DESA Deri A.Ş'de sendikalı olduğu için işten atılan Emine Aslan'ın direnişiyle gündeme gelen deri sektöründe çalışan kadınların sorunları Deri İşçileri Dayanışma Derneği ve Özgür Yaşam Kooperatifi Kadın Komisyonu tarafından raporlaştırıldı. İzmir'de deri sektörünün merkezi olan Basmane Kapılar'daki deri atölyelerinde çalışan kadınlarla yapılan yüz yüze görüşmelerden ortaya çıkan sonuç, bu sektörde sağlığa ne kadar az önem verildiğini bir kez daha ortaya koydu. Araştırmayı gerçekleştiren komisyon üyesi ve kendisi de aynı zamanda 10 yıldır deri sektöründe çalışan Güllü Aksu, böylesi bir çalışma yapmak için Basmane bölgesindeki deri atölyelerindeki kadınlara ulaşmakta çok zorluk çektiklerini ve çoğu kadının 'işini kaybedeceği' korkusuyla görüşmek istemediğini aktardı.

Yüz yüze görüştükleri deri işçisi kadınların anlatımlarından yola çıkarak, özellikle alerjik deri hastalıklarının kadınlarda yoğun olarak görüldüğünü tespit ettiklerini ancak kadınların bu hastalıklar karşısında maddi imkansızlıktan kaynaklı doktora gitmek yerine evde kendi yöntemleriyle tedavi olmaya çalıştığını belirtti. Aksu, kadınların sigorta ve benzeri güvenceleri olmadığı için hastalıklarıyla baş başa kaldıklarına vurgu yaparak, 'Deri işçisi kadınlara işverenler geçici işçi gözüyle bakıyor. Kadınlar da kendilerini böyle değerlendirdikleri için örgütlenmede zayıf kalıyor. Bu alanda en büyük sorun örgütlülük, çeşitli baskı ve kaygılarla örgütlenmekten kaçıyorlar. Anket doldurduğumuzda bize 'bunları kimseye göstermeyeceksiniz değil mi?' diye sorularla bu kaygılarını dile getirdiler. Örgütlülük olmadığı için sosyal güvence ve daha sağlıklı bir iş ortamı talebini dile getiremiyorlar' diye konuştu.

'Risklere rağmen çalışmak zorundalar'

Araştırmada görev alan Özgür Yaşam Kooperatifi Kadın Komisyonu aktivisti Gül Çınar da, çoğunluğu göçle gelen ve yoksul semtlerde yaşayan kadınların çalıştığı deri sektöründeki kadınların sadece meslek hastalıkları değil, kadın sağlığı konusunda yeterli bilgilerinin olmadığını da gözlemlediklerini söyledi. Anket çalışması için başvurdukları bazı kadınların menopozun ne olduğunu dahi bilmediklerini ve çoğunluğunun hayatta bir kez olsun doktora gitmediklerini ifade ettiklerini belirten Çınar, 'Deri sektörü riskli bir sektör, sağlıksız çalışma koşullarından kaynaklı kimyasal maddelerle iç içe çalışmak zorunda kalan bu kadınlar, deri hastalıkları, alerjik rahatsızlıklar ve kanser olma riskine rağmen çalışmak zorunda kalıyor. Ancak sosyal güvencesiz kayıtdışı çalıştıkları için doktora gidemiyorlar' şeklinde konuştu. Anket sonuçlarının uzman doktorlar tarafından incelendikten sonra önümüzdeki dönemde Deri İşçileri Dayanışma Derneği ile birlikte kadın sağlığı seminerleriyle kadınlara yönelik bir çalışma yapacaklarını ifade eden Çınar, 'Uzman doktorlarla kadınlara iş sağlığı ve kadın sağlığı hakkında bilgilendirme çalışmalarımız olacak. Basmane dericiler bölgesinde binlerce kadın çalışıyor ve bunların hepsine ulaşıp iş sağlığı konusunda bilgilendirmeyi hedefliyoruz' dedi.

'Hastalıklara karşı önlem alınmıyor'

Araştırma sonuçlarını değerlendiren Uzman Jinekolog Dr. Soner Erdil, İzmir'de deri işleriyle uğraşan kadın işçiler arasında yapılan kadın sağlığı konulu anket sonucunda, ancak sınırlı sayıdaki işçiye ulaşılabilmesine rağmen önemli sayılabilecek sonuçlar elde edildiğini söyledi. Erdil, anketler sonucunda sosyo-kültürel şartları açısından da değerlendirilen kadın işçilerin yoğun ve yorucu çalışmalarının sonucunda aylık ortalama 500 YTL kadar kazanabildiklerini ve bir çoğunun bu gelirlerle kira ödemek durumunda olduğunu beyan ettiklerini ifade etti. Erdil, deri işçisi kadınların çok önemli hastalıklara yol açacak bir çalışma içinde olmalarına rağmen bunun önleminin alınmamış olması ayrıca düşündürücü olduğuna vurgu yaptı. Kadınların kadın hastalıkları ve kanser ile ilgili yeterli bilgilerinin olmadığının görüldüğünü ifade eden Erdil, şunları belirtti: 'Bu gibi konularda sağlık ocaklarından da yeteri kadar faydalanamadıklarını görmekteyiz. Bir diğer önemli konu ise deri işlerinde kullanılan kimyasallar ve bunların zararları. Bir kısım işçi kimyasallar hakkında bilgi sahibi olduğunu söylese de ayrıntıları konusunda oldukça yetersiz. Bu yüzden kadın sağlığı ile ilgili yapacağımız sohbette deri işlerinde kullanılan kimyasallar konusunu da açmayı düşünüyoruz.' 

DİHA