Cumhurbaşkanı Gül'ün Erivan'a gidip gitmemesinde şu sorular önemli:

-Gidince Türkiye, Ermeni soykırım iddiasını tanımış mı olacak?

-Gidince Türkiye, Ermenistan'ın Dağlık Karabağ işgalini tanımış mı olacak?

-Gidince Türkiye, Ermenistan'ın, "Güney Ermenistan sınırının belirsizliği" yani Türkiye ile sınırın kesinleşmemiş olduğuna ilişkin iddiasını tanımış mı olacak?

-Gidince Türkiye, itibarından bir şeyler kaybetmiş mi olacak? Bütün bunlar söz konusu ise tabii ki böyle bir ziyaret Türkiye için "gaflet hatta..." diye başlayarak kurulacak cümlelerle tanımlanabilir. Şu andaki manzara, bu soruların cevabını "Evet" diye vermeye uygun değil. Yani bu ziyaretle Türkiye ne Ermeni soykırım iddialarını onaylamış ne Karabağ işgaline dair itirazlarından vazgeçmiş ne sınır konusunda bir tavizde bulunmuş ne de itibar kaybetmiş oluyor.

En sonuncusundan başlarsak, tam aksine, Türkiye, bütün ana politikalarını saklı tutmak kaydıyla yapacağı bir iyi niyet gezisi ile sorunları çözmekten yana olduğuna dair hamlede bulunmuş olacak ve bu da uluslararası ilişkilerde itibar kazandıracak. "Ana politikaları saklı tutmak kaydıyla..."

Evet. Aslında Türkiye ile Ermenistan arasında görüşmeler oluyor. En azından kitle iletişim araçları kanalıyla oluyor. Türkiye konuşuyor, Ermenistan konuşuyor. Soykırım iddiaları konusundaki tutumumuzu da, Karabağ konusundaki duyarlılığımızı da, dünya alem biliyor. Türkiye topraklarından bir karış verilmeyeceği de, herhalde ilan edilmesi bile gereksiz bir kesinlik arz ediyor. Bu gezi dolayısıyla bu konularda en küçük bir geri adım atılması söz konusu değil.

Kaldı ki Ermenistan Cumhurbaşkanı, "Soykırımın kabulü, görüşmeler için ön şart değil" diyerek, kendi kamuoyunu gerileten bir tavra gelmiş durumda. Ayrıca Türkiye adına bir psikolojik üstünlük de söz konusu. Bir kere, Türkiye'nin önünde barikat oluşturduğu bir Ermenistan orada boğulup kalmaktan kurtulamaz. Ermenistan bunun sonuçlarını bugüne kadar görmüş durumda. İkincisi birçok Ermenistan vatandaşı, kaçak olarak Türkiye'ye gelip çalışmak zorunda kalıyor.

 Üçüncüsü, bu coğrafya, Türkiyesiz düşünülemez. Ve bu coğrafyada Türkiye ile hep savaş pozisyonunda kalmak, hele Ermenistan gibi küçük bir ülke için akıl dışı bir tutum. Dördüncüsü, Ermenistan'ın ABD-AB gibi güçleri, kendi zaafını dengelemek için devreye sokması, Türkiye'de hem ABD'ye hem AB'ye tepki oluşturuyor ve hiçbir siyasi kadro, böyle bir baskı altında çözüm yönünde adım atmaya yanaşmıyor. Beşincisi, Türkiye için Azerbaycan, gönlü kırılması asla düşünülemeyecek "kardeş" bir ülke.

Ermenistan'la Karabağ konusunda Azerbaycan'ı çiğneyerek yapılacak her anlaşma, toplumun yüreğini kanatacaktır. Karabağ konusu böyle bir psikolojik koruma altında. Yani Ermenistan için Türkiye ile barış içinde bulunmak olmazsa olmaz bir şey.

Öyleyse... Türkiye, komşuları ile sıfır gerilim politikası çerçevesinde, Ermenistan'la da, görüşme kanalını açmış olacak. Kıbrıs'ta çözüm arayışında Rumlar'ın önüne geçildiği gibi, Ermenistan'la ilişkilerde de, çözüm arayışında öne geçilecek. Burada akla gelebilecek soru şu: Bundan sonra, Türkiye'ye bu defa da "Ermeni iddialarını tanı" gibi bir baskı olur mu?

Bu baskılar olmaz değil. Rumlar'la ilişkide AB'nin çizgisi, Rum pozisyonunu kabule zorlama yönünde olmuştur. AB ile ilişkiler de bu noktada kilitlenme noktasına gelmiştir. Muhtemelen "Ermeni soykırımını tanıma" ve Karabağ'ın üstüne bir bardak soğuk su içme gibi bir tavır yine AB'den gelebilir. Ama, burada uzun vadede kendi diplomatik hassasiyetinizi korumak önem kazanıyor. Kıbrıs'ta ana çizgiler korunduğu gibi, Ermeni meselesinde de ana çizgileri korumak mümkün.

Cumhurbaşkanı Gül orada iken, yapılabilecek herhangi bir densizlik ise, sadece Ermenistan'a eksi puan kazandıracaktır. Bu kadar "ısrarlı davet"ten sonra Ermenistan'ın böyle bir densizliğe fırsat tanımaması gerekir. Son söz: Ben, Gül'ün Ermenistan'a gitmesinde endişe edilecek bir durum olmadığı kanaatindeyim. Aksine böyle bir yumuşama ortamında bölgenin, Ermenistan için bile vazgeçilmez ülkesi olan Türkiye olarak, ikili meselelerde barışa götürecek duruşumuz bir kere daha anlatılmış olacaktır.

Bugün