararlanmak isteyenler varda baş döndürücü yoğunluğunuz arasında fark edemediniz mi?
4- Oda ve Borsalar ile bağlı oldukları birliklerin kurduğu veya iştirak ettiği şirket veya vakıflarda tüzel kişiliği temsilen bulunmak yerine gerçek kişiliklerce temsil edilmesinin bir an hukuki olduğunu varsaysak hakkaniyetli midir? Bu kişilerin Oda, Borsa ve Birlikteki görevlerine seçilememe ve kanunun öngördüğü üçüncü kez aday olamama gibi yasal bir engel nedenle görev almaması durumunda tüzel kişiliğe ait vakıflardaki mülkiyet sayılabilecek durumlardan istifa ederek tüzel kişiliğe devretmesi nasıl sağlanacaktır?
5- Kurulan vakıflara kişi isimleri yerine oda ve borsalarda 'Vakfın mütevelli üyeleri odamızın meclis üyelerinden oluşur.' ve 'Vakfın mütevelli üyeleri TOBB'da ise Yönetim/denetim üyeleri veya delegelerden oluşur' maddelerini getirmek ve seçildiğiniz görevde süreniz dolana kadar bu vakıfları yönetmeniz doğru ve hakkaniyetli değil midir?
6- Bunu doğru kabul ettiğinizi düşünsek, mevcut vakıfların vakıf senetlerinde seçimler öncesinde bir değişiklik düşünür müsünüz?
7- Sizce bir Ticaret Odası'nın görevleri arasında üniversite kurmak mı vardır yoksa hava alanı olmadığı için ticareti bir türlü gelişemeyen şehrine sivil ve özel bir hava alanı kazandırarak ticaretin gelişmesini sağlamak mı vardır?
8- Sizce oda ve borsaların elindeki bu dehşet kaynakların büyüklüğü nedeniyle gereksiz israflar var mıdır? Bu israfları önlemek için bir planlama ve koordinasyona gerek var mıdır?
9- Krizden krize koşan bir ülkede millete ait bu birikmişleri hazineye borç olarak verme önerisine nasıl bakarsınız?
10- Odaların üyelerinden ihtiyaçtan fazla ücret ve aidat almasını engellemeyi düşünür müsünüz?
11- 2009 başından yapılacak oda ve borsa seçimlerinde adil bir yarış ve de yasal müeyyidenin işlememesi ve hep davet ededurduğunuz ancak bir türlü sonuç alamadığınız kamu kurumlarının sağlayamadığı şeffaflığı sağlamak için tüm oda ve borsaların seçmen listesini web sitelerinde seçim gününe kadar yayınlaması için bir çalışma yapmayı düşür müsünüz?
Sanayi ve Ticaret Bakanı Sayın Zafer Çağlayan;
1- Oda başkanlığı ve TOBB yönetim kurulu üyeliği yapmış ve artık siyasi iradenin en önemli ve değerli bir makamında bulunana bir bakan olarak; İç Ticaret Genel Müdürünüzün adınıza yazdığı yazılardaki, uygulamaların bilgisinde ve bilincinde biri Sayın Bakan olarak, Sayın TOBB Başkanı'na sorduğumuz soruları size de yönelmenin ötesinde; bugün hem sanayici, hem tüccar, hem esnaf, hem de tüketicinin bakanı olarak siz bu konuda ne düşünmektesiniz?
2- En ince ayrıntılarını bildiğiniz bu uygulamaları bir yanlış olarak görüyor musunuz? Görmekte iseniz düzelmeyi düşünür müsünüz?
Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Sayın Hayati Yazıcı;
5072 sayılı Kanuna aykırı vakıf ve dernekler varlığı sürdürmekle kalmayıp hâlâ yenileri kurulmaktadır. Vakıflar yargı kararı ile kurulmuştur. O halde '5072'ye aykırılığı iddia edilmez' diyen Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün 5072'nni açık hükümlerine rağmen hukuk tanımaz icraatları sizi de rahatsız eder mi? Ediyorsa bir önlem ve inceleme düşünür müsünüz?
Sayın Bakanlar ve Sayın Başkan lütfederlerse hem bilgilenmiş hem de kamuoyunu bilgilendirmiş oluruz. Çünkü içerinden yükselen feryat, stres ve mazlumların âh-ı yakar.
Oda İmparatorluğu ve iktidara çağrı
Bir odanın çifte vakfı(!) ve üniversite hayali
Odalar, üyelerinin ticari faaliyetlerini engelleyebilir mi?
