ERİVAN (Ermenistan)

Alt tarafı bir futbol maçı işte. Türk milli takımının son Avrupa Şampiyonası'nda elde ettiği başarıyı akılda tutarak kıyaslarsanız, iki ülke takımları arasındaki karşılaşmanın fazla bir heyecan uyandırması bile beklenmez. Oysa Ermenistan-Türkiye milli maçı, yalnızca iki ülkede değil, dünyanın dört bir yanında müthiş bir heyecan kasırgasına yol açtı.

Türkiye Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, maçı, Erivan'da, 50 bin kişilik stadyumu dolduran Ermeni futbolseverler ve yanı başında oturan Ermenistan Devlet Başkanı Serzh Sargisyan ile birlikte izlemeye karar verdiği için...

Ermeniler ile Türkler aynı coğrafyayı yüzyıllar boyu paylaşmış iki halk... Geçen yüzyılın başlarında yaşanan talihsiz olaylara kadar, ara sıra farklı uygulamalarla karşılaşsalar bile, Osmanlı Devleti'nin teb'ası olan Ermeniler 'millet-i sadıka' olarak anılmış ve bu statüden geniş çapta yararlanmışlardı. Osmanlı'da nazırlık yapmış Ermeni asıllı sayısı 22'ydi. Meclis-i Mebusan'da vekil olarak bulunan, Hariciye Nezareti başta olmak üzere bürokraside çalışan, eserleriyle kültüre katkıda bulunan Ermeni sayısı da hayli fazlaydı.

Bugün yaşanan ve Cumhurbaşkanı ziyaretini 'olağanüstü' hale getiren husumet havası iki taraf için de zararlı... Son beş yıldır etrafını dostluk çemberiyle çevirmeye çalışan Türkiye için Ermenistan'la ilişkilerin şekerrenk oluşu hiç hoş değil; Ermenistan için de Türkiye Batı'ya açılan kapıdır ve o kapı bir süredir sıkı sıkıya kapalı. Ermeniler'in her ülkede çıkartmaya çalıştıkları 'soykırım yasaları' Türkiye imajı üzerinde leke bırakıyor; Türkiye'nin çekincesi yüzünden, Ermenistan, ekonomik açıdan rahatlatıcı olabilecek enerji projeleri dışında tutuluyor.

Dünyanın altüst oluş anlarında meydana gelen olumsuzluklarla doludur tarihin sayfaları; milletlerin yalnızca olumsuz anılara kendilerini kilitlemeleri kadar büyük bir hata düşünülemez. Ancak o yanlışlıkların unutulmasının kolay olmadığına da yine tarih sayfaları tanıklık ediyor. Ülkeleri birbirine düşman olmaktan uzaklaştırmak için güçlü liderlik ve fedakârlıklar gerekiyor.

Zor, ama imkânsız olmayan bir süreç bu. İki dünya savaşında milyonlarca insanın kanının dökülmesine sebep olan Avrupa'daki düşmanlıkların üstesinden gelebildi Fransa, İngiltere, Almanya ve İtalya gibi ülkeler; bugün Avrupa'da en yakın duran iki ülkenin Fransa ile Almanya olması bu açıdan şaşırtıcı gelmemeli. Türkiye ile Ermenistan arasındaki buzların eritilmesi yolunda adım atılması için de benzer çabalar gerekiyor.

Gül ile Sargisyan'ın bir maç vesilesiyle de olsa yanyana gelmeleri, halleşip konuşmaları bu yolda atılan bir ilk adımdır. İlk, ama önemli bir adım.

İki ülkenin yakınlaşmasını iki ülkede de istemeyenler hayli fazla. Özellikle Avrupa ve Amerika'da yaşayan Ermeniler açısından Türkiye ve Türkler farklı gözle bakılmayı hak eden bir ülke ve insanlar; hayatları boyunca Türkiye düşmanlığı yapmış, bunu bir kariyer haline getirmiş kişiler var Ermeni diyasporası içerisinde. Yakın geçmişte Türk diplomatlarına karşı suikastlar düzenleyen terör örgütlerinin varlığını da unutmayalım. Osmanlı döneminden beri faaliyet gösteren Daşnak Partisi, Erivan'daki hükümetin -güçsüz de olsa- ortağı...

Hrant Dink'nin başına gelenler Türkiye'de de ciddiye alınması gereken bir 'Ermeni karşıtlığı' bulunduğunu bilmeyenlerimize gösterdi. Yalnızca uğradığı suikasta değil, yargılanma sürecinde gördüğü resmi ve gayr-ı resmi muameleye bakarak da bu sonuca varabiliyoruz. Cumhurbaşkanı Gül'ün Erivan'a gitme kararına muhalefet partilerinin verdiği tepki bile yeterince göz açıcı...

Maç vesilesiyle biraraya gelme fikri Ermenistan Devlet Başkanı'na ait; daveti de Wall Street Journal gibi dikkate alınması gereken uluslararası bir yayın organından dünyaya duyurdu Serzh Sargisyan... Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün kararının dünyanın her tarafında yankı bulmasının sebebi de bu.

Kimsenin maçla ve iki takımın performansıyla ilgilendiği yok, varsa yoksa tarih ve politika... Bakalım, daha sonraki benzer vesilelerde, izleyicileri ve nasıl davrandıklarını değil de oyuncuları ve nasıl bir oyun çıkardıklarını konuştuğumuz günler de gelecek mi?

Yeni Şafak